Były mieszkalny dom na Zarzeczu jest przykładem unikatowej drewnianej architektury Wilna. Koszty renowacji budynku wyniosły około 1,2 mln euro. W odrestaurowanie zabytku zainwestował stołeczny samorząd.
| Fot. Saulius Žiūra
XIX-wieczny drewniany dom przy ul. Polocko 52 wciągnięty jest do ewidencji zabytków. Właśnie dobiegła końca renowacja tego, od dziesięcioleci niszczejącego, unikatowego budynku. Koszty renowacji jednego z najcenniejszych i najciekawszych drewnianych obiektów Wilna wyniosły około 1,2 mln euro. W odrestaurowanie zainwestował stołeczny samorząd, wykorzystano też środki z funduszów unijnych.
Niszczejący budynek został odrestaurowany i dostosowany do potrzeb nowoczesnej placówki muzealnej. Już wiosną zostanie tu otwarte Muzeum Architektury Drewnianej.
Budowę byłego domu mieszkalnego przy ul. Połockiej rozpoczęto w 1876 r. według projektu architekta Iwana Lewickiego; w 1887 r. został przebudowany. W okresie międzywojennym mieszkali tu działacze kultury i sztuki, dom odwiedzali Ferdynand Ruszczyc i Jan Bułhak. W latach 1919–1944 mieszkało w nim 118 lokatorów, a o ostatnim właścicielu budynku, Jonasie Čepasie, świadczy zachowana autentyczna, ręcznie robiona drewniana tabliczka adresowa. W czasach sowieckich budynek został podzielony na mieszkania.
Czytaj więcej: Wilno obchodzi 699. urodziny
| Fot. Marian Paluszkiewicz
„Na strychu znaleziono listy osobiste i przedmioty byłego właściciela domu, Jonasa Čepasa, w drewnianej belce znaleziono fragment pocisku armatniego, w okiennicy utknęła kula, a na podwórku natrafiono na zakopany hełm. Te przedmioty przypominają o wydarzeniach historycznych i są niezwykle cenne jako eksponaty muzealne. Nawiązują do życia codziennego dawnych mieszkańców budynku oraz historii Wilna” – mówi Donata Armakauskaitė, kustosz Muzeum Architektury Drewnianej.
Przez wiele lat drewniany dom świecił pustkami i popadał w ruinę. W 2006 r. niszczejący budynek został wpisany do rejestru dziedzictwa kulturowego Litwy.
. Ich restauracja była najbardziej pracochłonna. Ponadto wymieniono spróchniałe belki, wzmocniono konstrukcję budynku, pokryto dach, dobudowano klatkę schodową. Zamontowano nowoczesne systemy bezpieczeństwa i komunikacje inżynieryjne.
Specjaliści zaznaczają, że podczas remontu wszystkie autentyczne elementy zostały zachowane. Zachowano okna z okiennicami, drzwi, ściany, podłogi na piętrze, rzeźby w drewnie, elementy dekoracyjne budynku. Odrestaurowano też oryginalną rozetę wykonaną w technice papier mâché, czyli z masy startego i rozgotowanego papieru z dodaniem kleju. Tego rodzaju ozdoby wnętrz były popularne w XVIII-XIX w. Prawie wszystkie drewniane elementy były restaurowane wyłącznie ręcznie.
Przez kilka dni, z okazji obchodów 699. urodzin Wilna, budynek będzie otwarty dla zwiedzających. Do 29 stycznia będą się tu odbywały zajęcia edukacyjne i wycieczki. Wydarzenia odbędą się w ramach programu „Autentyczne domy – prawdziwe historie” („Autentiški namai – tikros istorijos”). Link do rejestracji można znaleźć na profilu Facebooka Dyrekcji Wileńskich Muzeów Memorialnych. Z kolei wiosną zostanie zaprezentowana ekspozycja Muzeum Architektury Drewnianej.
Czytaj więcej: Wilno stało się kolebką polskiego romantyzmu
