Oszustwa bardziej wyrafinowane
Na Litwie rośnie liczba przypadków oszustw z wykorzystaniem technik inżynierii społecznej. Przestępcy podszywają się pod renomowane firmy, oferując fikcyjne zatrudnienie i wykorzystując zaufanie obywateli do instytucji.
W mediach społecznościowych zaczęły pojawiać się oferty pracy zdalnej przypisywane firmie Lietuvos draudimas. W ogłoszeniach obiecuje się wysokie stawki godzinowe i szybkie wypłaty, nie wymagając przy tym żadnych kwalifikacji. Firma oficjalnie odcina się od tych ogłoszeń i apeluje do mieszkańców o ostrożność.
„Nie wypełniajcie żadnych formularzy, nie podawajcie danych osobowych” — ostrzega Lietuvos draudimas.
Manipulacja ofertą pracy
Andrejus Mochovas, dyrektor ds. bezpieczeństwa cybernetycznego firmy na kraje bałtyckie, określa schemat działania jako klasyczny przykład inżynierii społecznej.
„W początkowej fazie bardzo ważne jest dla oszustów przyciągnięcie uwagi mieszkańców, dlatego używają oni takich słów kluczowych, jak »zapłata tego samego dnia«, »każdy może się zgłosić«, »skontaktujcie się teraz« i tym podobne. Ponadto podaje się konkretne stawki — 1 godzina to 30 euro, 4 godziny to 130 euro, które powinny zainteresować mieszkańców poszukujących możliwości zatrudnienia” — komentuje Andrejus Mochovas.
Oszuści, prezentując swoje oferty, często wykorzystują nazwy rzeczywiście istniejących firm, a nawet posługują się nazwiskami osób w nich zatrudnionych, co ma na celu stworzenie wrażenia wiarygodności.
Gdy potencjalna ofiara zainteresuje się, stosowane są dodatkowe techniki manipulacyjne, takie jak presja czasowa, informowanie, że oferta obowiązuje jedynie przez krótki okres, co ma skłonić do szybkiego działania bez głębszego namysłu. Celem przestępców jest wyłudzenie pieniędzy, danych do logowania i przejęcie kontroli nad kontem ofiary.
Fałszywi rekruterzy i wyłudzanie danych
Oszustwo może przybrać formę kontaktu z rzekomym „rekruterem” lub „specjalistą ds. zatrudnienia”, który prosi o dane do bankowości internetowej lub zapłatę tzw. opłaty rejestracyjnej.
„Osoby zainteresowane fikcyjną pracą zdalną oferowaną przez oszustów mogą zostać rzekomo skierowane do specjalisty ds. »zatrudnienia«. Jest to kolejna osoba uczestnicząca w tym samym oszustwie, która może poprosić o podanie danych logowania do bankowości internetowej w celu potwierdzenia tożsamości. Może również poprosić o przelanie fikcyjnej opłaty rejestracyjnej lub depozytu itp.” — opowiada Mochovas.
Ekspert radzi, by w razie wątpliwości weryfikować każdą ofertę za pomocą oficjalnych kanałów kontaktowych firmy, pod której nazwą występują oszuści.
Co zrobić w przypadku podejrzenia oszustwa?
Jeśli podejrzewasz, że przelałeś pieniądze oszustom albo ktoś zdobył Twoje dane do bankowości, natychmiast skontaktuj się z bankiem i zablokuj konto. Warto też zgłosić sprawę policji, żeby pomóc uniknąć podobnych sytuacji innym.
Z danych Narodowego Centrum Bezpieczeństwa Cybernetycznego wynika, że skala cyberzagrożeń na Litwie nieustannie rośnie. W ubiegłym roku odnotowano ponad 3,5 tys. incydentów — o 63 proc. więcej niż w 2023 r.
Ponad połowa (59 proc.) dotyczyła właśnie przypadków inżynierii społecznej. Jak podaje Państwowa Inspekcja Ochrony Danych, liczba podmiotów informacyjnych (osób fizycznych i prawnych – przyp. red.), których dane zostały naruszone, wzrosła niemal trzykrotnie — do 1,5 mln.