Wysokie standardy ochrony
— W Litwie działające instytucje finansowe i kredytowe przywiązują dużą wagę do ochrony klientów. W ciągu ostatnich trzech lat banki dwukrotnie zwiększyły swoje zdolności prewencyjne: łączny udział ochronionych środków klientów wzrósł z 33 proc. do 68 proc. Jeśli chodzi o fałszywe e-maile i wiadomości SMS, czyli oszustwa typu „phishing”, członkowie Litewskiego Związku Banków (LBA) powstrzymują 83 proc. takich przypadków — informuje w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” Valerija Kiguolienė, kierownik ds. komunikacji Litewskiego Stowarzyszenia Banków.
Stowarzyszenie zgadza się z niektórymi propozycjami Banku Litwy. Chodzi m.in. o możliwość zabrania pieniędzy z konta oszusta (jeśli zostały zdobyte w wyniku oszustwa), jasne określenie obowiązków firm zajmujących się płatnościami w zakresie kontroli i zapobiegania oszustwom oraz zapewnienie przejrzystości w wymianie informacji.
Europejskie rozporządzenie
Z drugiej strony, większość zaproponowanych przepisów co do zasady odpowiada treści obecnie doprecyzowywanego rozporządzenia europejskiego, które wejdzie w życie w 2028 r. Dąży się do przyspieszenia jego stosowania na Litwie.
— Proces wdrażania rozporządzenia w sektorze finansowym i kredytowym wymaga jednak istotnych zmian w systemach IT, na których przeprowadzenie potrzebny jest dwuletni okres. Ponadto treść przepisów dotyczy przede wszystkim wspomnianych oszustw typu „phishing”, w zakresie których — jak wskazano — działające w Litwie instytucje finansowe osiągnęły już wysokie wskaźniki skuteczności prewencji — podkreśla Valerija Kiguolienė.
Jak podkreśla nasza rozmówczyni, w obszarze zapobiegania oszustwom kluczowe jest zapewnienie płynnego przejścia od inicjatyw podejmowanych indywidualnie przez poszczególne państwa do jednolitej praktyki regulacyjnej obejmującej całą Europę. Taki spójny system pozwala skuteczniej chronić klientów i minimalizować ryzyko nadużyć finansowych.
Jednocześnie niektóre z planowanych zmian, które mają wzmocnić walkę z oszustwami, będą oddziaływać na tempo świadczenia usług finansowych. Przykładowo, w przypadku zdalnego podwyższenia limitu płatności nowy limit zacznie obowiązywać dopiero po upływie czterogodzinnego tzw. okresu ochłodzenia. Choć może to wydłużyć czas oczekiwania na operację, ma to na celu przede wszystkim zwiększenie bezpieczeństwa i ograniczenie ryzyka nieautoryzowanych transakcji.
Zwrot środków klientom
Bank Litwy informuje, że prawdopodobnie wkrótce wejdzie w życie obowiązek zwrotu klientom utraconych środków w sytuacjach, gdy ich pieniądze zostały wyłudzone poprzez podszywanie się pod bank klienta lub inną instytucję świadczącą usługi płatnicze. Projekty ustaw rząd przedłoży Sejmowi podczas nadchodzącej wiosennej sesji.
„Skala oszustw rozprzestrzenia się jak pożar. Naszym celem jest stworzenie i udostępnienie rynkowi finansowemu narzędzi, które pozwolą skutecznie ten pożar gasić. Proponowane zmiany mają zapewnić większą jasność i konkretyzację dla rynku finansowego, jego uczestników oraz mieszkańców” — powiedział przewodniczący zarządu Banku Litwy, Gediminas Šimkus.
Podkreślono, że jedna z najważniejszych zmian dotyczy pojęcia potwierdzenia (autoryzacji) płatności. Zgodnie z nowymi zasadami operacja płatnicza nie będzie uznawana za autoryzowaną, jeśli została zainicjowana nie przez samego klienta lub bez jego zgody — nawet jeśli płatność została potwierdzona przy użyciu środków uwierzytelniania użytkownika.


