Znajdowała się tam m.in. rezydencja książęcego rodu Rakoczych. Miasto otrzymało prawa miejskie w roku 1201, w okresie panowania węgierskiego króla Emeryka (1174–1204). W okresie średniowiecza, ze względu na swoje położenie, było ważnym ośrodkiem gospodarczym na szlaku handlowym z Węgier do Polski. Turyści odwiedzający dziś Sárospatak, liczący ok. 14 tys. mieszkańców, zwiedzić tam mogą: Zamek Rákóczego (wybudowany przez Andrzeja II, który był prawdopodobnie miejscem urodzin św. Elżbiety), Kolegium Kalwińskie (z przełomu XIII i XIV w., w którym w latach 1708–1939 przechowywana była słynna Biblia królowej Zofii — pierwszy polski przekład Starego Testamentu) i ochłodzić się w tamtejszym kąpielisku termalnym (w skład którego wchodzi pięć basenów o różnej temperaturze wody), a później degustować tamtejsze wina w znanych w regionie Piwnicach Rákóczego.
Kolegium Kalwińskie
Założone w roku 1531. Było jednym z najważniejszych instytucji oświatowych Węgier. Uczył tam przez cztery lata czeski pedagog o postępowym sposobie myślenia Comenius, którego pomnik stanowi wystawa prezentowana w kolegium. Instytucję oświatową nauczającą przez długie stulecia wartości moralne oraz prezentującą wysoki poziom nauczania, zlikwidowano w czasach komunizmu. Po upadku systemu socjalistycznego w roku 1990 wznowiono tam nauczanie w gimnazjum kalwińskim, a w 1991 r. zaczęła kontynuować działanie Kalwińska Akademia Teologiczna.
Biblia królowej Zofii
Zwana także Biblią Szaroszpatacką — jest najstarszym polskim tłumaczeniem Starego Testamentu. Jej przekład został wykonany w dwóch tomach na zlecenie żony Władysława Jagiełły, królowej Zofii. Rękopis ukończono w latach 1453–1455. Głównym autorem tłumaczenia był kapelan królowej Andrzej z Jaszowic, a przepisywaniem tekstu zajmowało się kilku kopistów. Poza pojedynczymi trzema kartami z drugiego tomu rękopis nie zachował się do czasów współczesnych. Tom pierwszy jest jednak częściowo znany dzięki wydaniom z drugiej połowy XIX w. i pierwszej połowy XX w. Możliwe, że obecnie znajduje się w Moskwie. Próbę jej odnalezienia w Niżnym Nowogrodzie podjął w 2004 r. Wiesław Wydra. Jest to najobszerniejszy zabytek literatury polskiej doby rękopiśmiennej. Jej przekładu dokonano w oparciu o wcześniejsze tłumaczenia czeskie, o czym świadczą liczne czechizmy. Pierwotnie obejmował on tekst przynajmniej całego Starego Testamentu w dwóch tomach. Nie wiadomo, czy przekład zawierał też Nowy Testament.
| Fot. Antoni Szeratics
Czytaj więcej: Ciche Harkány w niespokojnych Węgrzech