Więcej

    Pamięci majora Tadeusza Stożka, żołnierza legionów Marszałka Piłsudskiego

    Czytaj również...

    09_listopad_Stozek
    Każdy grób ma swą konkretną historię albo legendę Fot. Marian Paluszkiewicz

    W miarę swych sił i możliwości biorę udział w tych uroczystościach. Jeszcze jako uczeń szkoły powszechnej razem z klasą uczestniczyłem w tych obchodach.

    Ostatnio często zastanawiałem się nad losami tych bohaterów, którzy leżą w kilku szeregach po obu stronach płyty. Jak głosi piękna legenda, w trzecim rzędzie z lewej strony leży ostatnia warta honorowa z września 1939 r. , która mimo zagrożenia przez bolszewików śmiercią, posterunków nie opuściła. Cześć Ich Pamięci.

    Każdy grób ma swą konkretną historię albo legendę. Swoje przypuszczenia chcę potwierdzić, przypominając niektóre fakty z życia legionisty majora Tadeusza Stożka, którego symboliczne miejsce wiecznego spoczynku znajduje się obok wspomnianej wyżej legendarnej trójki.
    Majora Tadeusza Stożka miałem zaszczyt poznać osobiście w latach 1942-1944, gdy bywałem u krewnych w Żarnelach (była parafia Bujwidze, obecnie Białoruś) — okolicy, gdzie major Stożek miał swoje wzorowe gospodarstwo, które pod każdym względem różniło się od gospodarstw okolicznych włościan.

    W Wilnie rodzina państwa Stożków (żona, dorosła córka) mieszkała przy ul. Rakowej (za mostem Raduńskim) dokąd w latach 40-tych zachodziłem, by pożyczyć książki do czytania, które Pani Majorowa, jak ją wszyscy nazywali, wspaniałomyślnie mi je wypożyczała.
    W lipcu 1944 r. po ucieczce Niemców i kolejnych bombardowaniach miasta wyjechaliśmy do krewnych w Żarnelach.

    Jak się później dowiedziałem, w ostatnich dniach niemieckiego panowania w Wilnie w domu państwa Stożków zjawił się gestapowiec i zastrzelił majora w stanie spoczynku Tadeusza Stożka. Wykonanie tego wyroku, jeśli to był wyrok, wywołuje różne przypuszczenia odnośnie tego faktu. To, że w czasach późniejszych grób Tadeusza Stożka znalazł się w zaszczytnym panteonie obrońców Ojczyzny — mówi sam za siebie.
    Jako pamiątki po pracach nieodżałowanego Majora Stożka zostały w naszej rodzinie upominki wykonane własnoręcznie przez Niego, np. apteczka domowa, ozdobiona rozmaitymi ornamentami, haftowane serwety i — co dziwne — wykonany własnoręcznie piec ceglany, potrzebny w pokoju po rekonstrukcji dużego domu ciotki Eweliny.

    Wracając do faktu zastrzelenia Tadeusza Stożka przez gestapowca nasuwa się wiele pytań.
    Po pierwsze: czy w obliczu cofającego się frontu i conocnych bombardowań miasta przez lotnictwo radzieckie gestapo miało jeszcze możliwość zajmowania się emerytowanym majorem WP?
    Po drugie: inną sprawą było masowe puszczanie z dymem całych ulic, podpalając kolejno wszystkie domy. Ale to już wykonywały inne służby niemieckie. Przykładem może służyć ulica Raduńska, spalona doszczętnie z wyjątkiem domów murowanych. Dom państwa Stożków również spłonął. Żona i córka wyjechały do Polski.

    Stanisław Krzywicki

    Afisze

    Więcej od autora

    Iwaneczko, Saszenko, Jackiewicz z Sinfonią Iuventus na 30-lecie Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie”

    Koncert odbędzie się 23 października o godzinie 18:00 w sali koncertowej „Compensa” w Wilnie. Wystąpią: Polska Orkiestra Sinfonia Iuventus im. Jerzego SemkowaEwelina Saszenko — wokalKrzysztof Iwaneczko — wokalRafał Jackiewicz — dyrygent Koncert 2. częściowy I część – piosenki patriotyczneII część – przeboje polskiej muzyki...

    Ogarnijmy emocjonalny chaos bez wychodzenia z domu

    Chociaż obecnie często w przestrzeni publicznej podkreśla się znaczenie zdrowia psychicznego, a w kraju dostępnych jest wiele możliwości uzyskania pomocy — ludzie wciąż nie ośmielają się mówić o swoim stanie emocjonalnym, wybierają pozornie łatwiejszą drogę, starając się nie nadawać...

    4. edycja konkursu „Wakacje w Polsce” ma zwycięzców

    Nagrodę główną — weekend dla dwóch osób w Krakowie — zdobyła Lina Vasiliauskienė. Jej zdjęcie wybrali członkowie jury. Czytaj więcej: Ruszyła 4. edycja konkursu „Wakacje w Polsce”. Wystarczy jedno zdjęcie, by wygrać Zwycięzcy konkursu Nagrody publiczności za największą liczbę polubień otrzymują: I...

    Koncert inaugurujący uroczystości sprowadzenia do Ojczyzny szczątków Prezydentów RP na uchodźstwie

    Organizatorem tego wydarzenia jest Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie". Orkiestra wykona utwory polskich kompozytorów urodzonych na Kresach (m.in. Ignacego Jana Paderewskiego, Stanisława Moniuszki, Wojciecha Kilara, Czesława Niemena), ich oryginalne wersje oraz wyjątkowe aranżacje inspirowane polską muzyką romantyczną i ludową. W...