Z okazji Dnia Koronacji Króla Mendoga 6 lipca, prezydent Litwy Gitanas Nausėda odznaczył zasłużonych dla Litwy i jej imienia. Wśród odznaczonych znalazło się dwoje działaczy związanych z kulturą i historią polską: historyk żydowskiego pochodzenia, ocaleniec z Auschwitz-Birkenau, urodzony w Druskienikach Marian Turski, oraz choreograf i dyrektor baletu Krzysztof Pastor. Turski jak i Pastor odznaczeni zostali Krzyżem Oficerskim Orderu za Zasługi dla Litwy. Z kolei działaczka kulturowa Małgorzata Sporek-Czyżewska została odznaczona Krzyżem Rycerskim Orderu za Zasługi dla Litwy.
Czytaj więcej: Prezydent odznaczył prawie 70 działaczy: pełna lista zasłużonych. Wśród nich 4 Polaków i 2 tatarskie działaczki
| Fot. LRP, Robertas Dačkus
„Każdemu pokoleniu przychodziły i przychodzą różne próby. Najtrudniejszy okres, gdy trzeba zaparcia do działania, odwagi do walki i ofiarności, ujawniają się najpiękniejsze przykłady poświęcenia i dzielności, a prace zmieniające historię mówią za ludzi, którzy je wykonali” — mówił w czasie ceremonii prezydent kraju, Gitanas Nausėda.
Marian Turski
Marian Turski jako przewodniczący Rady Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, odznaczony został za „aktywną pielęgnację dziedzictwa Żydów Polski i Litwy, a także historii Holokaustu”.
Turski jest jednym z ocaleńców z obozu Auschwitz-Birkenau. W 75. rocznicę wyzwolenia Auschwitz apelował, aby ludzie nie byli obojętni na kłamstwa historyczne i dyskryminowanie mniejszości. Przypomniał słowa prezydenta Austrii Aleksandra van Der Bellena — które często przypisuje się jemu samemu — że Auschwitz i Hokolaust „nie spadł z nieba”.
Jak zaznaczył, był to proces — zobojętniania, przesuwania granic. Mówił wtedy: „Jeśli będziecie obojętni, jakieś Auschwitz spadnie wam z nieba”. Przemówienie było komentowane na całym świecie, a w szczególności zyskało uwagę badaczy komunikacji, którzy zwracali uwagę, że jest to jeden z głośniejszych przemówień dotyczących przesuwania granic w języku i dyskursie publicznym celem wykluczania coraz to kolejnych grup społecznych z praw i życia państwa.
„11. przykazanie, »nie bądźcie obojętni«, bo jeżeli — to się nawet nie obejrzycie, jak na was, na waszych potomków jakiś Auschwitz spadnie z nieba” — mówił Turski.
Krzysztof Pastor
Krzysztof Pastor odznaczony został jako dyrektor Polskiego Baletu Narodowego oraz były kierownik artystyczny trupy baletowej Litewskiego Narodowego Teatru Opery i Baletu.
Zaangażowany był w kierownictwo artystyczne grupy baletowej przy Litewskim Narodowym Teatrze Opery i Baletu od 2011 roku.
Krzysztof Pastor wystawiał balety dla wielu zespołów w różnych krajach świata, m. in. dla Het Nationale Ballet w Amsterdamie, Królewskiego Baletu Szwedzkiego, Baletu Bolszoj w Moskwie, Baletu Szkockiego, Washington Ballet, Baletu Opery Drezdeńskiej, Baletu Izraelskiego, Królewskiego Baletu Flamandzkiego, Baletu Opery Narodowej w Warszawie, Narodowego Baletu Litwy, Narodowego Baletu Łotwy, Donau Ballet, Narodowego Baletu Węgier, Teatru Narodowego w Brnie, Państwowego Baletu w Ankarze, Australian Ballet, West Australian Ballet, Royal New Zealand Ballet i Hong Kong Ballet. Tworzył też kameralne formy choreograficzne specjalnie dla wybranych solistów baletu.
Czytaj więcej: Wywiad z Krzysztofem Pastorem. Życie teatrów wileńskich: „Fantastyczna podróż Księcia po Starówce Wileńskiej”
Małgorzata Sporek-Czyżewska
Małgorzata Sporek-Czyżewska została odznaczona Krzyżem Rycerskim Orderu za Zasługi dla Litwy jako dyrektor Ośrodka i Wydawnictwa „Pogranicze — sztuk, kultur, narodów”.
Czytaj więcej: Deklaracja powołania Forum Dialogu i Współpracy polsko-litewskiej
Na podst.: własne