Otwarty teren jest szczególnie niebezpieczny
„Podczas burzy przebywanie na zewnątrz jest niebezpieczne, szczególnie na otwartych i wyżej położonych terenach. Niebezpiecznie jest przebywać na wzgórzu, w pobliżu wysokich konstrukcji, pojedynczych wysokich drzew, metalowych ogrodzeń, linii energetycznych czy zbiorników wodnych. Podczas burzy niebezpieczne jest również wykonywanie prac rolniczych na otwartym terenie” — w pisemnej odpowiedzi poinformował „Kurier Wileński” Departament Ochrony Przeciwpożarowej i Ratownictwa (PAGD).
Strażacy zwracają uwagę, że jednym z najczęstszych błędów jest lekceważenie zagrożenia i pozostawanie na otwartej przestrzeni.
„Najczęściej ludzie nie doceniają zagrożenia, jakie niesie burza. Pozostają na otwartych przestrzeniach, chowają się pod drzewami, przebywają przy zbiornikach wodnych, biegają, jeżdżą na rowerze lub motocyklu. Niebezpieczne jest również dotykanie metalowych przedmiotów, przewodów elektrycznych, metalowych konstrukcji budynków, korzystanie z urządzeń elektrycznych czy telefonu” — informuje PAGD.
Pod drzewem nie znajdziemy schronienia
Wbrew pozorom drzewo nie chroni przed piorunem. Właśnie wysokie, pojedyncze drzewo jest jednym z miejsc, w które może uderzyć piorun. Drzewo, ze względu na niski opór elektryczny, często staje się miejscem wyładowania a jego skutki mogą dotknąć również osoby znajdujące się w pobliżu. Dlatego podczas burzy należy być w odpowiedniej odległości od drzew, szczególnie tych wysokich i rosnących samotnie.
Najlepszym rozwiązaniem jest jak najszybsze znalezienie bezpiecznego schronienia.
„Jeśli burza niespodziewanie zastanie człowieka na otwartym terenie, należy jak najszybciej znaleźć bezpieczne schronienie. Jeśli nie jest to możliwe, trzeba oddalić się od wysokich drzew, słupów, linii energetycznych, metalowych konstrukcji i zbiorników wodnych” — podkreślają specjaliści PAGD.
Jeśli nie ma w pobliżu odpowiedniego schronienia, najbezpieczniej przeczekać burzę w niewielkim zagłębieniu terenu lub u podnóża stromego zbocza. Należy przykucnąć, obejmując rękami kolana. Nie wolno też kłaść się na ziemi, jak też biegać.
Woda może stać się śmiertelną pułapką
Jezioro, rzeka czy inny zbiornik wodny to jedno z najgorszych miejsc, w których można znaleźć się podczas burzy.
„Podczas wyładowań atmosferycznych szczególnie niebezpieczne jest przebywanie w pobliżu zbiorników wodnych. Po usłyszeniu grzmotu należy jak najszybciej wyjść z wody i oddalić się od brzegu” — przypominają specjaliści PAGD.
Nie należy czekać, aż burza znajdzie się bezpośrednio nad nami. Dotyczy to zarówno osób kąpiących się, jak i wędkarzy czy osób pływających łodzią.
Woda jest bardzo dobrym przewodnikiem prądu. Elektryczność może również rozchodzić się przez wilgotny piasek przy brzegu. Gdy piorun uderzy w pobliżu, prąd może przemieszczać się zarówno przez wodę, jak i wilgotny piasek, podkreśla ją eksperci.
Nie otwierać okien i odłączyć urządzenia elektryczne
Podczas burzy najlepiej pozostać wewnątrz budynku. Należy zamknąć okna i drzwi oraz unikać przebywania w ich pobliżu. Niebezpieczne może być również przebywanie przy zewnętrznych ścianach budynku, za którymi rosną duże drzewa.
Strażacy zalecają także unikanie dotykania metalowych konstrukcji budynku.
Podczas burzy rekomendowane jest również niekorzystanie z telefonu komórkowego, szczególnie na zewnątrz oraz w pobliżu okien, drzwi i metalowych konstrukcji. Przed nadejściem burzy zaleca się odłączyć od sieci elektrycznej wszystkie urządzenia.
„Podczas burzy w budynku nie należy korzystać z urządzeń elektrycznych ani dotykać elementów instalacji elektrycznej” — przypomina straż pożarna.
Dotyczy to między innymi telewizorów, komputerów i innych urządzeń podłączonych do prądu.
Piorun kulisty i dotykanie osoby porażonej
Szczególnym zjawiskiem jest tak zwany piorun kulisty. Jeśli zostanie zauważony, należy się zatrzymać i nie poruszać. Pod żadnym pozorem nie wolno próbować go dotykać.
Jeżeli w pobliżu znajduje się jakaś osłona, na przykład drewniane ogrodzenie, drzewo czy większy mebel, należy spróbować się tam schować. Jeżeli przebywa się w domu i widać w pobliżu ten typ pioruna, trzeba zamknąć okna i nie dopuszczać do powstawania przeciągów.
Uderzenie pioruna w człowieka wymaga natychmiastowej reakcji.
„Jeśli piorun porazi człowieka, należy natychmiast wezwać pomoc i ocenić stan poszkodowanego. Jeśli nie oddycha, trzeba rozpocząć resuscytację. Do osoby porażonej piorunem można bezpiecznie podejść. W jej ciele nie pozostaje ładunek elektryczny. Poszkodowanemu należy jak najszybciej udzielić pomocy i wezwać pogotowie ratunkowe” — podkreśla PAGD.
Piorun może uderzyć w dom
Wyładowanie atmosferyczne może również uderzyć w budynek mieszkalny.
„Jeśli piorun uderzył w budynek, należy sprawdzić, czy nie ma oznak pożaru. W przypadku pojawienia się dymu, ognia, zapachu spalenizny czy iskrzenia trzeba natychmiast wezwać pomoc pod numerem 112” — apeluje straż pożarna.
Po uderzeniu pioruna należy zwrócić uwagę na dym, zapach spalenizny, iskrzenie, awarie instalacji elektrycznej oraz nagrzane lub uszkodzone konstrukcje. Jeśli w budynku wybuchnie pożar lub pojawi się zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi, trzeba jak najszybciej go opuścić.
Nie zawsze jednak konieczne jest natychmiastowe opuszczenie domu. Jeśli nie ma pożaru ani innych oznak zagrożenia, można pozostać w budynku, zachowując ostrożność i nie korzystać z urządzeń elektrycznych.
Jeśli nadal słychać grzmoty, zagrożenie nie minęło
Po zakończeniu burzy również nie należy spieszyć się z wyjściem na zewnątrz.
„Najbezpieczniej wyjść na zewnątrz dopiero po całkowitym zakończeniu burzy. Jeżeli nadal słychać grzmoty, zagrożenie jeszcze nie minęło” — przypomina PAGD.
Najbardziej niebezpieczny jest moment, gdy piorun znajduje się bardzo blisko. Jednosekundowy odstęp między błyskawicą a grzmotem oznacza, że piorun znajduje się w odległości około 300 m, dlatego dopóki słychać grzmoty, lepiej pozostać w bezpiecznym miejscu.
„Najważniejsze jest, aby podczas burzy przebywać w budynku lub samochodzie, zamknąć okna i drzwi, odłączyć urządzenia elektryczne oraz unikać kontaktu z metalowymi konstrukcjami i wodą” — reasumują specjaliści Departamentu Ochrony Przeciwpożarowej i Ratownictwa.
