Więcej

    Dzień 8 marca — był, jest i będzie

    Czytaj również...

    Tradycja wręczenia tulipana i skromnego upominku w społeczeństwie przetrwała Fot. Marian Paluszkiewicz
    Tradycja wręczenia tulipana i skromnego upominku w społeczeństwie przetrwała Fot. Marian Paluszkiewicz

    Dzień Kobiet to przejaw równych praw, czy jednak dyskryminacji? — pytamy dr. Anię Plomien z Gender Institute, londyńskiej Shool of Economic and Political Science.

    — Wszystko zależy od intencji tego święta. Jeżeli w tym dniu wręczamy kwiaty kobietom jako wyraz szacunku i uznania, a przede wszystkim wyrozumienia wobec ich praw kobiet i ich równouprawnienia, to jest w porządku. Natomiast, jeśli ten dzień traktujemy tylko jako okazję, ale też jako obowiązek pozdrowienia kobiet, no to na pewno mamy do czynienia z pewną dyskryminacją — mówi w rozmowie z „Kurierem” dr. Ania Plomien.

    Dodaje jednak, że każdy dzień w roku powinien być okazją do wręczenia kwiatów czy wyrazu uwagi wobec kobiet i ich potrzeb i praw.
    Dzień Kobiet na Litwie w zasadzie jest dosyć młodym świętem. Paradoksalnie, że choć święto to przyszło do nas ze Wschodu (ustanowione przez sowieckie władze okupacyjne), tak naprawdę jest świętem o genezie zachodniej. W 1910 roku ustanowiła go obradująca w Kopenhadze Międzynarodówka Socjalistyczna. Dzień ten służyć miał idei równouprawnienia kobiet, walkę rozpoczęły ruchy pracujących kobiet w Ameryce Północnej. Właśnie tam, 28 lutego 1909 r., pierwsze obchody Narodowego Dnia Kobiet zapoczątkowane zostały przez Socjalistyczną Partię Ameryki. W przededniu wybuchu I wojny światowej ruchy kobiece w Europie, obok walki o swoje prawa, zaczęły też walkę o pokój. W 1914 roku, pod koniec lutego, podczas Międzynarodowego Dnia Kobiet odbyły się demonstracje antywojenne. Tego dnia, co według kalendarza gregoriańskiego było 8 marca, święto obchodzono po raz pierwszy w Rosji. Po rewolucji październikowej, a za namową feministki Aleksandry Kołłontaj, Lenin ustanowił 8 marca jako Dzień Kobiet. Jednak aż do 1965 roku był to zwykły dzień pracy. Dopiero 8 maja 1965 roku dekretem Prezydium ZSRR Międzynarodowy Dzień Kobiet ustanowiono dniem wolnym od pracy.

    Janina Gieczewska Fot. Marian Paluszkiewicz
    Janina Gieczewska Fot. Marian Paluszkiewicz

