Gorąco wokół przyszłorocznego budżetu. Algirdas Sysas komentuje napięcia w koalicji

Jestem optymistą, jeśli chodzi o budżet na następny rok — twierdzi w rozmowie z „KW” Algirdas Sysas, szef sejmowego Komitetu Budżetu i Finansów. Nieprzyjęcie budżetu, dodaje poseł, byłoby najlepszym prezentem dla wrogów Litwy.

Czytaj również...

Projekt przyszłorocznego budżetu, przed pierwszym czytaniem, został ponownie rozpatrzony przez radę koalicyjną. Spotkanie odbyło się 18 listopada. Projekt budżetu już został rozpatrzony przez sejmowy Komitet Budżetu i Finansów, który przeanalizował propozycje zgłoszone przez inne komitety oraz poszczególnych posłów.

Pierwszy raz?

Po pierwszym czytaniu w Sejmie projekt budżetu zostanie skierowany z powrotem do rządu w celu jego dopracowania. Ośrodek prezydencki oświadczył, że po powrocie projektu budżetu do rządu będzie można rozważyć, czy możliwe jest znalezienie dodatkowych środków na podwyżki wynagrodzeń nauczycieli. Podkreślił jednak, że zwiększanie deficytu nie jest rozwiązaniem.

— Po pierwsze, jestem optymistą w tej kwestii. Po drugie, w ciągu 36 lat litewskiej niepodległości nie było takiego przypadku, kiedy budżet nie został uchwalony. Oczywiście zawsze może być ten pierwszy raz. Tym niemniej uchwaleniu budżetu zawsze towarzyszyły pewne próby otrzymać coś, za poparcie projektu — skomentował w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” Algirdas Sysas, socjaldemokrata i przewodniczący sejmowego Komitetu Budżetu i Finansów.

Obecnie przewidziany w projekcie budżetu państwa deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych, wynoszący 3,8 proc. produktu krajowego brutto (PKB), przekracza limity określone w europejskich kryteriach z Maastricht. W związku z tym rząd szuka sposobów na zwiększenie dochodów budżetowych. Zgodnie z kryteriami z Maastricht deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych nie powinien przekraczać 3 proc. PKB, natomiast dług publiczny — 60 proc. PKB. W projekcie budżetu na przyszły rok dług publiczny ma wynieść 48,2 proc. PKB. Natomiast dochody budżetu państwa mają być na poziomie 22,2 mld euro, a wydatki — 27,9 mld euro.

Algirdas Sysas.
„Rok 2019 był tym momentem, kiedy wydatki stały się większe niż dochody” — mówi Algirdas Sysas | Fot. Marian Paluszkiewicz

Wydatki i dochody

Algirdas Sysas jest przekonany, że parlamentarzyści, mimo różnic, mają poczucie odpowiedzialności.

— Posłowie rozumieją, że nieuchwalenie budżetu, to byłby sygnał dla naszych nieprzyjaciół. To by oznaczało, że nie potrafimy wykonać odpowiednich zobowiązań. Warto zwrócić uwagę na pewne fakty. Kiedy mówimy o zwiększeniu wydatków, to trzeba pamiętać, że wydatki rosną jeszcze od 2019 r. i każdy rząd to robił. Rok 2019 był tym momentem, kiedy wydatki stały się większe niż dochody. Dlatego jestem przekonany, że budżet zostanie zatwierdzony — podkreślił Sysas.

Przed tygodniem Rita Tamašunienė, minister sprawiedliwości oraz posłanka z ramienia AWPL-ZChR, oświadczyła, że parlamentarzyści z jej frakcji mogą zagłosować przeciwko budżetowi, jeśli Sejm nie zaaprobuje inicjatywy przeprowadzenia konsultacyjnego referendum w sprawie konstytucyjnej definicji rodziny. „Projekty ustaw i propozycje przygotowujemy nie po to, by trafiały do szuflad, lecz by były przedmiotem dyskusji. Chcemy, aby społeczeństwo znało nasze stanowisko w tej sprawie i widziało, jak pracują wybrani przez nie przedstawiciele w Sejmie” — skomentowała dla Žinių radijas polityk.

