Wileńskie obchody 11 listopada 2026. „Niepodległość wymaga zgody narodowej” [Z GALERIĄ]

11 listopada Polacy i nie tylko obchodzili w Wilnie Narodowe Święto Niepodległości Polski. Wieńce na Rossie, a wieczorem — uroczyste spotkanie w DKP, któremu warto się przyjrzeć bliżej. Wyróżnieniem MSZ RP nagrodzono Polkę z Ejszyszek.

Czytaj również...

(pełna galeria zdjęć z obchodów na Rossie i w DKP — pod artykułem)

Tradycyjne obchody na Rossie

Jak opisywaliśmy już na łamach „Kuriera Wileńskiego”, obrazek na wileńskiej Rossie nie odbiegał od tradycji. Tabliczki „Zakaz odpalania rac” (race — pirotechnika stadionowa, dająca dużo dymu i światła — przyp. red.) zapobiegły ekscesom, które zebrani na cmentarzu uznają za brak powagi wobec tego miejsca. Frekwencja była, zdaje się, większa niż nawet podczas sierpniowych obchodów. Obchody prowadził konsul generalny ambasady RP w Wilnie Dariusz Wiśniewski.

Szczególnie dużo było harcerzy. Tak dużo, że harcerski krąg, w którym przekazuje się z dłoni do dłoni „iskierkę przyjaźni”, objął obie połowy wojskowej Rossy, a nie jedną, jak zazwyczaj.

Na pytanie „Kuriera Wileńskiego”, co przesądziło o takiej frekwencji, dowiedzieliśmy się, że było dużo polskich harcerzy na Litwie spoza Wilna, ale także bardzo wielu harcerzy z Polski. Krótko po zakończeniu oficjalnych obchodów do Rossy dobiegła 32. Wileńska Sztafeta Niepodległości Wileńskiego Hufca Maryi pod przewodnictwem ks. Dariusza Stańczyka.

WYDA-koncert-2026-11-17-2
Krótko po zakończeniu obchodów na Rossę dobiegła 32. Wileńska Sztafeta Niepodległości harcerzy Wileńskiego Hufca Maryi pod przewodem ks. Dariusza Stańczyka, mimo jego choroby tego dnia | Fot. Apolinary Klonowski

Wieczorem — uroczyste spotkanie

Wieczorem Ambasada RP zaprosiła partnerów, współpracowników i działaczy do Domu Kultury Polskiej w Wilnie na uroczyste spotkanie z wręczeniem nagrody i koncertem. Prowadzący je konsul RP Zbigniew Ciosek poprosił o minutę ciszy dla ofiar zamachu w Krakowie z 7 listopada. Następnie głos zabrał chargé d’affaires RP na Litwie Rafał Poborski, którego przemówienie było znamienne. Szczególnie podkreślał potrzebę jedności i zgody narodowej — pomimo różnic, także światopoglądowych.

„Koniec I wojny światowej i upadek zaborczych imperiów stworzyły Polakom historyczną szansę na odbudowę naszej suwerennej państwowości. (…) Choć tak bardzo różnili się między sobą – od Józefa Piłsudskiego do Romana Dmowskiego, Wincentego Witosa, Wojciecha Korfantego, Ignacego Daszyńskiego i Ignacego Paderewskiego – reprezentowali inne grupy społeczne, to wszyscy chcieli niepodległości” — mówił.

„Odrodzenie niepodległej Polski nie oznaczało jednak zakończenia walki. Była to zarówno walka zbrojna z bolszewicką inwazją 1920 roku, jak i walka ekonomiczna z niemiecką blokadą celną (…). I nasi przodkowie tę walkę wygrali! Odparli bolszewików spod wrót Warszawy, stworzyli Centralny Okręg Przemysłowy, port w Gdyni, powszechną oświatę (Gdynia świętuje w tym roku 100-lecie, budowali ją także Polacy z Wileńszczyzny — przyp. red.)” — dodał.

„Jednak już we wrześniu 1939 r. Polska znowu padła ofiarą agresji dwóch sąsiednich mocarstw. II wojna światowa, tragiczny los Polski i hekatomba jej mieszkańców, a potem dekady sowieckiej dominacji przypominają nam, że niepodległość wymaga nie tylko odwagi, ale również zgody narodowej w budowaniu silnego państwa, zdolnego bronić swojej suwerenności” — mówił Rafał Poborski.

WYDA-koncert-2026-11-17-3
Dr Barbara Jundo-Kaliszewska została nagrodzona Honorową Odznaką „Bene Merito” | Fot. Apolinary Klonowski

Nagrodzona odznaką „Bene Merito”

Następnie Odznakę Honorową „Bene Merito” („Dobrze Zasłużonemu”) otrzymała dr Barbara Jundo-Kaliszewska. Laudację wygłosił Piotr Drobniak, dyrektor Instytutu Polskiego w Wilnie. Przypomniał, że jest to „najwyższa odznaka honorowa przyznawana przez polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych”, ustanowiona w 2009 r. i przyznana dotąd ponad 900 osobom, a kilka dni wcześniej otrzymał ją Jakub Józef Orliński, śpiewak operowy światowej sławy. Projekty laureatki nazwał „oryginalnymi, sensownymi, mądrymi”.

