95.rocznica odrodzenia państwa litewskiego

126

Litwa przygotowuje się do jednego z trzech w roku najważniejszych świąt stanowienia państwowości.

Jutro, 16 lutego, w całym kraju będzie obchodzony Dzień Odrodzenia Państwa Litewskiego. Na obchody do Wilna przyjedzie prezydent Polski Bronisław Komorowski, który kontynuuje przerwaną 11 listopada ubiegłego roku przez prezydent Dalię Grybauskaitė dobrą tradycję wspólnego obchodzenia ważnych dla Polaków i Litwinów ich świąt państwowych.
Główne uroczystości rozpoczną się w sobotę z rana, aczkolwiek jeszcze dziś, 15 lutego, w Urzędzie Prezydenta zostaną wręczone państwowe nagrody dla zasłużonych działaczy kultury.

Tymczasem wczoraj, w Pałacu Paców, odbyło się wręczenie odznaczeń dla litewskich działaczy za zasługi dla Polski.
Odznaczenia otrzymali historycy prof. Edvardas Gudavičius i Mečislovas Jučas, prezes litewskiego urzędu ombudsmanów Romas Valentukevičius, były mer Neringi, dyplomata, a obecnie doradca premiera Litwy, prof. Antanas Vinkus.

Odznaczono też wielu polskich działaczy na Litwie — polonistkę Annę Gulbinowicz, posłankę AWPL Ritę Tamašunienė, byłego wicemera Wilna, a obecnie dyrektora Domu Kultury Polskiej i radnego m. Wilna, Artura Ludkowskiego, jego zastępcę Krystynę Zimińską, kierownika działu komercyjnego DKP Władysława Wojnicza i jego zastępcę Irenę Łukaszewicz oraz koordynatora projektów DKP Bożenę Mieżonis.
Odznaczeniami przyznanymi przez prezydenta Bronisława Komorowskiego wyróżniono też Krystynę Dzierżyńską, wiceprezesa Stowarzyszenia Nauczycieli Szkół Polskich „Macierz Szkolna” oraz działaczy kultury Krystynę Bogdanowicz i Grzegorza Jakowicza.

Jako całkowicie niepodległe i samodzielne, a zarazem nowe na ówczesnej politycznej mapie Europy państwo, Litwa odrodziła się 16 lutego 1918 roku. Początek stanowił Akt Niepodległości podpisany przez Tarybę. Wśród 20 sygnatariuszy Aktu był patriarcha litewskiej niepodległości Jonas Basanavičius oraz Stanislovas Narutavičius, czyli Stanisław Narutowicz brat pierwszego prezydenta Polski Gabriela Narutowicza zastrzelonego niedługo po objęciu urzędu. Akt 16 Lutego proklamował niepodległe państwo, a zarazem odcinał jego „dotychczasowe więzi z innymi narodami”. 16 lutego były asygnowane dwa identyczne dokumenty, lecz późniejszy ich los pozostaje nieznany.

Po proklamowaniu niepodległości, Litwa pozostawała pod protektoratem Niemiec, które domagały się od władz nowego państwa podpisania „wieczystego sojuszu”. Jednak rewolucyjna zawierucha w Niemczech w listopadzie 1918 roku przekreśliła te plany i Litwa mogła ostatecznie usamodzielnić się, aczkolwiek sowiecka Rosja uznała niepodległe państwo litewskie dopiero w połowie 1920 roku.

W sobotę przywódcy państwa oddadzą hołd sygnatariuszom Aktu Niepodległości pochowanym na cmentarzu na Rossie. A w południe na Pl. S. Daukantasa z udziałem prezydent Dali Grybauskaitė odbędzie się ceremonia wciągnięcia na maszty flag trzech państw bałtyckich. W ceremonii tej weźmie udział polski prezydent Bronisław Komorowski. Po czym odbędzie się krótkie spotkanie prezydentów Polski i Litwy.
Natomiast wieczorem w Filharmonii Narodowej odbędzie się koncert charytatywny poświęcony Dniu Niepodległości. Zebrane w czasie koncertu środki zasilą fundacje wspierające młode talenty artystyczne.

Tymczasem po południu i do wieczora na Al. Gedymina będą odbywały się koncerty. Tradycyjnie zapłonie też 16 ognisk ku czci Dnia Niepodległości 16 Lutego.
Imprezy okolicznościowe, koncerty i spotkania będą w tych dniach odbywały się również w innych miejscach Wilna — na Starówce, na Górze Bouffałowej, w kościele Św. Katarzyny.
Główne nabożeństwo z okazji Dnia Niepodległości zostanie odprawione w południe w Katedrze Wileńskiej. Początek o godzinie 12.30.