Strzelanie nie było długie
We wtorek 3 lutego na poligonie w Kairiai, w rejonie kłajpedzkim, żołnierze USA przeprowadzili strzelanie bojowe z systemu rakietowego HIMARS. Rakiety skierowane zostały w stronę celów na Morzu Bałtyckim. Samo strzelanie trwało zaledwie 10-15 minut — ale na ten czas ograniczona została żegluga, ruch drogowy i przestrzeń powietrzna nad poligonem, a dostęp do terenu zamknięto.
Na poligonie przemawiali ambasador USA Karos C. McDonald, dowódca 3. Dywizji Piechoty Armii Stanów Zjednoczonych gen. brygady John Lubas oraz dowódca Sił Lądowych Wojska Litewskiego gen. brygady Nerijus Stankevičius. Wydarzenie miało oficjalny i uroczysty charakter. Chodzi o przygotowanie litewskiej armii do czasu, gdy HIMARS będzie jej własną bronią.
Od 5 do 28 stycznia na poligonie im. gen. Silvestrasa Žukauskasa w Podbrodziu żołnierze 1. Batalionu Artylerii Salwowej 14. Pułku Artylerii Polowej USA „Pergalė” szkolili się wspólnie z baterią artylerii salwowej Sił Lądowych Litwy. Uczyli się konserwacji i kontroli systemu HIMARS, zajmowania pozycji bojowych, kierowania ogniem, naprawy rakiet i przygotowywania systemów do strzelania — a nawet prowadzenia ciężarówek w warunkach zimowych.
Justinas Čekanauskas, dowódca artylerii, podkreślił znaczenie wspólnych manewrów: „Wspólne ćwiczenia zapewniają ciągłe doskonalenie żołnierzy zgodnie z najwyższymi standardami NATO, a możliwość szkolenia się z sojusznikami sprzyja wymianie doświadczeń i wzmacnia współpracę”.
Litwini uczą się obsługi HIMARS
„Program ma na celu kształcenie żołnierzy litewskich w zakresie umiejętności i zdolności operacyjnych poprzez określenie warunków szkolenia i certyfikacji operatorów HIMARS w Litwie. Wspólne ćwiczenia są ważnym etapem integracji systemów HIMARS ze strukturą Wojska Litewskiego” — twierdzi Wojsko Litewskie w komunikacie.
Dla Litwy zakup HIMARS to przełom w potencjale obronnym. Pod koniec 2021 r. Litwa podpisała z USA umowę na 495 mln dolarów na osiem systemów. Początkowo pierwsze baterie miały dotrzeć w 2025 r., lecz termin się przesunął. Dowódca Wojska Litewskiego gen. Raimundas Vaikšnoras potwierdził niedawno, że HIMARS dotrze jeszcze w 2026.
„W tym roku spodziewamy się, że pierwsze baterie HIMARS powinny dotrzeć wraz z NASAMS. A także trochę broni i amunicji” — mówił na początku roku. Litwa ma nadzieję, że systemy HIMARS osiągną pełną zdolność bojową do 2027 r. Pierwsza bateria systemu obrony powietrznej NASAMS jest już na litewskiej ziemi — kolejne mają przybyć do 2028 r.
Czym jest HIMARS i ATACMS?
Czym jest system HIMARS? Nazwa to akronim (skrótowiec) z języka angielskiego — High Mobility Artillery Rocket System, czyli „system artylerii rakietowej o dużej mobilności”. To system artylerii rakietowej opracowany przez amerykańską firmę Lockheed Martin. Zamontowany na lekkim pojeździe kołowym, jest znacznie bardziej mobilny od swojego poprzednika, systemu M270. Może być przewieziony nawet samolotem.
Standardowe rakiety mają zasięg do 80 km, a warianty ATACMS zwiększają go do ponad 300 km — co pozwala na uderzenia w głębokie zaplecze przeciwnika. System może przenosić różne typy amunicji, w tym pociski naprowadzane precyzyjnie.
Sławę tego systemu przyniosła Ukraina. Od połowy 2022 r. HIMARS stał się jedną z najcenniejszych broni, jakie Ukraina otrzymała od Zachodu. Precyzyjne uderzenia w kolumny logistyczne, składy amunicji i dowództwo rosyjskie zadały dotkliwą porażkę armii Moskwy.