Rada Unii Europejskiej (państw członkowskich UE) przyjęła rozporządzenie ustanawiające fundusz o wartości 17,5 mld euro na rzecz sprawiedliwej transformacji ekologicznej. To jeden ze środków, dzięki którym UE zamierza zmniejszyć o 55 proc. emisję gazów cieplarnianych do 2030 roku oraz osiągnąć neutralność klimatyczną do 2050 roku.
Z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) finansowane będą projekty, które obniżą społeczno-gospodarcze koszty dla tych społeczności w UE, które są w dużym stopniu zależne od paliw kopalnych lub wysokoemisyjnych gałęzi przemysłu.
„Powodzenie Europejskiego Zielonego Ładu zależy od naszych działań na rzecz łagodzenia skutków, jakie niesie on dla podmiotów najbardziej dotkniętych dekarbonizacją gospodarki. Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji zapewni przedsiębiorstwom i pracownikom bardzo potrzebne wsparcie na szczeblu lokalnym, tak abyśmy mogli wspólnie przeciwdziałać zmianie klimatu jako Unia, nie zostawiając nikogo w tyle” — powiedział portugalski minister planowania Nelson de Souza.
Stopniowe wycofanie
FST zakłada inwestycje na terytoriach, które muszą stopniowo wycofywać produkcję i wykorzystanie węgla, węgla brunatnego, torfu i łupków bitumicznych lub przekształcać silnie zanieczyszczające gałęzie przemysłu.
Finansowanie będzie udostępniane wyłącznie na podstawie terytorialnych planów sprawiedliwej transformacji, które zostaną przygotowane przez państwa członkowskie wraz z właściwymi władzami lokalnymi i regionalnymi. W planach tych zostaną określone najbardziej dotknięte obszary i ich potrzeby w zakresie inwestycji.
Państwa członkowskie będą również wnosić wkłady w programy w ramach FST. Poza tym mogą one dokonywać przesunięć środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Daje to w sumie możliwą do wykorzystania na inwestycje kwotę blisko 30 mld euro.
Wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw
FST będzie wspierać małe i średnie przedsiębiorstwa, w tym start-upy, a także tworzenie nowych firm.
Głównym celem funduszu jest pomoc ludziom w dostosowaniu się do nowych możliwości zatrudnienia poprzez inwestowanie w szkolenia oraz przekwalifikowanie pracowników i osób poszukujących pracy, wsparcie przy poszukiwaniu pracy oraz środki na rzecz włączenia społecznego.
Inne rodzaje inwestycji obejmują badania naukowe i innowacje, transfer zaawansowanych technologii, przystępną cenowo energię ekologiczną i magazynowanie energii, obniżenie emisyjności transportu lokalnego, cyfryzację i wzmocnienie gospodarki o obiegu zamkniętym, w tym poprzez zapobieganie powstawaniu odpadów.
Z zakresu wsparcia wyłączone są inwestycje związane z elektrowniami jądrowymi, paliwami kopalnymi i wyrobami tytoniowymi.
Fundusz zgodny z założeniami państwa
Wcześniej na temat zielonej gospodarki wypowiadał się prezydent Litwy, Gitanas Nausėda. Prezydent powiedział, że jest to zgodne z „celem państwa dobrobytu (opiekuńczego – przy. red.), jakim jest zielona, innowacyjna i przyjazna środowisku gospodarka”.
W połowie września 2020 roku Komisja Europejska przedstawiła plany wyznaczenia bardziej ambitnego celu klimatycznego i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55% do 2030 roku.
Czytaj więcej: Nausėda o zmniejszeniu emisji dwutlenku węgla: „najpierw należy wykonać dogłębną analizę”
Na podst.: PAP