Tamašunienė oświadczyła, że Akcja Wyborcza Polaków na Litwie — Związek Chrześcijańskich Rodzin oraz Litewski Związek Rolników i Zielonych (LVŽS) mają w tej kwestii tożsame stanowisko.

Szantaż wewnątrz koalicji

Lider Związku Demokratów „W imię Litwy” Virginijus Sinkevičius skrytykował podejście AWPL-ZChR i „chłopów” do budżetu. „Nie jestem przeciwny referendum, ale sprzeciwiam się szantażowi politycznemu, zwłaszcza w kontekście budżetu, który sam w sobie jest już wystarczająco skomplikowaną kwestią. Wiele grup społecznych oczekuje na jego przyjęcie. Są wśród nich nauczyciele, dla których przewidziano wzrost wynagrodzeń o 7,5 proc., pracownicy kultury, naukowcy, trenerzy sportowi, a także funkcjonariusze służb mundurowych. (…) Łączenie teraz tych dwóch kwestii uważam za bardzo nieodpowiedzialne” — powiedział Sinkevičius w środę na antenie Žinių radijas.

Zdaniem Sinkevičiusa kwestię referendum konsultacyjnego można było omówić i rozstrzygnąć wcześniej. „Co stoi na przeszkodzie, aby porozumieć się z kolegami w Sejmie i dopilnować, by Komisja Prawa i Praworządności rozpatrzyła tę kwestię? Co przeszkadzało w podniesieniu tego tematu podczas tworzenia koalicji?” — zapytał polityk.

WYDA-budzet-2026-11-17-1
Projekt budżetu został już rozpatrzony przez sejmowy Komitet Budżetu i Finansów | Fot. Marian Paluszkiewicz

Konstrukt socjalny

Zdaniem rozmówcy „Kuriera Wileńskiego” żądania partnerów koalicyjnych wpisują się w debatę, która każdego roku towarzyszy rozpatrywaniu budżetu.

— Każdy chce otrzymać z zaistniałej sytuacji profity. Elektorat „chłopów” oraz AWPL-ZChR na pewno ucieszyłby się, gdyby referendum zostało przeprowadzone. Właśnie dlatego te ugrupowania próbują stosować pewien łagodny szantaż. Przede wszystkim względem naszej frakcji, która jest największa w Sejmie. W naszym przekonaniu teraz w konstytucji jest wszystko dobrze opisane i określa, na czym polega związek kobiety i mężczyzny w przypadku małżeństwa. Natomiast rodzina jest konstruktem socjalnym. Określenie rodziny jest w wielu aktach prawnych. Zwłaszcza tych dotyczących różnych ograniczeń i wypłaty zapomogi. Rodzinę może tworzyć np. babcia z wnukiem — dodał Algirdas Sysas.

W marcu grupa posłów na Sejm zarejestrowała projekt uchwały przewidujący przeprowadzenie referendum konsultacyjnego w sprawie zapisania definicji rodziny w Konstytucji. Referendum miałoby się odbyć równocześnie z zaplanowanymi na przyszły rok wyborami do rad samorządowych i wyborami merów.

Gdyby Sejm poparł tę inicjatywę, w referendum konsultacyjnym obywatele zostaliby zapytani, czy zgadzają się na bezpośrednie zapisanie w Konstytucji, że „stosunki prawne rodzinne wynikają wyłącznie z małżeństwa kobiety i mężczyzny, macierzyństwa i ojcostwa”.


Afisze

Więcej od autora

Finał konkursu „Kresy 2026”. „Chodzi o szacunek do słowa”

12 listopada, w Domu Kultury Polskiej w Wilnie, odbyła 35. edycja Konkursu Recytatorskiego im Adama Mickiewicza „Kresy”. W tegorocznym finale wzięło udział 86 uczestników. Na Białostockich Spotkaniach „Kresy 2026”...