Brakuje młodych nauczycieli
Jak wynika z raportu Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) „Education at a Glance 2026”, w 2024 r. aż 42 proc. nauczycieli szkół podstawowych i średnich na Litwie miało co najmniej 55 lat. Średnia w krajach OECD wynosiła 23 proc.
Krajowa Agencja Edukacyjna (NŠA) prognozuje, że w latach 2026–2031 Litwa będzie potrzebowała ok. 6,7 tys. nowych nauczycieli. Tymczasem studia pedagogiczne ukończy ok. 4,2 tys. osób. Największe niedobory dotyczą nauczycieli jęz. angielskiego, matematyki i jęz. litewskiego.
Problemem pozostaje również odpływ młodych pedagogów. Prawie połowa absolwentów studiów licencjackich z pedagogiki nie podejmuje pracy w szkołach.
Mentoring i lepsze przygotowanie
Organizacja „Švietimas #1” wraz z Uniwersytetem ISM proponuje zmiany w kształceniu nauczycieli, w tym rozszerzenie praktyk oraz umożliwienie specjalistom innych dziedzin zdobywania kwalifikacji pedagogicznych podczas płatnej pracy w szkole.
„Pierwszy rok w szkole nie powinien być próbą, którą nowy nauczyciel musi przejść samodzielnie. Dlatego proponujemy, aby przez pierwsze trzy lata zapewnić mu płatnego mentora i mniejszy wymiar godzin lekcyjnych. Dałoby to więcej czasu na przygotowanie się do lekcji, omówienie trudnych sytuacji z doświadczonym kolegą oraz stopniowe ugruntowanie się w zawodzie” – mówi dyrektorka organizacji „Švietimas #1” Laura Tilvytė
Proponuje się także zmianę systemu awansu zawodowego, uzależniając go od kompetencji, jakości pracy i dodatkowych obowiązków.
Nauczyciele niezadowoleni z wynagrodzeń
Raport OECD zwraca również uwagę na zarobki i warunki pracy nauczycieli na Litwie. Nauczyciele przedszkolni i szkół podstawowych zarabiają średnio o około 1 proc. więcej niż inni pracownicy z wyższym wykształceniem. Mimo to jedynie 28,4 proc. nauczycieli szkół podstawowych deklaruje zadowolenie ze swojego wynagrodzenia. Dla porównania średnia w krajach OECD wynosi 38,7 proc. Jednocześnie 77,4 proc. pedagogów pozytywnie ocenia pozostałe warunki pracy, a 71,6 proc. deklaruje, że czuje szacunek i uznanie ze strony rodziców uczniów.
