Wspólna historia jako fundament współpracy
Podstawą projektu stało się dziedzictwo dwóch wybitnych litewskich lotników — Steponasa Dariusa i Stasysa Girėnasa, którzy w 1933 r. podjęli próbę przelotu przez Atlantyk samolotem „Lituanica”. Tragicznie zakończyli swój lot w lesie koło Pszczelnika pod Myśliborzem, jednak ich wyczyn na trwałe zapisał się w historii Litwy i Polski.
Jak podkreślał dyrektor szkoły Rafał Skowron, partnerstwo obu placówek nie jest przypadkowe. Łączy je nie tylko współpraca instytucjonalna, ale także pamięć o tych samych bohaterach. Celem projektu było pokazanie młodemu pokoleniu historii w nowoczesny sposób, poprzez działanie, współpracę i wykorzystanie nowych technologii.
Program pobytu w Polsce
Pobyt litewskiej młodzieży został wypełniony zajęciami edukacyjnymi, integracyjnymi i warsztatowymi. Już pierwszego pełnego dnia uczestnicy odwiedzili Pszczelnik — miejsce katastrofy samolotu „Lituanica”. Burmistrz Myśliborza Piotr Sobolewski oprowadził grupę po miejscu pamięci, przybliżając historię lotników, dzieje pomnika oraz znaczenie tego wydarzenia dla relacji polsko-litewskich. Młodzież uczestniczyła także w uroczystości złożenia kwiatów i minucie ciszy pod pomnikiem bohaterów.
Kolejnym punktem programu było zwiedzanie Chaty Żmudzkiej, gdzie uczestnicy poznawali kulturę, tradycje i historię regionu. W następnych dniach odbywały się warsztaty medialne, podczas których młodzież uczyła się obsługi kamer, przygotowywania materiałów filmowych oraz prowadzenia wideoblogów dokumentujących przebieg projektu.
Istotnym elementem programu były także działania integracyjne. Uczniowie mieszkali wspólnie w internacie nad jeziorem, uczestniczyli w zajęciach sportowych, spotkaniach i warsztatach, dzięki którym mogli lepiej poznać swoich rówieśników z drugiego kraju. Jak podkreślali organizatorzy, najważniejszym celem było przełamywanie barier i budowanie trwałych przyjaźni między młodymi Polakami i Litwinami.
Nowoczesne technologie w służbie historii
Projekt oparto na metodologii STEAM, łączącej naukę, technologię, inżynierię, sztukę i matematykę. Uczestnicy wykorzystywali między innymi technologie cyfrowe, programowanie oraz multimedia. Najważniejszym efektem ich pracy stało się stworzenie dwujęzycznej gry miejskiej w aplikacji Actionbound.
Gra prowadzi uczestników przez najważniejsze miejsca Myśliborza związane z historią Dariusa i Girėnasa. Na trasie znalazły się zarówno obiekty historyczne, jak i miejsca związane z mniej znanymi epizodami z życia lotników. Po zeskanowaniu kodu QR mieszkańcy i turyści będą mogli samodzielnie przejść trasę i poznać historię bohaterów. Podczas finału projektu gra została oficjalnie przekazana przedstawicielom instytucji kultury — Muzeum Pojezierza Myśliborskiego, Myśliborskiego Ośrodka Kultury oraz Biblioteki Miejskiej, dzięki czemu stanie się stałym elementem oferty edukacyjnej i turystycznej miasta.
Założenia programowe
Projekt opierał się na kilku kluczowych założeniach:
- budowania dialogu i wzajemnego poznania młodzieży z Polski i Litwy;
- pielęgnowania pamięci o wspólnym dziedzictwie historycznym;
- wykorzystania nowoczesnych technologii do popularyzacji historii;
- rozwijania kompetencji cyfrowych i medialnych;
- promowania pracy zespołowej oraz kreatywności;
- tworzenia trwałych efektów służących lokalnej społeczności.
Szczególną rolę odgrywała zasada podmiotowości młodzieży. To sami uczestnicy opracowywali scenariusz gry, tworzyli zagadki historyczne, przygotowywali materiały filmowe i dokumentowali przebieg projektu.
Dwie szkoły noszące imiona litewskich lotników
Partnerami projektu były dwie placówki edukacyjne związane z pamięcią o Steponasie Dariusie i Stasysie Girėnasie. Pierwszą jest Zespół Szkół i Placówek Oświatowych im. Steponasa Dariusa i Stasysa Girėnasa, od lat pielęgnujący pamięć o bohaterach „Lituaniki”. Szkoła aktywnie uczestniczy w organizacji uroczystości rocznicowych przy pomniku w Pszczelniku i prowadzi działania edukacyjne poświęcone historii lotników.
Drugą placówką jest Gimnazjum w Oranach, szkoła z miasta położonego na południu Litwy. Uczniowie tej szkoły regularnie uczestniczą w wydarzeniach związanych z upamiętnianiem Dariusa i Girėnasa oraz rozwijają współpracę międzynarodową z partnerami z Polski. Projekt w Myśliborzu pokazał, że historia może być nie tylko przedmiotem szkolnej nauki, ale także inspiracją do współczesnego dialogu, wspólnego działania i budowania przyjaźni ponad granicami. Dzięki połączeniu pamięci historycznej z nowoczesnymi technologiami młodzi Polacy i Litwini stworzyli przedsięwzięcie, które pozostanie trwałym śladem ich współpracy.
