Przed 43 laty: O nowych tradycjach.
Serce z piernika a… postawa obywatelska
Czwartego marca, raniutko, ciągnęły ze wszystkich rogatek miasta na Łukiszki ładowane wozy. Tu, na placu wybitym „kocimi łbami”, wyprzęgano konie, ustawiano je pyskiem do wozu, podrzucano siana, aby stały spokojnie i nie przeszkadzały w handlu. Ludzi ściągało co niemiara. Od ciągłego tupania wiosenne błocko przekształcało się w jedno duże błoto. Czerwone nosy mężczyzn, dźwięk otwieranych butelek świadczyły, że gdzieniegdzie fetowano podochoconych już Kaziuków.
Kramy i kramiki łamały się od kolorowych towarów: tu drewniane dzieże i niecki, piękne płótna lniane z głębi Litwy, ówdzie girlandy smorgońskich obwarzanków, tam stosy macy żydowskiej i wymyślnych a słodkich łakoci, a nad wszystkim tym – całe góry pierników wileńskich: czerwonych, zielonych, różowych serc.
Sprzedawano też palmy wileńskie. Słynne palmy, od których robiło się w pokojach jaśniej, weselej, a powietrze pachniało lasem i wiatrem.
W małych powozach zaprzężonych w kare konie obwożono po mieście olbrzymie serca z piernika przystrojone wstążeczkami.
Tak to wyglądały „Kaziuki” w wielojęzycznym, wielonarodowym starym Wilnie, gdzie birżajskie piwo zagryzano smorgońskimi obwarzankami, a gliniane kogutki gwizdały unisono.
Dawna ta tradycja po wojnie jakoś zapomniana. Było dużo innych — tajemniczych i smętnych, radosnych i smutnych: dzień umarłych, kiedy to tysiące migotliwych świeczek na cmentarzach wskrzeszało pamięć tych, co odeszli: święto wiosny z topieniem Marzanny w rzece i in., które przetrwały do dziś lub uległy zapomnieniu.
Mijał czas, rodziły się nowe tradycje: republikańskie święta pieśni ściągające ludzi z całej republiki, słynne daleko poza jej granicami Dni Armii Radzieckiej, Budowlanego, Kolejarza, bardziej skromne osobiste – urodzin, wesel, srebrnych i złotych godów, bardzo piękny i uroczysty Dzień Kobiet(…).
Na początku bieżącego roku Wileński Miejski Komitet Wykonawczy powziął uchwałę, na mocy której powołano do życia Specjalną Radę do Spraw Tradycji.
W jej skład weszło wiele znanych ludzi(…).
Wspólnymi siłami postarają się nadać wileńskim tradycjom zorganizowany kierunek, pomóc w ich rozwoju, tchnąć nową treść w stare formy, które dawno straciły pierwotny rdzeń(…).
B. Znajdziłowska
„Czerwony Sztandar”
4 marca 1972 r.
Przed 47 laty: Poświęca się kobietom
* Trzynaście pracownic i robotnic Wileńskiej Fabryki Wierteł spędzi święto 8 Marca w Moskwie i Leningradzie, dokąd wyruszyły wczoraj pociągami turystycznymi. Wycieczki te ufundował zakład w nagrodę za dobrą pracę. Kobiety i dziewczęta, wśród których są nastawiaczka obrabiarek W. Lebiediewa, kontroler N. Żeromskaitė, robotnica M. Smirnowa i K. Perlik spędzą na wczasach trzy dni.
* W lokalu Domu Oświaty Politycznej w Wilniusie 9 marca odbędzie się festiwal prac amatorskich o tematyce rodzinnej. Organizuje go Zrzeszenie Filmowców-Amatorów Litewskiej SRR. Festiwal poświęca się Międzynarodowemu Dniowi Kobiet. Na zwycięzców czekają dyplomy i nagrody. W przyszłości festiwal stanie się tradycyjny.
* W Szwencziońskim Muzeum Krajoznawczym otwarto wystawę-sprzedaż twórczości ludowej. Ekspozycja jest poświęcona Międzynarodowemu Dniu Kobiet. Kolorowe kapy, swetry i suknie dziane, haftowane ręczniki i wiele innych wyrobów przyciąga uwagę zwiedzających. Wszystkie eksponaty – dzieło rąk szwencziońskich kobiet.
Wystawa liczy około 200 eksponatów. Pomimo że jest czynna dopiero drugi dzień, wiele wyrobów już sprzedano.
* Imienia 8 Marca – tak nazwali górnicy Kołymskiej Kopalni Złota złoty samorodek, wydobyty 7 marca przez mechanika dragi Michaiła Tumanina w kopalni nr 39. Waga cennego znaleziska – 1 882 gramy. Jest to największy samorodek znaleziony w roku bieżącym w obwodzie magadańskim.
Inf. wł.
„Czerwony Sztandar”
8 marca 1968 r.