„Mówią Wieki” po polsku i litewsku o Powstaniu Styczniowym

Ambasador RP w Wilnie Janusz Skolimowski (od prawej) zagaił spotkanie Fot. Marian Paluszkiewicz
Ambasador RP w Wilnie Janusz Skolimowski (od prawej) zagaił spotkanie Fot. Marian Paluszkiewicz

Kontynuacją obchodów 150. rocznicy Powstania Styczniowego stała się w dniu 18 marca prezentacja specjalnego wydania magazynu historycznego „Mówią Wieki” w siedzibie Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie.

Jest to szczególne wydanie magazynu, gdyż zostało ono przygotowane przez naukowców z Polski i Litwy, zaś artykuły w nim zawarte zostały opublikowane w dwóch językach — po polsku i po litewsku. W spotkaniu wzięli udział autorzy publikacji historycznych: Wojciech Kalwat, redaktor prowadzący magazynu „Mówią Wieki”, litewscy historycy Darius Staliūnas i Ieva Šenavičienė.

— Dziś jest rocznica rozpoczęcia walk powstańczych na terenie Litwy — zagajając spotkanie, zaznaczył ambasador RP w Wilnie Janusz Skolimowski. — Cały rok 2013 zarówno w Polsce, jak i na Litwie upłynie pod znakiem wspomnień o wspólnych walkach pod sztandarami Orła i Pogoni o niepodległość, integralność i prawo do samostanowienia… Pragnę wyrazić nadzieję, że specjalne wydanie miesięcznika spotka się z zainteresowaniem nie tylko naukowców, ale też młodzieży, nauczycieli. Myślę, że przyczyni się do lepszego zrozumienia i wspólnej historii, i siebie nawzajem.

W numerze specjalnym magazynu historycznego „Mówią Wieki”, znalazły się publikacje historyków z Polski oraz z Litwy, poświęcone tematyce Powstania Styczniowego. Znalazły się tu artykuły Andrzeja Szwarca, Ievy Šenavičienė, Jerzego Zdrady, Wojciecha Kalwata, Dariusa Staliūnasa i innych. Słowem wstępnym opatrzył ambasador RP w Wilnie Janusz Skolimowski.

Wojciech Kalwat prezentuje wydanie specjalne magazynu „Mówią Wieki” Fot. Marian Paluszkiewicz
Wojciech Kalwat prezentuje wydanie specjalne magazynu „Mówią Wieki” Fot. Marian Paluszkiewicz

Prezentując nowy dodatek specjalny magazynu „Mówią Wieki”, redaktor Wojciech Kalwat powiedział:
— Dokładnie 55 lat temu ukazał się numer, którego okładka tak właśnie wyglądała — z grafiką Grottgera. Zatoczyliśmy koło o tematyce powstańczej… Jest to magazyn dla wszystkich, którzy kochają historię, dla młodzieży szkolnej, dla nauczycieli. Pokazujemy historię rzetelnie, obiektywnie, ciekawie. Uznaliśmy za celowe wydanie naszego dorobku w dwóch językach. Ten numer specjalny poświęcony Powstaniu Styczniowemu niech będzie cegiełką w budowaniu polsko-litewskiego porozumienia.

Darius Staliūnas, pracownik Instytutu Historii Litwy, autor publikacji „Powstanie 1863-1864 na Litwie” zwrócił uwagę na odmienne nazwy zrywu niepodległościowego w Polsce i na Litwie: jeżeli w Polsce jest ono nazywane Powstaniem Styczniowym, to na Litwie jest to „1863 sukilimas”. Przedstawił również odmienny punkt interpretacji powstania:
„W końcu XIX i na początku XX wieku Litwini odbierali to powstanie jako obce. W okresie formowania się litewskości podstawowym wrogiem była Polska i Polacy” — powiedział Darius Staliūnas.

Członek redakcji magazynu „Mówią Wieki”, Michał Kopczyński zdradził, że redakcja planuje wydać jeszcze 4 numery specjalne, dotyczące wspólnej historii polsko-litewskiej.

Biorący udział w prezentacji minister oświaty i nauki Litwy Dainius Pavalkis radził szukać tego, co łączy, nie zaś tego, co dzieli:
— Musimy szukać tego, co wspólne, co może być platformą do współpracy. Możemy spojrzeć wstecz, ale musimy patrzeć do przodu, w przyszłość.