Wyzwaniem pozostaje praca i oświata
Najnowsze dane Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) pokazują zaskakujący rozdźwięk między rosnącą integracją społeczną a stagnacją w pracy i edukacji.
Według UNHCR zatrudnienie wśród osób w wieku produkcyjnym pozostaje na podobnym poziomie i wynosi 50 proc. Praca, podobnie jak w poprzednich latach, jest wskazywana jako główny priorytet wśród potrzeb. W sąsiedniej Polsce poziom zatrudnienia ukraińskich uchodźców sięga ok. 80 proc.
Jednocześnie jedna piąta dzieci uchodźców nadal nie uczęszcza do szkół na Litwie.
Badanie wykazało stopniowy, ale nierównomierny proces integracji. Wzmacnia się spójność społeczna, a coraz więcej uchodźców planuje swoją przyszłość na Litwie. Wzrosła także liczba osób deklarujących zamiar pozostania w kraju przez co najmniej kolejny rok.
Agencja informuje, że wskaźniki integracji uchodźców na Litwie są wysokie. Ukraińcy pozytywnie oceniają relacje z lokalną społecznością. Zmniejszyła się liczba osób wskazujących na brak wystarczających dochodów na wyżywienie oraz liczba mieszkających w zbiorowych ośrodkach zakwaterowania. Według UNHCR świadczy to o poprawie możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb gospodarstwa domowego.
Poprawił się również dostęp do opieki zdrowotnej. 88 proc. uchodźców potrzebujących opieki zdrowotnej mogło uzyskać niezbędną pomoc, podczas gdy w 2024 r. odsetek ten wynosił 81 proc.
Rośnie znajomość języka litewskiego
Coraz więcej Ukraińców skutecznie porozumiewa się w języku litewskim — w zeszłym roku było to 34 proc., a rok wcześniej — 26 proc. Niewystarczająca znajomość języka litewskiego pozostaje jednak jedną z głównych barier integracyjnych.
Dla osób najbardziej narażonych dostęp do stałego mieszkania i usług opieki zdrowotnej nadal pozostaje problematyczny.
Z danych wynika, że 29 proc. rodzin mieszka we wspólnych lokalach lub w mieszkaniach zbiorowych, natomiast 19 proc. korzysta z dopłat do czynszu i opłat komunalnych, które pozwalają im utrzymać dotychczasowe miejsce zamieszkania.
Agencja zwraca także uwagę na niewystarczającą świadomość dotyczącą pomocy dla ofiar przemocy ze względu na płeć. 43 proc. respondentów wskazało, że główną przeszkodą w uzyskaniu tych usług jest brak informacji.
UNHCR: Potrzebna uwaga długoterminowa
„Od 2022 r. Litwa systematycznie i zdecydowanie demonstruje swoje zobowiązanie do przyjmowania osób uciekających przed wojną na Ukrainie, zapewniając im bezpieczeństwo, stabilność i możliwości integracji” — powiedziała rzeczniczka prasowa przedstawicielstwa UNHCR Renata Kuleš.
„Chociaż większość uchodźców pozytywnie ocenia swoją integrację na Litwie, badanie społeczno-ekonomiczne przeprowadzone w 2025 r. ujawnia obszary, które wymagają stałej uwagi, zwłaszcza w kontekście długoterminowej integracji, ponieważ coraz więcej uchodźców wyraża zamiar pozostania na Litwie” — zaznaczyła.
Dane do badania zbierano w maju-czerwcu i wrześniu-październiku 2025 r. Obecnie na Litwie mieszka ponad 51 tys. uchodźców z Ukrainy posiadających status tymczasowej ochrony. Wyemigrowali oni do innych krajów z powodu szeroko zakrojonej inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r.