Nawet 60 balonów jednocześnie
Od kilku miesięcy Litwa zmaga się z nasilającymi się incydentami z udziałem balonów meteorologicznych wykorzystywanych w calach przemytu, które naruszają litewską przestrzeń powietrzną. Tylko w ostatnim tygodniu lotnisko w Wilnie było zamykane trzykrotnie, a jedno z zamknięć trwało niemal 11 godzin, dotykając ponad 7,4 tys. pasażerów i 50 lotów.
„Nasza polityka jest zdecydowana, nasza polityka jest ukierunkowana na wartości, na ich obronę i naprawdę. Nie ulegniemy szantażowi ze strony podmiotów ze Wschodu, które chcą w ten sposób zdestabilizować sytuację na zewnętrznych granicach Unii Europejskiej” — stwierdził prezydent Gitanas Nausėda.
„Myślę, że wkrótce, rozważając nowy pakiet sankcji wobec Federacji Rosyjskiej, dwudziesty pakiet sankcji, znajdziemy w nim sporo miejsca dla podmiotów z Białorusi” — dodał prezydent Nausėda.
Wilno określa działania Białorusi jako „atak hybrydowy”. Balony wielokrotnie wpływały na pracę lotnisk w Wilnie i Kownie, a ostatnio na radarach odnotowano nawet 60 obiektów jednocześnie.
Problemy dotyczą także transportu drogowego. Po czasowym zamknięciu granicy litewsko-białoruskiej Mińsk wstrzymał wypuszczanie zarejestrowanych na Litwie ciężarówek, mimo że przejścia graniczne zostały ponownie otwarte.
Według danych litewskiego rządu na Białorusi uwięzionych jest około 280 ciężarówek. Litewskie stowarzyszenie Linava ocenia, że może chodzić nawet o kilka tysięcy pojazdów.
Litewskie MSZ odrzuca propozycje Białorusi dotyczące rozmów dwustronnych, argumentując, że mogłoby to posłużyć przełamaniu izolacji politycznej Mińska.
Litwa domaga się sankcji i planu działań UE
Ministrowie spraw zagranicznych oraz transportu Litwy, Kęstutis Budrys i Juras Taminskas, wystosowali do Komisji Europejskiej list, w którym domagają się: opracowania spójnego planu działań Unii Europejskiej w sprawie przewoźników uwięzionych na Białorusi, zdecydowanej reakcji wobec zagrożeń dla bezpieczeństwa granicy wynikających z użycia balonów przemytniczych, nałożenia dodatkowych sankcji na reżim Aleksandra Łukaszenki.
„Litwa wzywa do opracowania i przedstawienia spójnego planu działań UE w celu udzielenia pomocy europejskim przewoźnikom na Białorusi, a także rozwiązania problemu bezpieczeństwa na granicy litewsko-białoruskiej spowodowanego użyciem bezzałogowych statków powietrznych, w tym balonów przemytniczych” — informuje agencja BNS, powołując się na treść listu.
Bruksela zapowiada reakcję
W odpowiedzi na działania Litwy Komisja Europejska zadeklarowała wsparcie i przygotowuje kolejne kroki wymierzone w Mińsk.
„Sytuacja na granicy z Białorusią pogarsza się ze względu na coraz częstsze przypadki wtargnięcia przemytniczych balonów do przestrzeni powietrznej Litwy” — napisała Ursula von der Leyen.
„Tego rodzaju hybrydowy atak reżimu Łukaszenki jest całkowicie niedopuszczalny” — podkreśliła.
Przewodnicząca KE zapowiedziała dalsze środki w ramach systemu sankcji UE oraz pełną solidarność z Litwą. W poniedziałek 1 grudnia służba dyplomatyczna UE wezwała także chargé d’affaires Białorusi w Brukseli w związku z prowadzonymi atakami hybrydowymi.