„Inicjatywy, które pani doktor podejmuje, to są badania nad totalitaryzmami, to są inicjatywy, które mają pokazywać również ludziom, jak ważne jest, aby takim ideologiom przeciwstawiać się, zapobiegać, żeby nigdy więcej nie nastąpiło to, czego tutaj nikt nie chce – tego barbarzyństwa ze wschodu” — mówił.

Nagrodzona zaś dr Barbara Jundo-Kaliszewska podkreśliła rolę swoich rodziców, księgarzy.

„Dedykuję tę nagrodę przede wszystkim swoim rodzicom, księgarzom z Ejszyszek, którzy przez wiele lat swoją pracą pokazali mi, że polskość to nie tylko tradycje i kultura, to nie tylko język, ale przede wszystkim zestaw konkretnych wartości. (…) przede wszystkim świadomość, że wolność nie została dana raz na zawsze, świadomość, że ponosimy odpowiedzialność za czyny, za własną działalność, a także za społeczność, którą reprezentujemy i w otoczeniu której się rozwijamy” — mówiła nagrodzona.

Spektakl „Niezapomniany Fogg”

Wieczór zwieńczył spektakl „Niezapomniany Fogg” Mazowieckiego Teatru Muzycznego im. Jana Kiepury w reżyserii Anny Wieczur. Przy najbardziej znanych szlagierach publiczność śpiewała razem z wykonawcami.

Po uroczystości zapytaliśmy laureatkę o priorytety na najbliższy czas.

— Moim podstawowym priorytetem jest bezpieczeństwo informacyjne regionu i odporność regionu. Mówiąc o regionie, mamy na myśli oczywiście Polskę, Litwę, Łotwę, Estonię, ale także Ukrainę, Białoruś. Z Białorusią mamy największy problem, ale wydaje mi się, że jesteśmy w dosyć dobrym momencie, bo postać Andrzeja Poczobuta pomaga nam mówić więcej o Polakach na Wschodzie. Dziś powinniśmy przede wszystkim zredefiniować to pojęcie. Już nie jesteśmy strażnikami pamięci, już nie jesteśmy tylko oblężoną twierdzą, która musi bronić języka ojczystego. Jesteśmy przede wszystkim społecznością strategiczną i znaleźliśmy się znowu w epicentrum wydarzeń. Niewiele się o tym mówi w przestrzeni medialnej chociażby Polski: Polacy w Rosji, Polacy w Ukrainie, Polacy na Litwie, Polacy żyjący w cieniu reżimu Łukaszenki. To jest wyzwanie dla państwa polskiego, które dzisiaj, w moim odczuciu, ma konkretne zasoby, żeby wesprzeć tych ludzi — mówiła „Kurierowi Wileńskiemu” dr Barbara Jundo-Kaliszewska.

„Więcej wymagajmy od Polonii na Zachodzie”

— Walczymy o wolność, walczymy o demokrację, niezależnie od tego, czy jest to wojna kinetyczna jak w Ukrainie, czy wojna hybrydowa, z którą mieliśmy styczność chociażby dzisiaj w nocy (…) (w nocy z 10 na 11 listopada na Litwę wleciały drony — przyp. red.). Dlatego chciałabym, żebyśmy nie zmarnowali tego kryzysu, żebyśmy wypracowali konkretne rozwiązania instytucjonalne. (…) Ale chciałabym też, żebyśmy więcej wymagali od Polonii na Zachodzie. Dzisiaj, kiedy Stany Zjednoczone Ameryki po raz kolejny redefiniują swoją obecność w Europie, powinniśmy im przypomnieć, że Europa to również my (…). Kilka dni temu wróciłam ze Lwowa, miałam kolejne spotkanie z Polakami w Ukrainie i widziałam, w jaki sposób funkcjonują w cieniu wojny (…), w jaki sposób dbają o to, żeby szkoły polskie funkcjonowały — przypomniała.

— Podsumowując słowami Jerzego Giedroycia, którego rok właśnie się kończy: tyle jeszcze można zrobić. Ważne, żebyśmy pamiętali, że jesteśmy wspólnotą, która musi się połączyć, i powinniśmy koordynować te wspólne działania — wskazała.

„Druk oprze się algorytmom”

Zapytaliśmy też o świat słowa pisanego — w nawiązaniu do dedykacji dla rodziców-księgarzy.

— Stoimy obok księgarni Elefas, więc jak najbardziej ten świat wciąż istnieje. Książki w dalszym ciągu są najważniejszym, w moim odczuciu, medium, po gazetach. To, o czym sam pan redaktor często mówi: druk się oprze algorytmom, druk się oprze czasom. (…) warto pamiętać, że kształtuje nas to, co czytamy — wyjaśniła.


Afisze

Więcej od autora