Więcej

    (Nie)pamiętny Dzień Konstytucji 3 Maja

    Czytaj również...

    Dzień uchwalenia Konstytucji 3 Maja od kilku lat jest wpisany do litewskiego kalendarza obchodzonych świąt.
    Tegoroczne obchody święta „Pierwszej w Europie Pisemnej Konstytucji 3 Maja 1791 r.” – bo tak brzmi oficjalna nazwa pamiętnego dnia – na Litwie będą skromne, jeśli w ogóle zauważalne.

    Do piątku, 2 maja, nie doczekaliśmy się bowiem zapowiedzi organizowanych w Wilnie czy na Litwie, oficjalnych obchodów Konstytucji 3 Maja. O dniu świątecznym nie wspomina nic popularny na Litwie kalendarz internetowy Day.lt, według którego 3 maja obchodzimy tylko Dzień Słońca i Międzynarodowy Dzień Wolności Prasy. Litewski Sąd Konstytucyjny, co prawda, planuje uroczyste obchody święta…, ale w Polsce – litewska delegacja weźmie udział w polskich uroczystościach w Warszawie.
    Tradycyjnie i uroczyście tymczasem pamiętny dzień będą świętowali Polacy na Litwie. Główna uroczystość odbędzie się w sobotę, 3 maja, o godzinie 12 przy Mauzoleum Matki i Serca Syna na Cmentarzu na Rossie.
    Ambasador Polski na Litwie Jarosław Czubiński oraz przedstawiciele organizacji litewskich Polaków złożą wieńce na grobie serca Józefa Piłsudskiego.

    „Polskie” obchody na Litwie Dnia Konstytucji 3 Maja zainaugurowała wtorkowa (30 kwietnia) uroczystość w ambasadzie RP w Wilnie. Uczestniczyli w niej przedstawiciele korpusu dyplomatycznego, działacze społeczności polskiej na Litwie oraz politycy. W tym też poseł na Sejm Emanuelis Zingeris, który w 2007 roku zainicjował wpisanie Dnia Konstytucji 3 Maja do litewskiego kalendarza oficjalnych świąt.
    — Patrząc z perspektywy czasu, możemy stwierdzić, że to święto wpisało się w kalendarz obchodzonych na Litwie dni pamiętnych. Cieszę się więc, że Polacy i Litwini dziś mogą wspólnie obchodzić uchwalenie Konstytucji, która miała ogromne znaczenie nie tylko dla Polski i Litwy, ale też dla całej Europy – powiedział w rozmowie z „Kurierem” poseł Emanuelis Zingeris. Jego zdaniem, Konstytucja 3 Maja ma też ważne przesłanie dla dzisiejszego pokolenia polityków w kontekście wydarzeń na Ukrainie.

    — W odróżnienie od Prus, Austrii i Rosji, które później dokonały rozbioru Rzeczypospolitej Obojga Narodu, Polska i Litwa były nosicielami wolności i demokracji wywodzących się z idei Rewolucji Francuskiej. Podzieleni nie mogliśmy jednak przeciwstawić się zewnętrznej agresji. Dziś sytuacja powtarza się na Ukrainie, dlatego musimy być zjednoczeni, bo lekcja z przeszłości wyraźnie pokazuje, że skłóceni stajemy się łatwym łupem okolicznych zaborców – powiedział poseł Zingeris.
    Niewymienienie Litwy — jako odrębnego państwa oraz Litwinów — jako odrębnego narodu w uchwalonym w 1791 roku dokumencie było głównym argumentem przeciwników świętowania Dnia Konstytucji 3 Maja. Dlatego też inicjatywa ustawodawcza posła Zingerisa spotkała się ze sprzeciwem prawicowych i nacjonalistycznych ugrupowań politycznych.

    W trakcie dyskusji publicznej i debaty poselskiej znaleziono w końcu kompromis – przyjęcie poprawki Zingerisa do Ustawy Pamiętnych Dni uwarunkowano uchwaleniem razem świątecznego Dnia Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów, które zapewniała szlachcie Wielkiego Księstwa Litewskiego równy udział w organach władzy centralnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
    Odpowiednią uchwałę parlament przyjął w połowie 2008 roku.
    „Konstytucja 3 Maja jest jednym z najważniejszych wydarzeń w Europie, które przyczyniło się do powstania społeczeństwa obywatelskiego. W pracy nad tym dokumentem uczestniczyli również Litwini i powinniśmy być z tego dumni” — argumentował wtedy swoją propozycję poseł Zingeris. Dziś mówi nam, że jego opinia znalazła zrozumienie w społeczeństwie litewskim, a ci, którzy nazywali go „zdrajcą Litwy” pozostali na marginesie społeczeństwa.

    Afisze

    Więcej od autora

    220. rocznica III rozbioru Rzeczypospolitej Obojga Narodów

    Dokładnie 220 lat temu z mapy Europy, w jej samym centrum, zniknął unikalny organizm państwowy, który na parę lat przed jego unicestwieniem zdążył jeszcze wydać na świat pierwszą na kontynencie konstytucję. Na jej podstawie miało powstać współczesne, demokratyczne na...

    Kto zepsuł, a kto naprawi?

    Przysłowie ludowe mówi, że „gdzie diabeł nie może, tam babę pośle”. I tak zazwyczaj w życiu bywa. W polityce też. Po zakończeniu maratonu wyborczego w Polsce nasz minister spraw zagranicznych Linas Linkevičius wybiera się do Warszawy. Będzie szukał kontaktów z...

    Oskubać siebie

    Będący już na finiszu przetarg na bojowe maszyny piechoty został raptem przesunięty, bo Ministerstwo Ochrony Kraju tłumaczy, że otrzymało nowe oferty bardzo atrakcyjne cenowo i merytorycznie. Do przetargu dołączyli Amerykanie i Polacy. Okazało się, co prawda, że ani jedni,...

    Odżywa widmo atomowej elektrowni

    Niektórzy politycy z ugrupowań rządzących, ale też część z partii opozycyjnych, odgrzewają ideę budowy nowej elektrowni atomowej. Jej projekt, uzgodniony wcześniej z tzw. inwestorem strategicznych — koncernem Hitachi — został zamrożony po referendum 2012 roku. Prawie 65 proc. uczestniczących w...