Uczestnicy mogą wybrać jeden z trzech tematów dotyczących: zagrożeń hybrydowych, priorytetów młodzieży w Sojuszu lub wizji świata za dziesięć lat. Prace można pisać w języku: litewskim, polskim, angielskim, niemieckim lub francuskim, i należy je przesłać do 16 lutego za pośrednictwem formularza rejestracyjnego.
Komisja złożona z przedstawicieli Departamentu Mobilizacji i Oporu Obywatelskiego przy Ministerstwie Obrony Kraju oraz ambasad USA, Polski, Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii, a także British Council i Instytutu Francuskiego na Litwie, wybierze trzy najlepsze prace w każdej grupie językowej. Wręczenie nagród odbędzie się 27 marca w Wilnie. Partnerami medialnymi konkursu są portal 15min.lt oraz „Kurier Wileński”. Więcej informacji na stronie mppd.lrv.lt (strona Departamentu Mobilizacji i Oporu Cywilnego) – informacje mogą ulegać zmianom.
Tymczasem warto przyjrzeć się nagrodzonym pracom polskich uczniów (z czego jedna praca została napisana przez Polkę po angielsku). Prace zostały nagrodzone w edycji 2025 konkursu. Nagrodzone zostały eseje uczniów polskich szkół na Litwie: Gimnazjum im. W. Syrokomli w Wilnie (2 prace), Wileńska Szkoła w Leszczyniakach (Lazdynai), Szkoła Podstawowa im. M. Zdziechowskiego w Suderwie oraz Liceum im. A. Mickiewicza w Wilnie.
Emilia Połońska, 14 lat, Europejska Szkoła we Frankfurcie
Praca napisana w oryginalnej formie krótkiego dramatu. Rozmowa Litwy, Estonii i Łotwy – czy ich, „maleńkich”, zauważą „ci duzi” i przyjdą z pomocą. Pada wyrażenie, które wypowiada Estonia: „Bycie małym nigdy nie jest łatwe”. Jednocześnie rozmówcy dochodzą do wniosku, że „mali” są jakby nicią większego organizmu. Wszyscy zjednoczeni przez nadzieję, że do wojny nie dojdzie, ale jeśli się usunie tych „małych”, cały organizm przestanie działać. Będzie to zbiór płacht bez nici.
Patryk Jan Savko, 16 lat, Gimnazjum im. W. Syrokomli w Wilnie
Savko również przyjrzał się kwestii bycia małym krajem w NATO, porównał sytuację Litwy do innych małych członków NATO, jak kraje bałtyckie czy Finlandia. Zwrócił uwagę, że, niestety, ich bezpieczeństwo zależy od tych większych sojuszników, jednak te małe kraje podchodzą do bezpieczeństwa bardzo odpowiedzialnie, chociażby przeznaczając odpowiednie środki na obronność, aby nie obciążać systemu.
Milana Jurevič, 14 lat, Wileńska Szkoła w Leszczyniakach (Lazdynai)
Autorka przyjrzała się sojuszowi NATO od strony wartości, energetyki i gotowości cywilnej. Jako podstawę rozważania wskazuje wcale nie przywoływany często art. 5 traktatu o NATO (o pomocy w razie napaści), ale art. 1, który mówi o rozwiązywaniu sporów międzynarodowych środkami pokojowymi. Podkreśla też rolę we wzmacnianiu gotowości cywilnej i odporności energetycznej, co jest pewnym rozszerzeniem Sojuszu poza wyłącznie militarny aspekt.
Olivija Starenko, 15 lat, Szkoła Podstawowa im. M. Zdziechowskiego w Suderwie
Uczennica zadaje pytanie, jak do realizacji misji NATO może przyczynić się młodzież – i tu wskazuje na polskich harcerzy, którzy odtworzyli struktury w 1989 r. Autorka sama jest harcerką i powołuje się na swoje doświadczenie, twierdzi, że wartości harcerskie są zbieżne z wartościami NATO, jak np.: braterstwo, jedność, gotowość do niesienia pomocy słabszym. Zaznacza też, że chce żyć w państwie demokratycznym, w którym panuje pokój. „Myślę, że o tym marzy cała młodzież” – twierdzi i dodaje, że ma nadzieję, że jej „małe, ale kochane państwo” w razie zagrożenia nie zostanie samo. Pochyla się też nad dezinformacją, która wzmaga się coraz bardziej.
Ana Maria Bojarovič, 16 lat, Liceum im. A. Mickiewicza w Wilnie
Bojarovič pisze o roli kobiet w NATO. Zwraca uwagę, że niewiele jest kobiet na wysokich stanowiskach. Przytacza, jak Sojusz stopniowo dopuszczał kobiety do służby. Przypomina też, że niektóre kobiety na wysokich stanowiskach potrafiły prowadzić wysokiej jakości skuteczną politykę obronną w ramach NATO, jak Clare Hutchinson z Wielkiej Brytanii. Zauważa na końcu, że „to nie tylko kwestia równouprawnienia”, ale skuteczności Sojuszu.
Patryk Juchniewicz, 14 lat, Gimnazjum im. W. Syrokomli w Wilnie
Juchniewicz również przygląda się roli małych krajów w ramach NATO. Zwraca uwagę, że przynależność do Sojuszu poza militarnym aspektem ma też znaczenie prestiżowe. Dopuszcza do pewnych politycznych procesów, do których te kraje z racji swojego rozmiaru nie miałyby dostępu. Zwraca też uwagę na ryzyka, że przynależność Litwy do jakiegokolwiek sojuszu może dla sąsiedniej Rosji być pretekstem do wrogich działań, z drugiej strony – obejmuje parasolem obronnym, bez którego Litwa byłaby zdana na łaskę lub niełaskę Rosji. Jak zresztą bywało w przeszłości.
Czytaj więcej: 6. edycja #MyJesteśmyNATO. Prace w jęz. polskim można dosyłać do 4 marca