Ogrody w sercu Wilna na rekonstrukcję

138
Prace ogrodzeniowe w toku Fot. Marian Paluszkiewicz

Od wtorku zamknięto na rekonstrukcję mieszczące się w centrum Wilna ogrody Botaniczny i Bernardyński. Spółka „Vilniaus vystymo kompanija” na zamówienie stołecznego samorządu ma odbudować historyczny wygląd tych parkowo-ogrodowych zespołów. Prace pochłoną ponad 18 mln. litów.

Do rekonstrukcji zostaną wykorzystane wizualne materiały z XIX i pierwszej połowy XX wieku oraz obrazy A. Straussa. W rzeczywistości miejsce to od wieków było nazywane przez wilnian rajem. Czarujące widoki wąwozów, zbocz naszych morenowych pagórków i zboczy Wilenki od zawsze inspirowały zarówno książąt, jak i innych możnych oraz zwykłych mieszczan. Na południe od Dolnego Zamku i pałaców wielkoksiążęcych roztaczał się ogród królewski. Szczególnie pieczołowicie i finezyjnie utrzymywany i pielęgnowany za królowej Bony, małżonki Zygmunta Starego. Włoszka starała się tu mieć namiastkę renesansowych książęcych ogrodów włoskich. Dalej, na południowy wschód ogrody w zakonnych tradycjach ogrodniczych konwentu franciszkańskiego mieli Bernardyni, sprowadzeni przez Kazimierza Jagiellończyka do Wilna jeszcze w XV w. Zachował się przepiękny plan ich ogrodu z XVIII wieku.

Romantyczny widok przed zmianami Fot. Marian Paluszkiewicz

W XIX wieku zasłynął ogród botaniczny prowadzony przez profesorów Uniwersytetu Wileńskiego. Po kasacji zakonów i likwidacji uniwersytetu ogrody zostały przekazane miastu. W takiej też dyspozycji przetrwały cały XX wiek, pomimo wojen i kardynalnych zmian geopolitycznych — przynależności państwowej i ustrojowej. Zmieniały się jednak style sztuki ogrodowej, konkretne rozwiązania artystyczne i planistyczne. Obecnie mają być odtworzone widoki, klomby i szpalery nawiązujące do stylowych wileńskich tradycji XIX i początku XX w. Cóż zobaczymy, co z tego wyniknie. Na razie, nadchodzącym latem, wilnianie i goście miasta stołecznego Wilna będą narażeni na spore ograniczenia w korzystaniu z tej wspaniałej wileńskiej otchłani w czasie upałów, jak i oaz zieleni w każdy inny dzień. Rzecznik prasowy Samorządu Anton Nikitin poinformował, że w tym roku zostanie ogrodzona część parkowa ogrodów, od pętli Wilenki, głównego wejścia, do wejścia przy mostku w pobliżu kortów i mostku przy Akademii Sztuk Pięknych. Roboty zostaną rozpoczęte od porządkowania podziemnych komunikacji. Później będą kształtowane nowe ścieżki, sadzone drzewa, krzewy, zakładane trawniki. Część prac ogrodniczych zaplanowano na następną wiosnę.

Zespół autorski to: znawca litewskich ogrodów historycznych, jeden z seniorów wśród litewskich konserwatorów zespołów ogrodowych — Kęstutis Labanauskas; architekci Aurelija Lozoraitė, Birutė Piečiuraitė-Bartuškienė, Modesta Daudorytė. Zespołem kieruje Jurga Silvija Večerskytė-Šimieliunė.

Jako podwykonawca prac rekonstrukcyjnych parku została wybrana spółka UAB „Litcon”.  W ciągu kilku etapów prac rekonstrukcyjnych zostaną odtworzone według wzorów historycznych również inne części ogrodów. Projekt finansuje Samorząd miasta Wilna oraz Unia Europejska. Według Antona Nikitina koszty całości prac wynoszą 18,5 mln litów, 10 mln z nich — to środki europejskie. Jest to projekt wagi europejskiej, toteż będziemy uważnie śledzić przebieg prac rekonstrukcyjnych.