Jedną z nowości w nadchodzącym naborze jest wprowadzenie wskaźnika wsparcia samorządów na renowację (lit. Savivaldybių paramos renovacijai indeksas, SPRI), według którego wszystkie samorządy w kraju zostały podzielone na trzy grupy — o najmniejszym, średnim i największym zapotrzebowaniu na wsparcie.
Aż 30 samorządów znalazło się w grupie o największym zapotrzebowaniu na wsparcie, dla której przewidziano 25-procentową dotację bazową. W tej grupie znalazły się samorządy kalwaryjski, wisagiński, Kozłowej Rudy i Pojegów (lit. Pagėgių), a także Birż, Wyłkowyszek (lit. Vilkaviškio), Szkud (Skuodo), Kielm (Kelmės), Łoździejów (Lazdijų), Ignaliny, Jeziorosów (Zarasų), Rosieni (lit. Raseinių), Radziwiliszek (Radviliškio), Jurborka, Janiszek (Joniškio), Okmian (Akmenės), Kupiszek, Onikszt, Szyłokarczmy (Šilutės), Pokroi (Pakruojo), Poswola (Pasvalio), Rokiszek, Olity, Szyłeł (Šilalės), Wiłkomierza (Ukmergės), Oran (Varėnos), Solecznik, Kiejdan, Prenów i Szak (Šakių).
„Do tej pory na Litwie obowiązywała jednakowa intensywność wsparcia, mimo że możliwości finansowe mieszkańców i samorządów, a także ogólna sytuacja społeczno-gospodarcza w różnych regionach znacznie się różnią. Celem SPRI jest zapewnienie, by większa część wsparcia państwowego była jeszcze bardziej dostępna tam, gdzie jest najbardziej potrzebna” — mówi Gintarė Burbienė, dyrektor Departamentu Modernizacji Budynków w Agencji Zarządzania Projektami Środowiskowymi (APVA).
Wskaźnik SPRI został obliczony na podstawie publicznie dostępnych danych statystycznych — brane są pod uwagę dochody mieszkańców, stopa bezrobocia, ryzyko ubóstwa, odsetek osób otrzymujących dodatki na ogrzewanie oraz zdolność fiskalna samorządów. Dzięki tym wskaźnikom można właściwie ocenić zarówno możliwości finansowe mieszkańców, jak i ich wrażliwość społeczną.
Maksymalna pomoc może wynieść 40 proc.
W nowym naborze dla grupy o średnim zapotrzebowaniu na pomoc zastosowana zostanie 20-procentowa pomoc bazowa. Do tej grupy zaliczają się samorządy w powiatach: koszedarskim, malackim, telszańskim, tauroskim, święciańskim, retowskim (Rietavo), szawelskim, poniewieskim, druskienickim, janowskim, miasta Olity, rejonów płungiańskim i kretyngskim.
W grupie samorządów o najmniejszym zapotrzebowaniu na wsparcie, czyli tych najsilniejszych gospodarczo, będzie obowiązywać 15-procentowe wsparcie bazowe. Do tej grupy zaliczają się miasta: Wilno, Kowno, Kłajpeda, Szawle i Poniewież, rejony: wileński, kowieński i kłajpedzki, a także samorządy: Birsztan, Połągi, Neringi, Mariampola, Szyrwint, Elektrenaów, Trok i Uciany.
Przedstawicielka APVA dzieli się, że oprócz dotacji bazowej mieszkańcy będą mogli otrzymać po 5 dodatkowych punktów za każde dodatkowe rozwiązanie modernizacyjne objęte zachętą, na przykład modernizację węzła grzewczego i instalacji grzewczej, zastosowanie wytycznych samorządu dotyczących jakości architektonicznej lub wybór technologii renowacji z wykorzystaniem paneli elewacyjnych.
Jeśli na przykład mieszkańcy bloku o powierzchni 1550 mkw., który po modernizacji osiągnie klasę efektywności energetycznej B, zdecydują się na jedno z tych rozwiązań, dotacja może wynieść odpowiednio 156 550 euro, 195 300 euro albo 234 050 euro. W przypadku wyboru dwóch rozwiązań, w zależności od kategorii wsparcia w danym samorządzie, dotacja wzrosłaby do 195 300 euro, 234 050 euro albo 272 800 euro.
„Jeśli w projekcie wdrożysz wszystkie trzy promowane rozwiązania, do podstawowej kwoty można dodać łącznie 15 punktów procentowych. W takim przypadku ostateczny poziom wsparcia może wynieść do 30 proc., gdy samorząd ma 15-procentowe wsparcie podstawowe, do 35 proc., gdy wynosi ono 20 proc., oraz do 40 proc., gdy ustalono najwyższy — 25-procentowy — poziom podstawowy. Ten model pozwoli nie tylko uwzględnić różne możliwości finansowe mieszkańców, ale też zachęci do wybierania bardziej zrównoważonych rozwiązań modernizacyjnych” — zauważa Burbienė.
Jak oblicza się konkretną kwotę wsparcia?
Warto podkreślić, że 15, 20 czy 25 procent to nie jest bezpośrednia część dotacji w stosunku do całej wartości projektu. To wartość bazowa, na podstawie, której ustalane są stałe stawki wsparcia. Konkretna kwota wsparcia państwowego oblicza się, mnożąc ustaloną stawkę przez powierzchnię użytkową bloku wielomieszkaniowego.
„Jeśli mówimy o tym samym bloku o powierzchni 1550 mkw., który po modernizacji osiąga klasę efektywności energetycznej B, bez stosowania dodatkowych rozwiązań, to w kategorii 15 proc. wsparcie wyniosłoby około 117,8 tys. euro, w kategorii 20 proc. — 156,5 tys. euro, a w kategorii 25 proc. — 195,3 tys. euro. Im większy udział wsparcia państwowego, tym mniejszą kwotę mieszkańcy będą musieli sfinansować z kredytu preferencyjnego” — wyjaśnia dyrektor Departamentu Modernizacji Budynków APVA.
Po zrealizowaniu projektu i wypłaceniu pomocy państwowej przysługującej budynkowi oraz jego mieszkańcom saldo kredytu zostanie zmniejszone. Mieszkańcy będą musieli spłacić tylko tę część kredytu, która pozostała po uwzględnieniu pomocy.
Okres spłaty preferencyjnego kredytu na modernizację może wynosić do 20 lat. Przez pierwsze pięć lat mieszkańcy będą mieli roczną stopę procentową 3 proc. Mieszkańcy i administratorzy projektów mogą już zapoznać się ze wspomnianym SPRI w swoim samorządzie i z wyprzedzeniem ocenić, czy mogą skorzystać z dodatkowych form wsparcia.
Na nowy nabór wniosków przewidziano kwotę 259 mln euro. Planuje się sfinansować około 640 projektów modernizacji bloków, obejmujących ponad 21 tys. gospodarstw domowych.
Nowy model finansowania modernizacji bloków będzie obowiązywał dla projektów, które złożą wnioski po ogłoszeniu naboru planowanego na koniec października. Projekty, które otrzymały wsparcie w ramach poprzednich naborów, będą kontynuowane na warunkach obowiązujących w tamtym czasie.
Projekt „Wspieranie renowacji bloków wielomieszkaniowych” jest finansowany ze środków Funduszu Spójności.
Ieva Vidūnaitė
Zam. 2937
