Referendum w sprawie określenia statusu rodziny warunkiem poparcia budżetu?

Minister sprawiedliwości Litwy z ramienia AWPL-ZChR Rita Tamašunienė nie wyklucza możliwości głosowania przeciwko przyszłorocznemu budżetowi państwa, jeżeli w Sejmie nie zostanie podjęta inicjatywa dotycząca przeprowadzenia konsultacyjnego referendum w sprawie konstytucyjnego określenia rodziny. Referendum konsultacyjne dotyczące prawnych aspektów rodziny zostało zaproponowane przez 64 posłów Sejmu, reprezentujących różne frakcje.

Czytaj również...

Zdaniem minister kwestia referendum powinna jak najszybciej trafić do porządku obrad posiedzenia Sejmu. Sejmowy Komitet Prawa i Praworządności powinien rozpatrzyć propozycję przeprowadzenia referendum i przedstawić swoją opinię, natomiast ostateczną decyzję podjąłby parlament.

— Projekty ustaw i propozycje przygotowujemy nie po to, by trafiały do szuflad, lecz po to, aby były przedmiotem dyskusji, aby społeczeństwo znało zarówno nasze stanowisko w tej sprawie, jak i wiedziało, czym zajmują się jego wybrani przedstawiciele w Sejmie — powiedziała minister.

Jednocześnie zapewniła, że kwestia referendum nie jest stawiana w formie ultimatum.

Fundamentalne wartości, rodzina i przyszłość Litwy

Akcja Wyborcza Polaków na Litwie — Związek Chrześcijańskich Rodzin (AWPL-ZChR) oraz Litewski Związek Rolników i Zielonych (LVŽS) mają w kwestii referendum takie samo stanowisko.

— Frakcja Litewskiego Związku Chłopów i Zielonych, Związek Rodzin Chrześcijańskich oraz my, jako ich przedstawiciele, od początku deklarowaliśmy, że referendum jest dla nas niezwykle ważne. Chodzi bowiem o fundamentalne wartości, rodzinę i przyszłość Litwy, szczególnie w obliczu pogłębiającego się niżu demograficznego. Uważamy, że powinniśmy otaczać rodziny szczególną troską, a to naród powinien mieć możliwość wypowiedzenia się w kwestii definicji rodziny i tego, jaki jej zapis powinien znaleźć się w Konstytucji. W rozmowach z naszymi koalicjantami apelujemy, aby po zakończeniu prac i dyskusji w komisji sejmowej kwestia referendum trafiła pod obrady Sejmu. Zależy nam na tym, aby każdy parlamentarzysta miał możliwość wyrażenia swojego stanowiska i zagłosowania za referendum lub przeciwko niemu. Mam nadzieję, że nie będziemy musieli dokonywać wyboru między poparciem budżetu a poparciem referendum — komentuje dla „Kuriera Wileńskiego” Rita Tamašunienė.

Naród ma prawo wyrazić swoje zdanie

Minister zaznacza, że referendum dotyczące konstytucyjnej definicji rodziny jest niezwykle istotne.

— Naród ma prawo wyrazić swoje zdanie w tak ważnej kwestii. Jeżeli dojdzie do referendum, Sejm będzie zobowiązany do rozpatrzenia woli obywateli w ciągu miesiąca. Jeżeli parlamentarzyści zaakceptują wyrażone przez społeczeństwo stanowisko, możliwe będzie wprowadzenie nowego brzmienia zapisu dotyczącego definicji rodziny w Konstytucji. A nawet gdyby referendum się nie odbyło zdanie społeczeństwa ma wielkie znaczenie — podkreśla Rita Tamašunienė.

W ubiegłym tygodniu również przewodniczący LVŽS Aurelijus Veryga wskazał na ścisły związek między poparciem przez jego partię przyszłorocznego budżetu państwa a podjęciem przez Sejm inicjatywy dotyczącej przeprowadzenia konsultacyjnego referendum w sprawie definicji rodziny.

Jak zaznaczył, dla „chłopów” ważne jest, aby jeszcze przed przyjęciem budżetu kwestia referendum została wpisana do porządku obrad parlamentu. W przeciwnym razie może to wpłynąć na sposób głosowania przedstawicieli partii nad budżetem.

