Lwów jako źródło formacji ducha

Nowa książka Mariusza Jerzego Olbromskiego pt. „Lwów Jana Parandowskiego” to publikacja szczególna — zarówno na tle dotychczasowego dorobku autora, jak i w obrębie współczesnej literatury eseistyczno-albumowej poświęconej dziedzictwu Kresów. Wydana pod koniec 2025 r. nakładem Biblioteki „Nowego Kuriera Galicyjskiego”, stanowi dojrzałe i pogłębione studium relacji pomiędzy miastem a pisarzem, którego twórczość na trwałe wpisała się w kanon polskiej humanistyki.

Czytaj również...

Harmonijne połączenie słowa i obrazu

Olbromski podejmuje temat Lwowa jako przestrzeni formacyjnej dla Jana Parandowskiego — autora „Mitologii”, znawcy kultury antycznej i jednego z najwybitniejszych stylistów polskiej prozy XX w. Esej wprowadzający oraz komentarze do ponad stu barwnych fotografii autorstwa Anny Gordijewskiej tworzą narrację, w której miasto jawi się nie jako bierne tło biograficzne, lecz jako żywy organizm współkształtujący wrażliwość, intelekt i wyobraźnię twórczą Parandowskiego.

Szczególną wartością książki jest harmonijne połączenie słowa i obrazu. Fotografie współczesne sąsiadują z reprodukcjami archiwalnych pocztówek i unikalnych zdjęć z końca XIX w. oraz dwudziestolecia międzywojennego, pochodzących z kolekcji Igora i Ireny Kotłobułatowych. Ten dialog czasów wzmacnia przekaz książki, czyniąc ją nie tylko esejem literackim, lecz również wizualnym dokumentem pamięci miasta.

Skupienie na bohaterze

„Lwów Jana Parandowskiego” wpisuje się konsekwentnie w prowadzoną przez Olbromskiego od lat refleksję nad dziedzictwem kulturowym dawnych ziem Rzeczypospolitej. Podobnie jak wcześniejsze publikacje autora — „Kresowa bałagułka” czy „Lwów Stanisława Lema” — także i ta książka wyrasta z głębokiego przekonania o potrzebie ochrony pamięci kultury oraz dialogu polsko-ukraińskiego. Jednak w odróżnieniu od poprzednich prac, nowy tom cechuje się szczególną powściągliwością interpretacyjną i skupieniem na jednym bohaterze, co pozwala osiągnąć efekt intelektualnej klarowności i eseistycznej elegancji.

Recenzowana publikacja jest dziełem dojrzałym, skierowanym zarówno do czytelników zainteresowanych biografią Parandowskiego, jak i do tych, którzy poszukują pogłębionej refleksji nad rolą miasta w kształtowaniu pisarskiej tożsamości. To książka, która nie tylko przypomina o wielkości autora „Mitologii”, lecz także przywraca Lwów jako jedno z kluczowych centrów polskiej kultury duchowej XX w.


Notatka biograficzna

Jan Parandowski (ur. 11 maja 1895 we Lwowie, zm. 26 września 1978 w Warszawie) — polski pisarz, eseista i tłumacz literatury, autor „Mitologii”, medalista olimpijski (1936). Był dwukrotnie nominowany do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1957,1959). Jan Parandowski był synem ks. Jana Bartoszewskiego, duchownego greckokatolickiego i Julii Parandowskiej.

W okresie pobytu w Rosji zawarł związek małżeński z Aurelią Wyleżyńską, z którą później się rozstał (…) W 1925 r. poślubił Reginę Henrykę (po konwersji na katolicyzm — Irenę Marię Helzel (2 grudnia 1903 — 27 października 1993). W 1929 przeniósł się do Warszawy (…). Córka Jana Parandowskiego, Roma Parandowska-Szczepkowska, była żoną aktora Andrzeja Szczepkowskiego i matką aktorki Joanny Szczepkowskiej. Starszy syn, Zbigniew Parandowski (1929-2017), był architektem, natomiast młodszy, Piotr Parandowski (1944-2012), był archeologiem, reżyserem filmów dokumentalnych.

(inf. za wikipedia.pl)

Afisze

Więcej od autora

Dzień Zaduszny w Pszczelniku. Modlitwa i cierpliwe budowanie wielkiej historii

Pszczelnik pod Myśliborzem żyje w pamięci ludzi w kolejnych spotkaniach, w kwiatach składanych pod monumentem i w słowach modlitwy. W Dzień Zaduszny, 2 listopada, przy pomniku litewskich lotników znów spotkali się ludzie, dla których pamięć o Steponasie Dariusie i Stasysie Girėnasie nie jest jedynie obowiązkiem wobec przeszłości. Jest czymś znacznie głębszym — świadectwem przyjaźni dwóch narodów i przekonaniem, że nawet tragicznie przerwany lot może trwać nadal. Ta myśl szczególnie mocno wybrzmiała podczas modlitwy Ksiądz, obejmując modlitwą litewskich bohaterów, pamiętał również o wszystkich tych, którzy oddali życie w obronie wolności swoich ojczyzn — Litwy i Polski. W zaduszkowej atmosferze Pszczelnika słowa o śmierci nie były jednak słowami końca. Padło przypomnienie, że ludzkie życie zmienia się, ale się nie kończy, a pamięć i miłość potrafią przekraczać granice czasu i narodów. Od lat jednym z najważniejszych strażników tej pamięci jest środowisko myśliborskie. To właśnie mieszkańcy, samorząd i lokalni organizatorzy sprawili, że niewielki fragment lasu, w którym przed laty zakończył się dramatyczny lot Lituaniki, stał się miejscem żywej pamięci. Szczególną rolę odgrywa tu konsul honorowy Republiki Litewskiej Wiesław Wierzchoś. W swoim powitaniu przypomniał, że Pszczelnik jest miejscem szczególnym nie tylko dla Litwy, ale również dla Myśliborza i całego regionu. Mówił o kontynuacji polsko-litewskich relacji i o dumie z tego, że współczesne więzi obu narodów znajdują swoje bardzo konkretne, ludzkie oblicze właśnie tutaj — z dala od wielkich stolic i oficjalnych gabinetów. W jego słowach pobrzmiewała ważna prawda: wielka historia nie musi być tworzona wyłącznie przez wielkie państwowe uroczystości. Czasem buduje się ją cierpliwie, rok po roku, przez obecność, pamięć i zwykłe spotkania ludzi, którzy chcą być razem.

Miasto pamięci. Tegoroczne święta zmarłych na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie

Cmentarz Centralny w Szczecinie jest rozległy jak miasto, pełen alei, drzew, wody i

Gazeta, która nie chciała opuścić Kijowa…

Jego najdłużej urzędującym redaktorem naczelnym był Stanisław Panteluk. Nawet wojna nie zdołała przerwać jego historii. Były jednak chwile, kiedy kolejne wydanie zależało nie tylko od pieniędzy, lecz także od prądu, bezpieczeństwa...