Prezydenci Litwy, Polski, Estonii, Łotwy i Ukrainy podpisali wspólną deklarację o współpracy i wsparcia dla państw dążących do przemian demokratycznych. Podkreślając wyjątkowe znaczenie historyczne Konstytucji 3 maja, postanowiono oprzeć rozwój regionu o wartości demokratyczne. Poszczególne wartości zostały również wymienione w dokumencie. Podpisujący podkreślają, że „pomni dziejowych doświadczeń, dumni z osiągnięć naszej współczesnej współpracy w regionie, świadomi wyzwań – z nadzieją patrzymy w przyszłość”.
| Fot. LRP, Robertas Dačkus
W dokumencie podpisanym przez prezydentów zaznacza się wagę Konstytucji 3 maja dla Polski i Litwy, historii krajów oraz wspólnoty. Podkreślono wyjątkową wagę w rysie europejskiej myśli politycznej. Konstytucja 3 maja była pierwszą konstytucją w Europie, drugą na świecie. Realizowała ona idee oświecenia — trójpodział władzy i władzę z woli narodu.
„My, Prezydenci — Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Estońskiej, Ukrainy, Republiki Łotewskiej i Republiki Litewskiej — spotykamy się dziś w Warszawie, aby wspólnie uczcić 230. Rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Przyjęcie w 1791 roku tego doniosłego aktu, regulującego ustrój prawny Rzeczypospolitej Obojga Narodów, miało historyczne znaczenie, była to bowiem pierwsza na naszym kontynencie i druga w świecie przyjęta nowoczesna ustawa zasadnicza” — czytamy w pierwszym akapicie.
Czytaj więcej: Znamy polskich patronów roku 2021
Idea zjednoczenia wyprzedzająca swoje czasy
Prezydent Litwy Gitanas Nausėda podkreślił, że ówczesne państwo pokazało Europie drogę zjednoczenia.
„Konstytucja 3 maja i późniejsze Zaręczenie Obojga Narodów stały się częścią politycznego, społecznego i kulturowego dziedzictwa Europy. Rzeczpospolita Obojga Narodów pokazała Europie drogę zjednoczenia znaczącą wyprzedzającą swój czas” — mówił prezydent.
Wartości demokratyczne
Podpisany dokument zobowiązuje do wspierania rozwoju regionu w oparciu o wartości demokratyczne. Są to wg dokumentu: wolność obywatelska, suwerenność kraju, demokracja, państwa prawa, zasada równości i solidarności.
„Pomni dziejowych doświadczeń, dumni z osiągnięć naszej współczesnej współpracy w regionie, świadomi wyzwań – z nadzieją patrzymy w przyszłość. Wyrażamy przekonanie, że pomyślność naszego wspólnego dziedzictwa i wspólnego domu, zakorzenionych w cywilizacji europejskiej, wymaga, aby właśnie tak jak dom, Europa była budowana na fundamencie podstawowych wartości i zasad” — czytamy w deklaracji.
Czytaj więcej: Powstała Rada Prezydentów Polski i Litwy — Duda i Nausėda podpisali deklarację
„Są nimi bez wątpienia: wolność, suwerenność, integralność terytorialna, demokracja, rządy prawa, równość i solidarność. Jednocząca się Europa powinna być otwarta na wszystkie kraje i narody, które te wartości podzielają” — wyjaśnia dokument.
Dokument podpisano na dworze Zamku Królewskiego w 230. rocznicę podpisania Konstytucji 3 maja. W tle prezydentów widniał obraz Jana Matejki, „Konstytucja 3 Maja 1791 roku”.
Na podst.: LRP, KPRP