Jak co roku, Polacy na całym świecie świętują dzień 2 maja. Prócz tego, że (zazwyczaj) jest to piękny wiosenny dzień, jest to przede wszystkim w kulturze polskiej Dzień Polonii i Polaków za Granicą, a także Dzień Flagi Polski. Data tego drugiego święta — flagi — jest nieprzypadkowa. Ustanowiono je ze względu na bliskość dnia 3 maja, czyli rocznicy podpisania Konstytucji 3 maja.
| Graf. Ignacy Skrobia-Jaworski
Dzień Polonii i Polaków za Granicą — historia i idea
Oba święta zostały ustanowione przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej i obchodzone przez Polaków na całym świecie. Dzień Polonii i Polaków za Granicą nosi taką nazwę dla rozróżnienia obu grup. Polonia to określenie stosowane wobec diaspor Polaków, którzy opuścili Macierz, ale może być stosowane jako określenie wszystkich Polaków na świecie, włącznie z tymi w kraju.
Z kolei Polacy poza granicami kraju to wszyscy Polacy, którzy mieszkają i tworzą społeczności poza Polską. W związku z tym Polacy na Litwie nie mogą być nazwani „polonią wileńską”, ponieważ oznaczałoby to tych Polaków, którzy tutaj z Polski przyjechali, aby się osiedlić. Polacy na Litwie z kolei są autochtonami ziemi wileńskiej.
„Uznając wielowiekowy dorobek i wkład Polonii i Polaków za granicą w odzyskanie przez Polskę niepodległości, wierność i przywiązanie do polskości oraz pomoc Krajowi w najtrudniejszych momentach, w celu potwierdzenia więzi z Macierzą i jedności wszystkich Polaków, tak mieszkających w Kraju, jak i żyjących poza nim, uchwala się, co następuje: dzień 2 maja ustanawia się Dniem Polonii i Polaków za Granicą” — czytamy w sejmowej ustawie z 2002 roku o ustanowieniu dnia.
Czytaj więcej: Łączy nas język, kultura i polska flaga – Dzień flagi RP i Polonii i Polaków za Granicą
Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej — historia i znaczenie
Dzień ten również został ustanowiony przez Sejm Polski, choć trochę później, niż Dzień Polonii i Polaków za Granicą. Ma zwrócić uwagę na specyfikę flagi Polski, jej tradycję i szacunek do barw narodowych.
W tym dniu szczególnie zwraca się uwagę na to, że w użyciu publicznym są dwa rodzaje flagi Polski. Pierwszy typ to prostokątny płat tkaniny o barwach biało-czerwonych. Jest to najbardziej znany i popularny rodzaj flagi Polski.
Jest też drugi format przeznaczony do używania przez przedstawicielstwa dyplomatyczne za granicą oraz na morzu jako bandera handlowa. Flaga, która jest także używana przez Polonię Amerykańską (czyli zamieszkujących USA emigrantów polskiej narodowości).
Drugi rodzaj flagi na białym pasie ma umieszczone godło Rzeczypospolitej Polskiej.
Czytaj więcej: 2 maja – święto polskiej flagi
2 maja nieprzypadkowo
„Wybór 2 maja na Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej nie jest przypadkowy, gdyż jest to ten moment, w którym Polakom towarzyszą refleksje o szczytnych kartach historii Polski” — czytamy w uzasadnieniu ustawy o ustanowieniu Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej.
„Jest to także Światowy Dzień Polonii. Podobnie jak w wielu krajach m.in. w Szwecji i USA, chcielibyśmy, aby Dzień Flagi obchodzony był w Polsce radośnie, na piknikach i festynach, aczkolwiek w sposób przypominający o szacunku i czci dla symboli narodowych” — głosi ustawa.
Z okazji święta Polonii i Polaków za Granicą oraz Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, Oddział m. Wilna Związku Polaków na Litwie, portale informacyjne TVP Wilno, „Wilnoteka”, „ZW”, Radio Znad Wilii oraz „Kurier Wileński” ogłaszają akcję multimedialną pod tytułem „Polska flaga w moim domu”.
Zachęcamy do umieszczania zdjęć z flagą Rzeczypospolitej Polskiej w portalach społecznościowych oraz przysyłanie prac na pocztę mailową: zplwilno@gmail.com
Autorzy najbardziej pomysłowych zdjęć otrzymają atrakcyjne nagrody.
Projekt finansowany jest przez Ambasadę RP w Wilnie oraz Fundację „Pomoc Polakom na Wschodzie”.
Na podst.: Sejm RP, SJP pod red. W. D.