„Znaczenie wykraczające poza program edukacyjny”
O współpracy młodzieży polskiej i litewskiej wypowiedział się Wiesław Wierzchoś — konsul honorowy Republiki Litewskiej w Szczecinie.
„Projekt wymiany młodzieży pomiędzy Szkołą im. Dariusa i Girėnasa w Myśliborzu a szkołą w litewskich Oranach jest doskonałym przykładem skutecznej współpracy polsko-litewskiej na poziomie lokalnym. Szczególnie cieszy fakt, że spośród placówek w województwie zachodniopomorskim to właśnie szkoła w Myśliborzu pozyskała środki z programu wspierającego międzynarodową wymianę młodzieży. To sukces dyrekcji obu szkół, które wspólnie przygotowały projekt i skutecznie ubiegały się o dofinansowanie. Wymiana młodzieżowa ma znaczenie wykraczające poza sam program edukacyjny. To przede wszystkim okazja do nawiązywania bezpośrednich kontaktów, poznawania kultury i historii sąsiedniego kraju oraz budowania wzajemnego zrozumienia. Takie doświadczenia pozostają z młodymi ludźmi na całe życie i często owocują dalszymi przyjaźniami oraz współpracą. od lat podkreślam, że młodzież jest najlepszym ambasadorem dobrych relacji między narodami. Uczniowie z Polski stają się ambasadorami naszego kraju na Litwie, a młodzi Litwini — ambasadorami Litwy w Polsce. Dzięki takim inicjatywom przyszłe pokolenia uczą się wzajemnego szacunku, otwartości i odpowiedzialności za rozwój stosunków polsko-litewskich. Bardzo się cieszę, że udało się zrealizować tę wymianę. Jestem przekonany, że będzie ona początkiem kolejnych wspólnych przedsięwzięć, które jeszcze bardziej zbliżą do siebie młodych mieszkańców Polski i Litwy. Młodzież jest bowiem przyszłością stosunków polsko-litewskich”.
„Integracja działa”
Na ten sam temat wypowiedziała się również opiekunka litewskiej młodzieży z Oran, Rita Lysenko. „Brałam już udział w Polsce w niejednym przedsięwzięciu. Uczestniczyłam m.in. w programie Erasmus oraz w innych projektach polsko-litewskich. Jednak w samym Myśliborzu, gdzie nawiązaliśmy kontakt z tutejszymi szkołami, jesteśmy po raz pierwszy, realizując wspólny projekt. Moje wrażenia są wspaniałe! Spotkaliśmy tu niezwykle ciepłych ludzi i otwartą, komunikatywną młodzież. To naprawdę wolni, przyjaźni młodzi ludzie. Nasza współpraca układa się super — ludzie są serdeczni, a i pogoda nam dopisywała. Czego chcieć więcej? Najważniejsze, że dzieci są szczęśliwe, świetnie się ze sobą komunikują, a integracja między polską a litewską młodzieżą naprawdę działa. Wszystko jest po prostu super!
Święto szkoły i miasta oraz wyniki konkursów
W myśliborskim zespole szkół im. bohaterskich lotników litewskich odbyły się także uroczystości związane z 23. rocznicą nadania szkole imienia patronów. Wydarzenie połączono z finałem turnieju klas, podsumowaniem całorocznej rywalizacji uczniów oraz zakończeniem polsko-litewskiego projektu edukacyjnego „O dwóch takich, co mieli marzenie. Polsko-litewski dialog na skrzydłach historii”. W obchodach uczestniczyli przedstawiciele władz samorządowych, instytucji kultury i oświaty oraz goście z Litwy.
Uroczystość była również okazją do zaprezentowania mieszkańcom miasta nowej gry miejskiej „Ścieżka legendy Dariusa i Girėnasa”. Trasa obejmuje dziesięć punktów na terenie miasta i przybliża historię patronów szkoły. Symboliczny kod QR, umożliwiający rozpoczęcie gry, przekazano przedstawicielom lokalnych instytucji kultury. Projekt został przygotowany wspólnie z partnerami z Litwy jako przykład dobrej współpracy polsko-litewskiej.
Jednym z ważnych elementów obchodów był szkolny konkurs wiedzy o patronach, w którym uczestniczyło aż 145 uczniów. W klasyfikacji zespołowej pierwszego etapu zwyciężyła klasa II IŻ, drugie miejsce zajęła IV IŻ, a trzecie III HI. Indywidualny finał konkursu zaplanowano na kolejny tydzień. Ogłoszono także wyniki turnieju klas, będącego częścią rywalizacji o tytuł najlepszej klasy roku 2026. Zdobywcą największej liczby punktów (155,59) i pierwszego miejsca została klasa IV RZ („Różowe Flamingi”).
Szkolne święto stało się nie tylko okazją do nagrodzenia najlepszych uczniów i klas, ale również do integracji społeczności szkolnej z mieszkańcami miasta oraz promocji wspólnego dziedzictwa polsko-litewskiego. Uczniowie udowodnili, że pamięć o patronach szkoły może inspirować do działania, rozwijania pasji i realizowania własnych marzeń.
