7 października na Litwie jest obchodzony Dzień Obrony Narodowej (lit. Krašto apsaugos diena). Władze Litwy oraz politycy niejednokrotnie podkreślali, że obrona państwa to nie tylko sprawa wojska oraz instytucji państwowych czy samorządowych. Tylko sprawa całego społeczeństwa.
Odporne społeczeństwo
We wrześniu w ośrodku prezydenckim podpisano kartę, na mocy której 63 organizacje zobowiązały się wspierać inicjatywy dotyczące obrony powszechnej, przygotowania społeczeństwa oraz wprowadzenia powszechnego poboru do 2030 r.
Zwróciliśmy się do Departamentu Komunikacji Strategicznej i Relacji Publicznych Ministerstwa Ochrony Kraju z zapytaniem, czy szkolenia z obrony powszechnej obejmują również szkoły.
„Jednym z najważniejszych celów Ministerstwa Ochrony Kraju jest to, aby każdy mieszkaniec znalazł swoje miejsce w systemie obrony państwa oraz zdobył niezbędną wiedzę i umiejętności, które pozwolą społeczeństwu być bardziej odpornym. Z takim zamiarem 17 lat temu rozpoczęto organizowanie Dnia Obrony Narodowej, podczas którego zapraszano uczniów do odwiedzania jednostek Litewskich Sił Zbrojnych” — napisał departament w odpowiedzi „Kurierowi Wileńskiemu”.
Praca ze szkołami i nowa inicjatywa resortu
W piśmie podkreślono, że szczególnym nacisk jest położony na pracę z młodzieżą. Są to między innymi obozy dla dzieci, drużyny młodych strzelców, szkolne warsztaty obywatelsko-obronne.
„W szkołach realizowany jest Kurs Obywatelskości i Umiejętności Obronnych, który stanowi część formalnej edukacji. Litewski Związek Strzelców organizuje i prowadzi praktyczną część Kursu Obywatelskości i Umiejętności Obronnych w szkołach na Litwie. Kurs składa się z zajęć teoretycznych i praktycznych: edukacji obywatelskiej, podstaw przetrwania, strzelectwa i wiedzy o broni, zasad ogólnego bezpieczeństwa, pierwszej pomocy medycznej oraz marszu utrwalającego zdobyte umiejętności” — napisano.
Od początku 2026 r. trwa pilotażowy Kurs Obywatelskości i Umiejętności Obronnych dla klas 7-8. W przyszłości kurs ma objąć również klasy 5-6. Nowym projektem resortu jest „Tydzień Obywatelskości”. Projekt jest organizowany wspólnie z Ministerstwem Oświaty, Nauki i Sportu. Pierwszy „Tydzień Obywatelskości” odbył się w dniach 15-19 czerwca bieżącego roku. W projekcie wzięło udział około 200 uczniów.
„Tydzień Obywatelskości zachęcał uczniów klas 5-8 do wartościowego rozpoczęcia wakacji i wyboru aktywności z pięciu obszarów tematycznych: obywatelskości, historii, aktywności fizycznej, twórczości i wolontariatu. Zaproponowano 75 działań, z których dwie trzecie było bezpłatnych, a uczniowie mogli wzmocnić swoją wiedzę, umiejętności oraz pożytecznie spędzić czas. Warto podkreślić, że w pilotażu uczestniczyła również jedna szkoła z rejonu solecznickiego” — tłumaczy resort.
Dezinformacja i prawa człowieka
Poza tym Departament Mobilizacji i Oporu Obywatelskiego organizuje szkolenia „Silni w różnorodności”.
„Szkolenia te są skierowane do dzieci i młodzieży należących do mniejszości narodowych, aby wzmacniać ich obywatelskość, odporność oraz gotowość do działania na rzecz bezpieczeństwa państwa, jednocześnie rozwijając poczucie wspólnoty, przynależności do państwa litewskiego oraz odpowiedzialności za swoją społeczność” — zaznacza departament.
W ramach projektu organizowane są tygodniowe szkolenia dla młodzieży w wieku 14-19 lat z całej Litwy. Szkolenia są organizowane latem. W projekcie duży nacisk kładzie się na rozwijanie obywatelskości, przywództwa i krytycznego myślenia.
„Jednocześnie pogłębiają wiedzę z zakresu edukacji medialnej, uczą się rozpoznawać dezinformację, analizują kwestie praw człowieka oraz różnorodności społecznej, a także przełamują utrwalone stereotypy. Zajęcia teoretyczne i praktyczne kończą się szkoleniami dotyczącymi udzielania pierwszej pomocy medycznej, podczas których młodzież zdobywa cenne umiejętności dotyczące działania w sytuacjach ekstremalnych lub kryzysowych” — podkreślono.
Historia święta
Dzień Obrony Narodowej po raz pierwszy został zorganizowany 7 października 2008 r. w Batalionie Piechoty Zmechanizowanej im. Króla Mendoga, należącym do Motoryzowanej Brygady Piechoty „Żelazny Wilk” Litewskich Sił Zbrojnych. W 2014 r. podjęto decyzję o jego reaktywowaniu i uczynieniu z Dnia Obrony Narodowej wydarzenia cyklicznego, podczas którego jednostki litewskiej armii w pierwszym tygodniu października zapraszałyby uczniów starszych klas szkół i gimnazjów na organizowaną w jednostce lekcję obywatelską, przedstawiały działalność Litewskich Sił Zbrojnych oraz zachęcały do postaw patriotycznych.
Celem tego wydarzenia jest bliższe zapoznanie uczniów i nauczycieli z działalnością Litewskich Sił Zbrojnych, obowiązkową służbą wojskową, a także wzmacnianie współpracy wojska ze szkołami.
