Obowiązkowa przejrzystość w firmach
W projektach ustaw przygotowanych przez SADM przewidziano szereg środków mających na celu upublicznienie danych o wynagrodzeniach w firmach i umożliwienie pracownikom dostępu do tych informacji. Proponowane przepisy mają wdrożyć unijną dyrektywę w sprawie przejrzystości wynagrodzeń.
„Wdrożenie tej dyrektywy jest bardzo ważne, ponieważ nadal istnieje różnica w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn. Proponowane zmiany w przepisach zasadniczo przyczynią się nie tylko do bardziej sprawiedliwego wynagrodzenia, ale także do zmniejszenia różnicy w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn” — powiedziała Jūratė Zailskienė, minister opieki socjalnej i pracy.
Każdy pracownik sprawdzi swoje wynagrodzenie
Nowe przepisy przewidują, że każdy pracownik będzie mógł w dowolnym momencie zwrócić się do pracodawcy z pisemną prośbą o informacje dotyczące jego wynagrodzenia — zarówno rocznego, jak i godzinowego — w tym także składników rzeczowych, a także średnich wynagrodzeń (rocznych i godzinowych) innych pracowników tej samej kategorii stanowisk, z podziałem na płeć.
Informacje te będą również dostępne w systemie SoDry, gdzie będą obliczane automatycznie na podstawie zgromadzonych danych.
Ponadto pracownicy będą mogli uzyskać dane o swoim wynagrodzeniu i średnich płacach w danej grupie stanowisk, z podziałem na płeć, także za pośrednictwem instytucji publicznych, takich jak Państwowa Inspekcja Pracy (VDI) czy Służba Kontrolera ds. Równych Możliwości (LGKT).
Publiczne raporty o różnicach płacowych
Obowiązek upubliczniania danych o różnicach w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn zostanie nałożony na firmy zatrudniające 100 i więcej pracowników. W przypadku przekroczenia określonego progu różnicy, organizacje będą musiały przeprowadzić audyt wynagrodzeń we współpracy z przedstawicielami pracowników.
Celem takiego rozwiązania jest zidentyfikowanie systemowych przyczyn nierówności płacowej i wprowadzenie działań naprawczych.
Jasne kryteria ustalania płac
Nowe regulacje zakładają, że polityka wynagrodzeń w firmach będzie musiała opierać się na jasnych, jednolitych zasadach — takich jak układy zbiorowe pracy, negocjacje branżowe lub wewnętrzne regulaminy obowiązujące w kilku jednostkach organizacyjnych.
Systemy wynagrodzeń mają być transparentne i sprawiedliwe. Pracodawcy zostaną zobowiązani do oceny wynagrodzenia dla danego stanowiska w oparciu o jednolite kryteria. Przejrzystość będzie również obowiązywać na etapie rekrutacji — jeszcze przed rozmową kwalifikacyjną kandydaci mają otrzymywać informacje o stosowanym układzie zbiorowym pracy.
Długofalowe cele zmian
Celem zmian jest nie tylko zwiększenie dostępu do informacji o wynagrodzeniach, ale również zachęcenie organizacji do systematycznego przeglądu swoich systemów płacowych oraz zapewnienie jednakowego wynagrodzenia za pracę o jednakowej wartości, bez względu na płeć.
W 2023 roku różnica w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn na Litwie wynosiła 10,7 proc. od 2015 roku, gdy luka ta wynosiła 13 proc., spadła o 2,3 proc.
Przedstawione projekty ustaw muszą zostać jeszcze zatwierdzone przez rząd oraz przyjęte przez Sejm, a nowe przepisy mają wejść w życie 7 czerwca 2026 roku.
Czytaj więcej: Różnica w wynagrodzeniach to zjawisko tymczasowe