Obniżyć próg wyborczy mniejszościom narodowym

133
AWPL proponuje zmniejszenie progu wyborczego dla partii mniejszości narodowych oraz ugrupowań regionalnych Fot. Marian Paluszkiewicz
AWPL proponuje zmniejszenie progu wyborczego dla partii mniejszości narodowych oraz ugrupowań regionalnych Fot. Marian Paluszkiewicz

Posłowie Akcji Wyborczej Polaków na Litwie (AWPL) proponują zmniejszyć do 3 proc. próg wyborczy partiom mniejszości narodowych oraz partiom regionalnym. Obecnie takie partie w wyborach parlamentarnych nie mają żadnych ulg wyborczych. Obowiązuje je ogólny, 5-procentowy próg.

— Zmniejszenie progu wyborczego dla partii mniejszości narodowych i regionalnych zapewni lepsze reprezentowanie interesów mniejszości narodowych oraz społeczności regionalnych w instytucjach władzy — w rozmowie z „Kurierem” wyjaśnia starosta sejmowej frakcji AWPL, posłanka Rita Tamašunienė, która właśnie złożyła w Sejmie szereg nowelizacji ordynacji wyborczej prezydenckiej, parlamentarnej i samorządowej oraz referendalnej.

Pozostałe poprawki dotyczą kart do głosowania. Polska partia proponuje, żeby w okręgach wyborczych, w których poszczególne mniejszości narodowe stanowią ponad 10 proc., były też wydawane karty do głosowania w języku mniejszości. Posłanka Tamašunienė powołuje się tu na wcześniejszą praktykę, kiedy w referendum akcesyjnym karty do głosowania były też w jęz. polskim i rosyjskim. Później jednak Sąd Konstytucyjny uznał, że karty te były sprzeczne z ustawą zasadniczą, aczkolwiek głosy na nich oddane w referendum uznano za ważne.

W Sejmie powstaje właśnie Kodeks Wyborczy, który w przyszłości ma reglamentować tryb wyborów różnych szczebli. Komisja pracująca nad Kodeksem nie pochyliła się jednak nad problematyką udziału w wyborach mniejszości narodowych, stąd — jak mówi nam Rita Tamašunienė — ustawodawcza inicjatywa AWPL.
— Nasza inicjatywa wynika ze stanowiska Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE), której Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka wielokrotnie w swoim sprawozdaniu o wyborach parlamentarnych na Litwie zaleca obniżenie progu wyborczego dla mniejszości narodowych. Tymczasem grupa robocza pracująca nad Kodeksem Wyborczym nie uwzględniła tych zaleceń, dlatego wystąpiliśmy z odrębną inicjatywą — wyjaśnia nam posłanka AWPL.

Według Powszechnego Spisu Ludności 2011 roku mniejszości narodowe na Litwie stanowią prawie 16 proc. Najliczniejszą — 6,6 proc. — jest polska mniejszość. Rosyjska mniejszość stanowi 5,8 proc. ogółu mieszkańców kraju, a białoruska — 1,2 proc. Do licznych, czy też tradycyjnych grup narodowościowych zalicza się również Romów, Ukraińców, Niemców, Tatarów, Karaimów oraz Żydów. Wspólnota żydowska jednak nie uznaje wobec siebie określenia mniejszości narodowej.

Starosta frakcji AWPL, posłanka Rita Tamašunienė Fot. Marian Paluszkiewicz
Starosta frakcji AWPL, posłanka Rita Tamašunienė Fot. Marian Paluszkiewicz

W ostatnich wyborach parlamentarnych 2012 roku lista AWPL, na której znaleźli się też przedstawiciele rosyjskiej partii Alians Rosjan, czy też nielicznej Partii Ludowej, zdobyła prawie 6 proc. głosów, co pozwoliło po raz pierwszy utworzyć w litewskim parlamencie odrębny klub parlamentarny mniejszości narodowych, który po wyborach wszedł do koalicji większościowej.
Według tegorocznych danych, podanych właśnie przez Ministerstwo Sprawiedliwości, AWPL ma niespełna 1 300 członków i jest jedną z najmniej licznych partii. Podczas wyborów swoje poparcie dla partii deklaruje wiele polskich i innych narodowości organizacji społecznych, w tym Związek Polaków na Litwie, który zrzesza ponad 10 tys. osób.

Najliczniejszymi partiami, według danych resortu, są Partia Socjaldemokratów, Partia Pracy (laburzyści) oraz partia „Porządek i Sprawiedliwość”. Partie te liczą odpowiednio 17,9 tys., 17,7 tys. i 15 tys. członków oraz razem z AWPL stanowią obecnie koalicję rządzącą.
Rita Tamašunienė powiedziała nam, że nie jest przekonana, czy partnerzy koalicyjni poprą inicjatywę ustawodawczą AWPL w sprawie nowelizacji ordynacji wyborczej.
— Jest to nasza propozycja na jesienną sesję parlamentarną, więc będziemy przekonywali naszych partnerów, żeby ją poparli — powiedziała posłanka. Rita Tamašunienė przyznała też, że w sprawie zmian ordynacji wyborczej potrzebne będą też nowe regulacje prawne, dotyczące, m. in., definicji prawnej partii mniejszości narodowej, czy regionalnej.
Na Litwie działają też polityczne ugrupowania Rosjan oraz Żmudzinów. Ogółem w działalność partyjną w kraju jest zaangażowanych ponad 112 tys. osób, co stanowi 3,8 proc. ogółu społeczeństwa.