W dniach 29-30 maja w Muzeum Pałacu Wielkich Książąt Litewskich odbędą się pierwsze warsztaty w ramach międzynarodowego projektu SENSES (pol. „Zmysły”). Spotkanie zgromadzi badaczy europejskich rezydencji dworskich, ekspertów w dziedzinie dziedzictwa kulturowego, humanistyki cyfrowej oraz technologii informacyjnych. Organizatorzy podkreślają, że celem projektu jest nie tylko analiza historycznych źródeł dotyczących życia dworskiego, ale również poszukiwanie sposobów praktycznego odtwarzania dawnych doświadczeń zmysłowych w muzeach.
Projekt SENSES to czteroletnia inicjatywa o charakterze interdyscyplinarnym. Muzeum Pałacu Wielkich Książąt jest jedyną instytucją muzealną z Litwy zaproszoną do udziału w projekcie i aktywnie uczestniczy w badaniach dotyczących kultury dworskiej oraz sposobów jej współczesnej prezentacji.
Zmysły kluczem do odkrywania historii
Badacze chcą ustalić, jakie źródła historyczne pozwalają dziś odtworzyć atmosferę dawnych bankietów i ceremonii dworskich. Analizowane są nie tylko opisy potraw czy ceremoniału, ale również informacje dotyczące muzyki, zapachów, materiałów, wystroju wnętrz oraz innych elementów wpływających na doświadczenia uczestników uczt.
Podczas warsztatów naukowcy będą dzielić się wynikami badań, metodami pracy oraz doświadczeniami związanymi z rekonstrukcją historycznych przestrzeni i wydarzeń. Istotnym elementem dyskusji mają być także możliwości wykorzystania nowych technologii, w tym humanistyki cyfrowej oraz sztucznej inteligencji, w badaniach nad historią codzienności.
Według organizatorów rozwój technologii otwiera nowe możliwości dla muzeów historycznych rezydencji. Dzięki rozwiązaniom cyfrowym możliwe staje się nie tylko dokumentowanie przeszłości, ale także tworzenie bardziej angażujących doświadczeń dla zwiedzających.
Poczuć historię
Przedstawiciele wileńskiego muzeum podkreślają, że doświadczenia zmysłowe stają się dziś jednym z najważniejszych narzędzi nowoczesnego muzealnictwa.
Starsza historyczka kultury dr Rasa Leonavičiūtė-Gecevičienė zaznacza, że projekt daje wyjątkową okazję do współpracy z europejskimi badaczami rezydencji dworskich oraz poznania metod stosowanych za granicą.
„Okoliczności historyczne sprawiły, że nie możemy pochwalić się dużymi i spójnymi zbiorami źródeł; badając niuanse życia dworskiego, korzystamy z dość fragmentarycznego materiału. Warsztaty, które odbędą się w Wilnie, to doskonała okazja, aby zaprezentować zagranicznym gościom realia tego regionu, przejąć dobre praktyki zarówno w zakresie badania życia dworskiego, jak i udoskonalania ekspozycji muzealnych oraz wzbogacania doświadczeń zwiedzających” — mówi badaczka.
„Cyfrowa humanistyka i sztuczna inteligencja”
Jak zaznacza starszy przewodnik dr Povilas Dikavičius, doświadczenia zmysłowe stają się coraz ważniejszym elementem nowoczesnych ekspozycji muzealnych i sposobem na przybliżenie historii odbiorcom.
„Już dziś, prowadząc wycieczki tematyczne, wykorzystujemy zapachy, muzykę i materialność przedmiotów — w końcu sama opowieść nie wystarcza, by przedstawić niektóre tematy. Projekt ten pozwoli kolegom z muzeum czerpać z doświadczeń najważniejszych europejskich muzeów typu rezydencji historycznych, a jednocześnie szukać sposobów na wykorzystanie możliwości, jakie dają cyfrowa humanistyka i sztuczna inteligencja” — mówi przewodnik.