    — Było to nowe święto, które przyjęło się również u nas. Z latami 8 marca zmarginesował Dzień Matki, który przed wojną był zawsze obchodzony na Wileńszczyźnie. W tym dniu dzieci własnoręcznie przygotowywały prezenty dla swoich matek — wspomina wilnianka Janina Gieczewska, prezes Polskiej Sekcji Wileńskiej Wspólnoty Więźniów Politycznych i Zesłańców. Jak zauważa, Dzień Kobiet jest świętem bardziej uniwersalnym, bo w tym dniu kwiatami i prezentami mogą być obdarowywane nie tylko matki, ale też żony, siostry, przyjaciółki, ukochane.
    — Tradycją było, że w tym dniu uczniowie wręczały kwiaty i składały życzenia swoim nauczycielkom — wspomina nasza rozmówczyni. Sama nie przypomina jakiegoś szczególnego prezentu, czy też bukietu kwiatów, jakie otrzymywała w tym dniu od ukochanej osoby, bo jak mówi, stale była obdarowywana kwiatami od ukochanego mężczyzny.
    — Tak chyba powinno być w przypadku wszystkich kobiet, a nie tylko w dniu 8 marca — mówi Janina Gieczewska.
    Po odzyskaniu niepodległości Dzień Kobiet na Litwie często traktowano, jako posowiecki relikt, dlatego na oficjalnym poziomie starano się zapomnieć o tym święcie. Mimo to, tradycja wręczenia tulipana i skromnego upominku w społeczeństwie przetrwała. Dziś natomiast przeżywa swój renesans. Aczkolwiek ma już charakter bardziej konsumpcyjny, bo mężczyźni kupują kwiaty swoim kobietom często przy okazji zakupów w supermarkecie, które w okresie świąt wyglądają niczym holenderskie pola tulipanów.
    Janina Gieczewska zauważa, że jednak najważniejszymi w tym dniu są uczucia, jakie kierujemy do ukochanej osoby, a „po drodze” kupiony kwiatek i wręczony okazjonalnie i często mechanicznie, tych uczuć bynajmniej nie oddaje.
    — Ale kobiety przynajmniej mają swoje święto. Bo mężczyźni nawet i tego nie mają — żartuje nasza rozmówczyni.
    Dzień Kobiet jest dziś oficjalnym świętem w wielu krajach na świecie, m. in. w Albanii, Azerbejdżanie, na Białorusi, w Brazylii, Chinach, Polsce, Rumunii, Rosji, na Ukrainie i we Włoszech.
    Również w Armenii, gdzie po upadku Związku Radzieckiego zamiast „sowieckiego” Dnia Kobiet 7 kwietnia zaczęto obchodzić święto Piękna i Macierzyństwa. Nowe święto stało się popularne, ale ludzie świętowali 8 marca. W końcu znaleziono kompromis i ustanowiono Miesiąc Kobiet, który trwa od 8 marca do 7 kwietnia.
    W Polsce Dzień Kobiet był popularnym świętem w okresie PRL-u. Potem nieco zapomniano o nim, ale ostatnio wraca tradycja w tym dniu wręczenia kwiatów swoim ukochanym kobietom. Na większą skalę świętują środowiska feministyczne, które 8 marca organizują tzw. manify, czyli demonstracje połączone z happeningiem na rzecz równego traktowania kobiet i mężczyzn.

    Afisze

    Więcej od autora

    220. rocznica III rozbioru Rzeczypospolitej Obojga Narodów

    Dokładnie 220 lat temu z mapy Europy, w jej samym centrum, zniknął unikalny organizm państwowy, który na parę lat przed jego unicestwieniem zdążył jeszcze wydać na świat pierwszą na kontynencie konstytucję. Na jej podstawie miało powstać współczesne, demokratyczne na...

    Kto zepsuł, a kto naprawi?

    Przysłowie ludowe mówi, że „gdzie diabeł nie może, tam babę pośle”. I tak zazwyczaj w życiu bywa. W polityce też. Po zakończeniu maratonu wyborczego w Polsce nasz minister spraw zagranicznych Linas Linkevičius wybiera się do Warszawy. Będzie szukał kontaktów z...

    Oskubać siebie

    Będący już na finiszu przetarg na bojowe maszyny piechoty został raptem przesunięty, bo Ministerstwo Ochrony Kraju tłumaczy, że otrzymało nowe oferty bardzo atrakcyjne cenowo i merytorycznie. Do przetargu dołączyli Amerykanie i Polacy. Okazało się, co prawda, że ani jedni,...

    Odżywa widmo atomowej elektrowni

    Niektórzy politycy z ugrupowań rządzących, ale też część z partii opozycyjnych, odgrzewają ideę budowy nowej elektrowni atomowej. Jej projekt, uzgodniony wcześniej z tzw. inwestorem strategicznych — koncernem Hitachi — został zamrożony po referendum 2012 roku. Prawie 65 proc. uczestniczących w...