Szanowni Dyrektorzy, Nauczyciele, Działacze społeczni, Rodacy!
Kreślę do Was słowa w poczuciu głębokiej odpowiedzialności za przyszłość młodego pokolenia Polaków na Litwie, ich tożsamość narodową oraz przyszły kształt naszej społeczności. Historia uczy nas, że słowo drukowane było zawsze jednym z najważniejszych fundamentów trwania polskości. To właśnie dzięki polskiej prasie – w tym przede wszystkim jedynemu polskiemu dziennikowi na Litwie – udało się w trudnych czasach historycznych nie dopuścić do pełnej rusyfikacji naszych rodaków.
Prasa ta nie tylko chroniła język i kulturę, ale stała się iskrą, która dopomogła w narodowym Odrodzeniu. Owocem tego wielkiego zrywu z końca ubiegłego wieku był gwałtowny, bezprecedensowy wzrost liczby uczniów w polskich szkołach.
Gazeta od zawsze pełniła funkcję spoiwa: łączyła nas z resztą społeczności polskiej, służyła jako niezastąpione źródło wiedzy o naszych wspólnych sprawach oraz inspirowała do poszukiwania dróg ich rozwiązywania.
Z głębokim niepokojem zauważamy jednak, że obecnie na Litwie zachodzi proces odwrotny. Docierają do nas zatrważające sygnały, że istnieją dziś polskie szkoły, w których nie ma ani jednego prenumeratora polskiej gazety. Rezygnacja z ojczystego słowa pisanego w przestrzeni edukacyjnej i domowej to prosta droga do stopniowego zaniku więzi kulturowych, osłabienia znajomości języka literackiego oraz utraty narodowej podmiotowości.
W tym miejscu apelujemy gorąco do Redakcji polskiego słowa na Litwie o podjęcie wyzwań współczesności. Prosimy o intensywne działania na rzecz uatrakcyjnienia treści oraz formy wydawnictw, a także o wytrwałe poszukiwanie nowych dróg dotarcia do umysłów i serc młodych Polaków. Współczesny czytelnik wymaga nowoczesnego języka, angażującej grafiki i tematów bliskich jego codzienności – wierzymy, że polskie media podołają temu zadaniu.
Jednocześnie wzywamy kierownictwa szkół, nauczycieli, liderów organizacji oraz wszystkich rodziców do podjęcia natychmiastowych działań popularyzujących czytelnictwo. Zachęcajmy do prenumeraty, wprowadzajmy prasę na lekcje, rozmawiajmy z młodzieżą o sprawach opisanych na łamach naszych mediów. Nie pozwólmy, aby dorobek Odrodzenia został zaprzepaszczony przez obojętność. Ocalenie polskiego szkolnictwa i polskiej tożsamości na Litwie zależy od tego, czy zdołamy utrzymać żywą więź z polskim słowem. Pamiętajmy o niedawnej przeszłości, by budować silną przyszłość.
Niech polska prasa na nowo stanie się stałym gościem w każdym polskim domu i w każdej szkolnej klasie!
Zbigniew Balcewicz,
Sygnatariusz Aktu Niepodległości Litwy, były redaktor naczelny „Kuriera Wileńskiego”
Artykuł opublikowany w wydaniu magazynowym dziennika „Kurier Wileński” Nr 45 (131) 14-20/11/2026