— Na razie dokładnych danych nie mamy, bo jeszcze nie wszyscy zebrali ziemniaki z pola. Plony w różnych miejscach kraju się różnią. W niektórych regionach zbiory są marne, a w innych, jak mówią rolnicy, średnie. Duży wpływ na urodzaj mają nawozy. Są one obecnie bardzo drogie, więc rolnicy oszczędzają, a to odbija się na plonach — wyjaśnia w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” Indrė Lukoševičienė, dyrektorka Litewskiego Stowarzyszenia Hodowców Warzyw.
Czytaj więcej: Chleba naszego powszedniego i ziemniaków też…
Pogoda zrobiła swoje
W tym roku wiosna była zimna. Pierwszy tydzień maja przyniósł przymrozki. Temperatura spadła do – 5 stopni Celsjusza, a miejscami nawet do – 8 st. C. Następnie panowała susza.
— Nie ma więc co marzyć o dobrych plonach… Pogoda w tym roku nas nie rozpieszczała. Ziemniaki długo nie wschodziły, bo było bardzo zimno, po prostu leżały w ziemi. Przymrozki też zrobiły swoje, te warzywa, które wzeszły wcześniej, mróz zmroził, więc musiały na nowo wschodzić. Potem, jak już wzeszły, pojawiła się susza. W dolinach, w cieniu, tam plony są trochę lepsze — mówi Indrė Lukoševičienė.
Gniją w glebie
Halina z rejonu wileńskiego ziemniaki sadzi od wielu lat. W rozmowie z „Kurierem Wileńskim” przyznała, że tegoroczne zbiory są dobre, tylko, że nie będzie mogła z nich skorzystać, ponieważ ziemniaki zaczęły gnić w glebie.
— Ziemniaki obrodziły, pod krzakiem jest ich dużo i nie są małe, ale właśnie teraz, gdy kopię, znajduję mnóstwo zgniłych warzyw. Zauważyłam też, że te, które już są wykopane i leżą w piwnicy, też gniją. Spowodowane jest to pogodą, ponieważ, gdy miały miejsce ulewy, ziemia była twarda, więc woda nie wsiąkała, a ja jeszcze posadziłam je w dolinie… Każdego roku trochę sprzedaję. W tym roku moja cena to 50 centów, ale nie sprzedaję mniej niż 20 kilogramów — mówi Halina.
Średnia cena tegorocznych ziemniaków wynosi 35-50 centów za kilogram. Jeżeli kupujemy więcej na rynku lub od rolnika, to ceny można uzgadniać.
Plony ziemniaków mogą być poniżej pięcioletniej średniej
W 2023 r. Unia Europejska (UE) stoi w obliczu okresu niepewności w branży uprawy ziemniaków. Wynika ona z szeregu niekorzystnych warunków pogodowych na początku tego roku, w tym zbyt dużych opadów deszczu podczas sadzenia oraz późniejszej gorącej i suchej pogody w maju i czerwcu. Te anomalie pogodowe miały znaczący wpływ na rozwój upraw, co doprowadziło do obaw o wielkość zbiorów ziemniaków w ciągu roku.
Źródła rynkowe wyraziły obawy, że plony ziemniaków w 2023 r. mogą być poniżej pięcioletniej średniej. Połączenie niekorzystnych warunków pogodowych i zmniejszonych obszarów obsadzonych spowodowało wątpliwości co do wielkości zbiorów. W rzeczywistości niektórzy eksperci uważają, że zbiory ziemniaków w UE w 2023 r. mogą być jednymi z najniższych w historii. Perspektywa ta jest niepokojąca, biorąc pod uwagę znaczenie ziemniaków w diecie europejskiej i w różnych gałęziach przemysłu, w tym w przetwórstwie i produkcji żywności.
Czytaj więcej: Tajemnica sukcesu V. Genysa: zbiory — bez pługa i bez nawozów syntetycznych