W tle pojawia się pytanie: jak nowe przepisy wpłyną na ostateczne ceny, a za które produkty w praktyce faktycznie zapłaci się więcej?
Nie wszystko zdążyło zdrożeć
— Obowiązujące od początku tego roku zmiany w akcyzie wpłynęły na ceny napojów bezalkoholowych, kawy rozpuszczalnej oraz kapsułek do kawy, a także koncentratów herbat. Co prawda, korekty cen na sklepowych półkach nie nastąpiły od razu od 1 stycznia. Tzw. podatek cukrowy obejmuje nowo zamawiane produkty, a w sklepach litewskiej sieci handlowej Maxima zmiany cen rozpoczęły się w ubiegłym tygodniu. Planujemy, że proces ten potrwa do końca miesiąca. Obecnie mamy około 400 produktów, których dotyczy ten podatek i których ceny zakupu są korygowane przez dostawców. Mimo to nadal planujemy dokladać wszelkich starań, aby nasi klienci mogli kupować potrzebne produkty, znacząco oszczędzając — zapewnia w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” Titas Atraškevičius, rzecznik prasowy sieci handlowej Maxima.
Cukier pod lupą i interpretacja przepisów
Algirdas Butkevičius, członek sejmowej Komisji Budżetowo-Finansowej, w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” podkreślił, że na rynku jest naprawdę wiele produktów zawierających cukier, które bardzo negatywnie wpływają na zdrowie.
— Jednocześnie są produkty całkowicie wolne od cukru, których podatek w ogóle nie obowiązuje. Problem polega na tym, że w przypadku produktów słodzonych często trudno określić faktyczną zawartość cukru. W efekcie jeden produkt może być objęty podatkiem, podczas gdy inny, również zawierający cukier, już nie — wszystko zależy od jego składu i klasyfikacji — mówi Butkevičius.
Obecnie pojawia się coraz więcej pytań dotyczących interpretacji przepisów: kiedy stosuje się jedynie podwyższoną stawkę akcyzy, kiedy dodatkowo obowiązuje inne opodatkowanie, a kiedy — VAT po wzroście akcyzy. To w dużej mierze zależy od konkretnego produktu i sposobu jego zastosowania.
— Oczywiście można byłoby precyzyjnie określić wszystkie zasady tak, aby każdy produkt był właściwie sklasyfikowany. Wprowadziliśmy pewne korekty, aby uniknąć nieporozumień, ale obowiązujące przepisy stosuje się indywidualnie dla każdego produktu. W przypadku innych wyrobów trzeba jasno rozróżniać, kiedy obowiązuje wyłącznie podwyższona akcyza. Nasze prognozy pokazują jedno — konieczne jest traktowanie produktów oddzielnie i dokładne określenie, które faktycznie podlegają opodatkowaniu cukrowemu, a które nie. Na razie, jak to wpłynie na cenę ostateczną, nie mogę odpowiedzieć — zaznacza Butkevičius.
Zdrowsze wybory i obronność
Władze, które wprowadziły ten podatek, podkreślają, że ma on zachęcać ludzi do wybierania zdrowszych napojów, a zebrane środki zostaną przeznaczone na obronność.
Przedsiębiorcy zwracają jednak uwagę, że drożeć będą nie tylko soki i lemoniady, ale także jogurty oraz inne produkty mleczne, jeśli zawierają cukier lub substancje słodzące. Podwyżki dotkną również odżywek białkowych używanych przez osoby aktywne fizycznie, ponieważ koncentraty także podlegają opodatkowaniu i zawierają substancje słodzące.