Zdaniem minister kwestia referendum powinna jak najszybciej trafić do porządku obrad posiedzenia Sejmu. Sejmowy Komitet Prawa i Praworządności powinien rozpatrzyć propozycję przeprowadzenia referendum i przedstawić swoją opinię, natomiast ostateczną decyzję podjąłby parlament.
— Projekty ustaw i propozycje przygotowujemy nie po to, by trafiały do szuflad, lecz po to, aby były przedmiotem dyskusji, aby społeczeństwo znało zarówno nasze stanowisko w tej sprawie, jak i wiedziało, czym zajmują się jego wybrani przedstawiciele w Sejmie — powiedziała minister.
Jednocześnie zapewniła, że kwestia referendum nie jest stawiana w formie ultimatum.
Fundamentalne wartości, rodzina i przyszłość Litwy
Akcja Wyborcza Polaków na Litwie — Związek Chrześcijańskich Rodzin (AWPL-ZChR) oraz Litewski Związek Rolników i Zielonych (LVŽS) mają w kwestii referendum takie samo stanowisko.
— Frakcja Litewskiego Związku Chłopów i Zielonych, Związek Rodzin Chrześcijańskich oraz my, jako ich przedstawiciele, od początku deklarowaliśmy, że referendum jest dla nas niezwykle ważne. Chodzi bowiem o fundamentalne wartości, rodzinę i przyszłość Litwy, szczególnie w obliczu pogłębiającego się niżu demograficznego. Uważamy, że powinniśmy otaczać rodziny szczególną troską, a to naród powinien mieć możliwość wypowiedzenia się w kwestii definicji rodziny i tego, jaki jej zapis powinien znaleźć się w Konstytucji. W rozmowach z naszymi koalicjantami apelujemy, aby po zakończeniu prac i dyskusji w komisji sejmowej kwestia referendum trafiła pod obrady Sejmu. Zależy nam na tym, aby każdy parlamentarzysta miał możliwość wyrażenia swojego stanowiska i zagłosowania za referendum lub przeciwko niemu. Mam nadzieję, że nie będziemy musieli dokonywać wyboru między poparciem budżetu a poparciem referendum — komentuje dla „Kuriera Wileńskiego” Rita Tamašunienė.
Naród ma prawo wyrazić swoje zdanie
Minister zaznacza, że referendum dotyczące konstytucyjnej definicji rodziny jest niezwykle istotne.
— Naród ma prawo wyrazić swoje zdanie w tak ważnej kwestii. Jeżeli dojdzie do referendum, Sejm będzie zobowiązany do rozpatrzenia woli obywateli w ciągu miesiąca. Jeżeli parlamentarzyści zaakceptują wyrażone przez społeczeństwo stanowisko, możliwe będzie wprowadzenie nowego brzmienia zapisu dotyczącego definicji rodziny w Konstytucji. A nawet gdyby referendum się nie odbyło zdanie społeczeństwa ma wielkie znaczenie — podkreśla Rita Tamašunienė.
W ubiegłym tygodniu również przewodniczący LVŽS Aurelijus Veryga wskazał na ścisły związek między poparciem przez jego partię przyszłorocznego budżetu państwa a podjęciem przez Sejm inicjatywy dotyczącej przeprowadzenia konsultacyjnego referendum w sprawie definicji rodziny.
Jak zaznaczył, dla „chłopów” ważne jest, aby jeszcze przed przyjęciem budżetu kwestia referendum została wpisana do porządku obrad parlamentu. W przeciwnym razie może to wpłynąć na sposób głosowania przedstawicieli partii nad budżetem.
Inicjatorzy referendum proponują, aby odbyło się ono równolegle z przyszłorocznymi wyborami samorządowymi. Mieszkańcy mieliby w nim odpowiedzieć na pytanie, czy popierają bezpośrednie zapisanie w Konstytucji, że stosunki prawne dotyczące rodziny wynikają wyłącznie z małżeństwa kobiety i mężczyzny oraz z macierzyństwa i ojcostwa.

Istotna różnica między obecną treścią a proponowaną zmianą
Referendum konsultacyjne dotyczące prawnych aspektów rodziny zostało zaproponowane przez 64 posłów Sejmu, reprezentujących różne frakcje. Głównymi inicjatorami politycznymi są Ligita Girskienė i Vytautas Sinica. Inicjatywa ta została przedstawiona 24 marca br. w Sejmie.
Zaproponowano wprowadzenie do Konstytucji Republiki Litewskiej zapisu, zgodnie z którym stosunki prawne dotyczące rodziny wynikają wyłącznie z małżeństwa kobiety i mężczyzny, macierzyństwa oraz ojcostwa. W Sejmie rozpoczęto procedurę rozpatrywania projektu uchwały w sprawie przeprowadzenia referendum konsultacyjnego.
Zgodnie z projektem w referendum konsultacyjnym miałoby zostać zadane następujące pytanie:
Czy zgadza się Pan/Pani z tym, aby w Konstytucji zostało bezpośrednio zapisane, że stosunki prawne dotyczące rodziny wynikają wyłącznie z małżeństwa kobiety i mężczyzny, macierzyństwa oraz ojcostwa?
Obecnie Konstytucja Republiki Litewskiej nie zawiera zapisu, zgodnie z którym rodzina może powstać wyłącznie na podstawie małżeństwa kobiety i mężczyzny, macierzyństwa oraz ojcostwa. To istotna różnica między treścią obecnie obowiązującej Konstytucji a proponowaną zmianą.
Konstytucyjne rozumienie rodziny niezależne od instytucji małżeństwa i płci jej członków
Obecnie art. 38 Konstytucji RL głosi: rodzina jest podstawą społeczeństwa i państwa; państwo chroni i otacza opieką rodzinę, macierzyństwo, ojcostwo i dzieciństwo; małżeństwo zawierane jest za dobrowolną zgodą kobiety i mężczyzny; państwo rejestruje małżeństwa, urodzenia i zgony; państwo uznaje również kościelną rejestrację małżeństwa; prawa małżonków w rodzinie są równe.
28 września 2011 r. Sąd Konstytucyjny wyjaśnił, że: pojęcie rodziny nie może być wywodzone wyłącznie z instytucji małżeństwa; małżeństwo jest jedną z podstaw tworzenia rodziny; rodzina może powstać również bez zawarcia małżeństwa; najważniejsze są rzeczywiste więzi rodzinne, takie jak wzajemna odpowiedzialność, więź emocjonalna, zrozumienie, wzajemna pomoc oraz dobrowolne zobowiązanie do przyjęcia praw i obowiązków.
Ponadto Sąd Konstytucyjny wyjaśnił, że konstytucyjne pojęcie rodziny jest neutralne pod względem płci.
Obecna Konstytucja jasno określa, że małżeństwo jest związkiem kobiety i mężczyzny. Nie oznacza to jednak, że ochroną konstytucyjną objęte są wyłącznie rodziny oparte na takim małżeństwie. Ochronie tej mogą podlegać również rodziny, których członkowie nie pozostają w związku małżeńskim.
Rozpatrywany w Sejmie projekt uchwały przewiduje przeprowadzenie referendum o charakterze konsultacyjnym. Takie referendum służy wyłącznie poznaniu opinii obywateli i nie powoduje automatycznej zmiany treści Konstytucji.




