Dokument podpisali wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski oraz litewski minister gospodarki i innowacji Edvinas Grikšas, a także wiceministrowie Dariusz Standerski i Darius Zailskas.
– Litwa jest jednym z głównych partnerów Polski w dziedzinie cyfryzacji i cyberbezpieczeństwa. Dzisiaj spotkaliśmy się, aby wznieść tą relację na jeszcze wyższy poziom. Porozumienie wyznacza pięć obszarów współpracy, które przełożą się na konkretne działania z zakresu sztucznej inteligencji — powiedział wicepremier Gawkowski.
Pięć filarów współpracy
Porozumienie obejmuje rozwój stałego dialogu strategicznego i wspólnych inicjatyw w obszarze AI. Strony zobowiązały się do wymiany informacji i dobrych praktyk, w tym doświadczeń związanych z „piaskownicami regulacyjnymi” i praktykami nadzorczymi. Oba kraje podkreśliły przy tym, że zależy im na rozwoju sztucznej inteligencji godnej zaufania, etycznej i zorientowanej na człowieka.
Współpraca obejmie również konkretne wdrożenia — Polska i Litwa będą wymieniać się przykładami zastosowania AI w urzędach: od automatyzacji procesów administracyjnych, przez wsparcie decyzyjne, po analizę danych publicznych. Planowane jest także sprawdzenie, jak systemy AI obu krajów mogą współdziałać w oparciu o wspólne ramy prawne Unii Europejskiej.
Baltic AI GigaFactory
Kluczowym elementem współpracy pozostaje projekt Baltic AI GigaFactory. W lutym 2025 roku Komisja Europejska ogłosiła, że unijny fundusz sfinansuje pięć gigafabryk sztucznej inteligencji w UE. Polska jako lider, wraz z Litwą, Łotwą i Estonią oraz firmami i instytucjami naukowymi z tych krajów, utworzyła w czerwcu konsorcjum bałtyckiej gigafabryki AI. Zgłoszenie zostało przyjęte przez KE w lipcu, a w listopadzie do konsorcjum dołączyły Czechy. Ostatecznie Łotwa i Estonia wycofały się z przedsięwzięcia.
Jak poinformował wiceminister Dariusz Standerski, pierwsze efekty współpracy zostaną podsumowane podczas wizyty roboczej Ministerstwa Cyfryzacji w Wilnie w marcu lub kwietniu tego roku. Strony będą kontynuować współpracę w zakresie budowania jak najlepszych warunków dla projektu Gigafabryk AI i tworzenia koalicji państw wokół tego celu.
Wspólne starania o fundusze unijne
Strony potwierdziły chęć koordynacji stanowisk wobec kluczowych instrumentów UE wspierających rozwój sztucznej inteligencji i infrastruktury obliczeniowej. Współpraca obejmie przygotowanie do przyszłych konkursów Komisji Europejskiej, m.in. w obszarze wysokowydajnych systemów komputerowych (HPC). Takie podejście ma zwiększyć skuteczność pozyskiwania środków unijnych oraz wzmocnić pozycję regionu Europy Środkowo-Wschodniej i państw bałtyckich w europejskim ekosystemie AI.
Strony podkreśliły także chęć zacieśniania relacji w zakresie kompetencji cyfrowych, bezpieczeństwa informacyjnego oraz budowania świadomości o celowych zakłóceniach systemów nawigacji satelitarnej w rejonie Morza Bałtyckiego, pochodzących z Rosji i Białorusi.
Konsorcjum Baltic AI GigaFactory
Polska i Litwa od kilku miesięcy współpracują w ramach konsorcjum Baltic AI GigaFactory, które w czerwcu 2025 r. zostało zgłoszone do Komisji Europejskiej jako projekt jednej z pięciu planowanych europejskich gigafabryk AI. W skład konsorcjum weszły początkowo także Łotwa i Estonia, które później się wycofały, oraz — od listopada — Czechy.
Projekty te mają służyć wdrażaniu bardzo dużych modeli i aplikacji AI na skalę niespotykaną dotąd w Unii Europejskiej. Strony będą także kontynuować współpracę w zakresie jak najlepszych warunków dla projektu Gigafabryk AI i budowania koalicji państw wokół tego celu.
Kolejne spotkania już wkrótce
Pierwsze efekty współpracy mają zostać podsumowane podczas wizyty roboczej Ministerstwa Cyfryzacji w Wilnie, zaplanowanej na marzec lub kwiecień 2026 r.
Polska pozostaje kluczowym partnerem gospodarczym Litwy. Według danych Państwowej Agencji Statystycznej, w okresie styczeń—listopad 2025 r. wartość obrotu towarowego między oboma krajami wyniosła 9 mld euro, z czego eksport litewski do Polski sięgnął 3,5 mld euro, a import — 5,5 mld euro. W tym samym okresie eksport towarów pochodzenia litewskiego wyniósł 2,3 mld euro.
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne Polski na Litwie w trzecim kwartale 2025 r. wyniosły 1,28 mld euro, a litewskie inwestycje w Polsce — 810 mln euro.
Jak po spotkaniu ze stroną litewską podało polskie Ministerstwo Cyfryzacji, wiceminister Standerski „udał się do Brukseli, aby wprowadzić ustalenia w życie”.