Badanie przeprowadzone na zlecenie Lietuvos draudimas wykazało, że ponad jedna trzecia mieszkańców kraju doznała urazu podczas aktywnego spędzania wolnego czasu w sezonie letnim. Każdego roku na Litwie rejestrowanych jest ponad 15 tys. takich zdarzeń.
Zbyt szybki powrót do aktywności
Fizjoterapeutka z kliniki Affidea Erika Šaikuvienė podkreśla, że głównym problemem nie jest sam ruch, lecz brak odpowiedniego przygotowania organizmu.
„Ryzyko urazów można naprawdę zmniejszyć, ale najważniejsza jest systematyczność i świadomość. Najczęściej nie docenia się ogólnego ryzyka: zbyt szybko zwiększa się obciążenie fizyczne, brakuje przygotowania fizycznego, czyli siły mięśni, mobilności i stabilności, wybiera się również nieodpowiednie obuwie lub sprzęt, a sygnały wysyłane przez ciało są ignorowane” — mówi Erika Šaikuvienė.
Jak zaznacza specjalistka, po spokojniejszym okresie zimowym organizm nie jest gotowy na intensywny wysiłek. Efektem są przeciążenia mięśni, ścięgien i stawów.
„Ciało, które przez kilka miesięcy było mniej obciążone, zazwyczaj nie jest przygotowane do intensywnego ruchu. Z tego powodu często dochodzi do rozciągania mięśni, przeciążenia ścięgien lub stawów, pojawiają się bóle i urazy. Jednym z najczęstszych błędów jest natychmiastowe rozpoczęcie uprawiania sportu zbyt często i zbyt intensywnie” — zauważa fizjoterapeutka.
Tysiące urazów rocznie
Skalę problemu potwierdzają dane Lietuvos draudimas. W 2023 r. odnotowano ponad 15,7 tys. szkód związanych z urazami podczas aktywności fizycznej, w 2024 r. — 16 tys., a w 2025 r. — nieco ponad 16 tys. Tylko w pierwszych miesiącach 2026 r. liczba takich przypadków sięgnęła już prawie 4 tys. Łączna kwota wypłaconych odszkodowań przekroczyła 13 mln euro, a średnia wysokość świadczenia wzrosła do ponad 300 euro.
Zdaniem Eriki Šaikuvienė podstawą profilaktyki są odpowiednia rozgrzewka, regeneracja oraz stopniowe zwiększanie obciążeń. „Rozgrzewka jest niezbędna dla wszystkich, niezależnie od wieku. Nawet krótka, 5-10-minutowa dynamiczna rozgrzewka pobudza krążenie krwi, przygotowuje mięśnie i poprawia ruchomość stawów. Nie mniej ważna jest również regeneracja” — mówi specjalistka.
Specjalistka zaleca także łączenie różnych form aktywności fizycznej oraz rozpoczęcie treningów pod okiem specjalisty, szczególnie po dłuższej przerwie.
Ból zignorowany dziś, problem jutro
Najczęściej zgłaszane urazy to naciągnięcia więzadeł, mięśni i ścięgien, uszkodzenia tkanek miękkich, złamania oraz urazy stawów. Eksperci ostrzegają, że lekceważenie pierwszych objawów może prowadzić do długotrwałych problemów zdrowotnych.
„Ból, napięcie, obrzęk lub ograniczenie ruchomości to wyraźne sygnały, że organizm nie jest gotowy na proponowane obciążenie lub już doznał urazu. Jeśli te objawy są ignorowane, wzrasta ryzyko, że uraz stanie się przewlekły lub się powtórzy” — mówi Erika Šaikuvienė.
Ekspert ds. ubezpieczeń specjalistycznych w Lietuvos draudimas Audrius Zinevičius zwraca uwagę, że nawet pozornie niewielkie urazy często wymagają rehabilitacji lub dodatkowych badań. „Praktyka pokazuje, że nawet urazy, które na pierwszy rzut oka wydają się niewielkie, często wymagają nie tylko leczenia, ale także rehabilitacji lub dodatkowych badań” — twierdzi Audrius Zinevičius.