Inicjatorzy referendum proponują, aby odbyło się ono równolegle z przyszłorocznymi wyborami samorządowymi. Mieszkańcy mieliby w nim odpowiedzieć na pytanie, czy popierają bezpośrednie zapisanie w Konstytucji, że stosunki prawne dotyczące rodziny wynikają wyłącznie z małżeństwa kobiety i mężczyzny oraz z macierzyństwa i ojcostwa.

SPOL-Tamasziunene-2026-11-17-2
Celem referendum jest wpisanie do Konstytucji zasady, zgodnie z którą stosunki prawne dotyczące rodziny wynikałyby wyłącznie z małżeństwa kobiety i mężczyzny, macierzyństwa oraz ojcostwa | Fot. Marian Paluszkiewicz

Istotna różnica między obecną treścią a proponowaną zmianą

Referendum konsultacyjne dotyczące prawnych aspektów rodziny zostało zaproponowane przez 64 posłów Sejmu, reprezentujących różne frakcje. Głównymi inicjatorami politycznymi są Ligita Girskienė i Vytautas Sinica. Inicjatywa ta została przedstawiona 24 marca br. w Sejmie.

Zaproponowano wprowadzenie do Konstytucji Republiki Litewskiej zapisu, zgodnie z którym stosunki prawne dotyczące rodziny wynikają wyłącznie z małżeństwa kobiety i mężczyzny, macierzyństwa oraz ojcostwa. W Sejmie rozpoczęto procedurę rozpatrywania projektu uchwały w sprawie przeprowadzenia referendum konsultacyjnego.

Zgodnie z projektem w referendum konsultacyjnym miałoby zostać zadane następujące pytanie:

Czy zgadza się Pan/Pani z tym, aby w Konstytucji zostało bezpośrednio zapisane, że stosunki prawne dotyczące rodziny wynikają wyłącznie z małżeństwa kobiety i mężczyzny, macierzyństwa oraz ojcostwa?

Obecnie Konstytucja Republiki Litewskiej nie zawiera zapisu, zgodnie z którym rodzina może powstać wyłącznie na podstawie małżeństwa kobiety i mężczyzny, macierzyństwa oraz ojcostwa. To istotna różnica między treścią obecnie obowiązującej Konstytucji a proponowaną zmianą.

Konstytucyjne rozumienie rodziny niezależne od instytucji małżeństwa i płci jej członków

Obecnie art. 38 Konstytucji RL głosi: rodzina jest podstawą społeczeństwa i państwa; państwo chroni i otacza opieką rodzinę, macierzyństwo, ojcostwo i dzieciństwo; małżeństwo zawierane jest za dobrowolną zgodą kobiety i mężczyzny; państwo rejestruje małżeństwa, urodzenia i zgony; państwo uznaje również kościelną rejestrację małżeństwa; prawa małżonków w rodzinie są równe.

28 września 2011 r. Sąd Konstytucyjny wyjaśnił, że: pojęcie rodziny nie może być wywodzone wyłącznie z instytucji małżeństwa; małżeństwo jest jedną z podstaw tworzenia rodziny; rodzina może powstać również bez zawarcia małżeństwa; najważniejsze są rzeczywiste więzi rodzinne, takie jak wzajemna odpowiedzialność, więź emocjonalna, zrozumienie, wzajemna pomoc oraz dobrowolne zobowiązanie do przyjęcia praw i obowiązków.

Ponadto Sąd Konstytucyjny wyjaśnił, że konstytucyjne pojęcie rodziny jest neutralne pod względem płci.

Obecna Konstytucja jasno określa, że małżeństwo jest związkiem kobiety i mężczyzny. Nie oznacza to jednak, że ochroną konstytucyjną objęte są wyłącznie rodziny oparte na takim małżeństwie. Ochronie tej mogą podlegać również rodziny, których członkowie nie pozostają w związku małżeńskim.

Rozpatrywany w Sejmie projekt uchwały przewiduje przeprowadzenie referendum o charakterze konsultacyjnym. Takie referendum służy wyłącznie poznaniu opinii obywateli i nie powoduje automatycznej zmiany treści Konstytucji.

Afisze

Więcej od autora