Demografia jako jedno z głównych wyzwań państwa
Przed rozpoczęciem wiosennej sesji Sejmu prezydent Gitanas Nausėda spotkał się z zarządem parlamentu. Podczas spotkania wskazał, że jednym z priorytetów politycznych powinna być odpowiedź na pogłębiające się problemy demograficzne.
„Demografia jest swego rodzaju tykającą bombą na Litwie. Przez długi czas biernie przyglądaliśmy się problemom demograficznym, po prostu stwierdzając, że sytuacja demograficzna stale się pogarsza. Jednak podjęliśmy zbyt mało kroków, aby zmienić tę negatywną tendencję” — powiedział dziennikarzom w poniedziałek 9 marca w Pałacu Prezydenckim Gitanas Nausėda.
Prezydent zapowiedział, że sam przedstawił projekty ustaw mające pomóc w odwróceniu negatywnych trendów.
„Opracowaliśmy i przedstawiliśmy projekty ustaw, które przewidują przede wszystkim stworzenie zachęt do posiadania dzieci poprzez instrumenty polityki podatkowej. Nie kosztowałoby to litewskiego skarbu państwa zbyt wiele, ale przez pewien czas sprzyjałoby to pojawieniu się większej liczby dzieci w naszych rodzinach” — dodał.
Rodzina jako fundament społeczeństwa
Prezydent podkreślił również znaczenie instytucji rodziny w kontekście wyzwań demograficznych. Według niego debata o demografii powinna obejmować szerszy kontekst społeczny i wartości.
„Przeżywamy okres ponownej oceny wartości, na wiele rzeczy patrzymy inaczej. Wydaje mi się jednak, że rodzina jest filarem społeczeństwa lub fundamentem, który zasadniczo decyduje nie tylko o samej demografii, ale także o atmosferze i nastrojach społecznych. Musimy dołożyć wszelkich starań, aby rodzina była traktowana z należytą uwagą” — powiedział głowa państwa.
Ulgi podatkowe i wsparcie mieszkaniowe dla rodzin
Jedną z propozycji prezydenta jest wprowadzenie zerowej stawki podatku dochodowego od osób fizycznych (GMP) dla rodzin wychowujących co najmniej dwoje dzieci.
„Istotą naszej propozycji stanowi zerowa stawka podatku dochodowego od osób fizycznych dla rodzin, które mają dwoje lub więcej dzieci. Oczywiście nie dotyczyłaby ona wszystkich poziomów dochodów, a jedynie dochody do wysokości jednej średniej pensji i byłaby ograniczona do pięciu lat. Nie spowodowałoby to zbyt dużych zmian w naszej polityce podatkowej, nie mielibyśmy zbyt znaczącego wpływu fiskalnego” — powiedział szef państwa.
Prezydent zapowiedział także większą uwagę wobec problemów mieszkaniowych rodzin oraz możliwości łączenia macierzyństwa z karierą zawodową.
„Demografia jest problemem złożonym i nie da się go rozwiązać wyłącznie za pomocą takich czy innych zachęt fiskalnych. Dlatego też zamierzam poświęcić wiele uwagi kwestii zapewnienia mieszkań, zwłaszcza pierwszego. Niezwykle ważną kwestią jest również zapewnienie matkom gwarancji godzenia kariery zawodowej z macierzyństwem” — stwierdził prezydent.
Wśród innych propozycji znajduje się mechanizm podatkowy mający zachęcić pracodawców do zatrudniania rodziców wielodzietnych.
„Dla osób, przede wszystkim matek, które wychowują dwoje lub więcej dzieci. Ich wynagrodzenie byłoby dla przedsiębiorców mnożone co najmniej 1,5-krotnie przy obliczaniu dochodu podlegającego opodatkowaniu. Innymi słowy, stworzono by zachętę podatkową nie tyle dla rodzin, co dla pracodawców, aby matki i ojcowie mający więcej dzieci byli bardziej atrakcyjni finansowo dla pracodawcy” — powiedział Nausėda.
Powrót emigrantów jako element rozwiązania problemu
Na problem demograficzny zwrócił uwagę również przewodniczący Sejmu Juozas Olekas. Podkreślił on znaczenie powrotu obywateli, którzy w ostatnich latach wyemigrowali z Litwy.
„W związku z kwestiami demograficznymi, o których wspomniał ekscelencja prezydent (…), oprócz wsparcia dla rodzin i zwiększenia dzietności, moim zdaniem ważną inicjatywą jest sprowadzenie z powrotem tych, którzy wyemigrowali, ponieważ wyemigrowały setki tysięcy naszych rodaków” — powiedział przewodniczący Sejmu podczas konferencji prasowej.
„Sprowadzenie naszych rodaków może przyspieszyć rozwiązanie problemów demograficznych i w ten sposób, przynajmniej tymczasowo, zrekompensować obecny spadek urodzeń, a także zachęcić do wzrostu urodzeń” — dodał.