Czy muszę coś zrobić?
Częstym pytaniem jest, czy coś „trzeba” zrobić? Krótka odpowiedź — nie trzeba, jeśli nie chcemy nic zmieniać. Jeśli nie podejmiemy żadnej decyzji, wszystko toczy się dalej tak jak dotychczas. Składki są gromadzone automatycznie. Dotyczy to również osób, które wcześniej zawiesiły wpłaty: pozostają zawieszone, a środki w funduszu są inwestowane.
„Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest to, czy konieczne jest podjęcie działań. Odpowiedź jest jasna — nie. Nie ma konieczności podejmowania żadnej decyzji dotyczącej udziału w II filarze emerytalnym” — mówi Valdas Sejavičius, tymczasowy kierownik „Zarządzania inwestycjami Swedbank”.
Do końca 2027 r. można natomiast zdecydować się na wyjście z II filaru i odebranie swoich osobistych składek wraz z wypracowanym zyskiem. Ale trzeba pamiętać, że składki zapłacone na SoDrę wracają do samej SoDry i są przeliczane na punkty emerytalne. Możemy wypłacić tylko te „dodatkowe” środki.
Można też cofnąć wniosek o zaprzestanie gromadzenia — wystarczy zrobić to do końca kwartału, w którym wniosek został złożony. Jeśli ten termin minął i środki zostały już wypłacone, też nie jest za późno: po wypłacie można zawrzeć nową umowę i znów zacząć odkładać.
Jeden wyjątek: jeśli zdecydujemy się wypłacić 25 proc. zgromadzonych środków i wniosek zostanie zrealizowany — tej decyzji już nie cofniemy. To znaczy, że nie da się tych środków wpłacić z powrotem.
Co się zmieni po 2027 r.?
Po zakończeniu okresu przejściowego II filar wraca do normalnego rytmu, ale z kilkoma nowymi możliwościami. Będzie można wstrzymać wpłaty na jeden rok, bez ograniczeń co do liczby takich przerw. W całym okresie gromadzenia można wypłacić jednorazowo 25 proc. zebranych dotychczas środków. Jednak wtedy funkcjonuje trzyprocentowa opłata na rzecz SoDry. Z kolei są przypadki, kiedy możemy wypłacić całość środków. To na przykład ciężka choroba czy jeśli spotkała nas duża niezdolność do pracy. Jeśli taki przypadek nas spotka, nie będziemy natrafiali na utrudnienia i możemy wypłacić wszystkie środki — oczywiście za okazaniem dokumentacji. Podobny przywilej dotyczy nas, jeśli zostało mniej niż pięć lat do emerytury, a zebrana suma annuitetu (pensji miesięcznej) nie przekracza połowy minimum. Innymi słowy, jeśli po wycofaniu środków z II filaru nasza emerytura ma być mniejsza, niż minimalna ustawowa emerytura, to środków wypłacić nie będziemy mogli.
Bez zmian pozostają natomiast główne zalety systemu: zgromadzone środki są dziedziczne (przechodzą na dzieci), zyski z inwestycji nie są opodatkowane, a wpłacając powyżej obowiązkowych 3 proc. można odliczyć nadwyżkę od podatku dochodowego.
Kiedy i jak dostanę pieniądze?
Wypłata następuje po osiągnięciu wieku emerytalnego lub przyznaniu wcześniejszej emerytury. Forma zależy od wysokości zgromadzonej kwoty: do 16 785 euro: wypłata jednorazowa (można też wybrać rentę); powyżej 16 785 euro zakup renty emerytalnej jest obowiązkowy; gwarantuje regularne wypłaty do końca życia; powyżej 83 926 euro – renta obejmuje kwotę do tego progu, a nadwyżkę można wypłacić jednorazowo.
Co ważne — osiągnięcie wieku emerytalnego nie oznacza, że trzeba natychmiast wypłacać środki. Można gromadzić dalej i podjąć decyzję w innym czasie.
