— Rok 2026 w Polsce i na Litwie został dedykowany wybitnym osobom, których rocznice urodzin lub śmierci obchodzone są w tym roku, oraz wydarzeniom szczególnie ważnym dla polskiej i litewskiej historii, kultury i tożsamości — podczas otwarcia wystawy w rozmowie z „Kurierem Wileńskiem” zaznaczył Dariusz Wiśniewski, konsul generalny RP na Litwie.
Sylwetki Patronów Roku 2026 w Polsce zostały przygotowane w języku polskim i litewskim przez Wydział Konsularny i Polonii Ambasady RP w Wilnie, zaś Patronów Roku 2026 na Litwie — przez Klasztor pw. Wniebowzięcia Matki Bożej w Wilnie. Plansze zawierające także zdjęcia patronów można obejrzeć na ogrodzeniu kościoła franciszkanów wzdłuż ul. Trockiej.
Wyróżnieni za swe dokonania
— Plansze prezentujące patronów ogłoszonych przez Sejm RL są w języku litewskim, natomiast te prezentujące patronów polskich są po polsku i po litewsku po to, żeby Litwini, mieszkańcy Wilna, którzy nie mówią po polsku, mogli też przeczytać o tych ludziach, którzy są ważni dla Polski. Są wśród nich ludzie, którzy byli związani z Wilnem, np. Sergiusz Piasecki, Jerzy Giedroyć, którego nazwisko jest powszechnie znane na Litwie. Może jest to początek działań w przestrzeni publicznej, gdzie będziemy mogli podkreślać to, co nas łączy — zaznaczył Dariusz Wiśniewski.
Dyplomata zauważył, że miejsce, w którym zaprezentowano ekspozycję, jest łatwo dostępne dla ludzi, którzy idą ulicą Trocką.
— Nie trzeba wchodzić w jakieś zaułki czy do sali, która jest otwarta albo zamknięta. Mamy też kopie tej wystawy, która teraz podróżuje po szkołach polskich na Wileńszczyźnie, zaś jeden z jej egzemplarzy można obejrzeć w holu Domu Kultury Polskiej w Wilnie — dodał Dariusz Wiśniewski.
O. Marek Dettlaff OFM Conv, przeor Klasztoru pw. Wniebowzięcia Matki Bożej w Wilnie, podkreślił, że wystawa została przygotowana w języku polskim i litewskim „żeby była jedność”.
— Wśród patronów roku ogłoszonych przez litewski Sejm są osoby, które walczyły o niepodległość Litwy, które przez swoją walkę wiele wycierpiały. To nie jest pierwsza wystawa na ogrodzeniu kościoła i pewnie nie ostatnia. W planach jest jeszcze wystawa poświęcona Helenie Majewskiej, siostrze zakonnej, która propagowała kult Miłosierdzia Bożego — powiedział nam o. Marek Dettlaff.
Patroni Roku 2026
W Polsce wybranymi przez Sejm i Senat RP Patronami Roku 2026 zostali m.in.:
Róża Czapska — prekursorka polskiej tyflologii, zwana „niewidomą matką niewidomych”, założycielka Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebniczek Krzyża;
Józef Czapski — wybitny malarz, jeden z czołowych przedstawicieli środowiska kapistów;
Ignacy Daszyński — premier, marszałek Sejmu i jeden z Ojców Niepodległości;
Mieczysław Fogg — legendarny baryton, zasłużony dla promocji kultury polskiej na świecie;
Jerzy Giedroyć — wizjoner, jeden z najważniejszych myślicieli politycznych XX w., założyciel i redaktor naczelny paryskiej „Kultury”;
Józef Maksymilian Ossoliński — założyciel biblioteki przekształconej w Zakład Narodowy im. Ossolińskich;
Sergiusz Piasecki — pisarz, weteran wojny polsko-bolszewickiej, współpracownik polskiego wywiadu, żołnierz AK;
Stanisław Staszic — filozof, pisarz, działacz oświeceniowy;
Andrzej Wajda — jeden z najwybitniejszych polskich reżyserów, zdobywca Oscara, współtwórca polskiej szkoły filmowej.
Na Litwie ogłoszonymi przez Sejm RL Patronami roku 2026 zostali m.in.:
Balys Gajauskas — dysydent polityczny, więzień łagrów, działacz niepodległościowy i polityk;
Motiejus Kazimieras Valančius — biskup, pisarz, działacz społeczny jedna z najważniejszych postaci XIX-wiecznej Litwy;
Litewska Grupa Helsińska — dla upamiętnienia 50. rocznicy jednej z najodważniejszych inicjatyw obywatelskich w historii Litwy;
Litewskie Radio — dla upamiętnienia 100. rocznicy rozpoczęcia nadawania programu Litewskiego Radia.
Organizatorami wystawy są Klasztor pw. Wniebowzięcia Matki Bożej oraz Ambasada RP w Wilnie.
