2
Ponary powinny istnieć w świadomości narodowej

 Maria Wieloch podczas otwarcia tablicy pamiątkowej poświęconej ofiarom zbrodni ponarskiej w DKP w Wilnie w 2010 r. Fot. Marian Paluszkiewicz

Maria Wieloch podczas otwarcia tablicy pamiątkowej poświęconej ofiarom zbrodni ponarskiej w DKP w Wilnie w 2010 r. Fot. Marian Paluszkiewicz

23-26 września w Wilnie i na Wileńszczyźnie będą odbywały się uroczystości ponarskie. Głównym organizatorem uroczystości jest ogólnopolskie Stowarzyszenie Rodzina Ponarska. które zrzesza obecnie około 100 osób.

Celem Stowarzyszenia jest upowszechnianie wiedzy o zbrodni ponarskiej i ocalenie jej od zapomnienia.
Prezesem Stowarzyszenia Rodzina Ponarska jest urodzona w Wilnie Maria Wieloch.

— Ponary jako miejsce historyczne nie jest dość znane. Zamierzamy podobne uroczystości organizować co roku. Mam nadzieję, że sytuacja będzie się poprawiać, że będzie tu przyjeżdżać coraz więcej ludzi i będzie ono coraz bardziej znaczące. Ponary powinny istnieć w świadomości narodowej — powiedziała „Kurierowi” Maria Wieloch.

Jeszcze do niedawna o wydarzeniach, które miały tu miejsce w latach 1941-1944, prawie się nie mówiło. Teraz słowo Ponary coraz częściej słusznie jest kojarzone z mordem.

— Tu zginęli i we wspólnym grobie spoczywają nasi bliscy. Tu został zamordowany mój ojciec. Początkowo był więźniem na Łukiszkach, następnie przy ulicy Ofiarnej (Aukų g.), w byłej siedzibie gestapo i litewskiej Saugumy (dzisiaj Muzeum Ludobójstwa). Z opowiadań mamy wiem, w której piwnicy był więziony. Wspominała, jak podchodziła do okna z grzechotką mojej siostry – to był sygnał, że czeka na niego. Tatę zamordowano 18 lutego 1943 roku, półtora miesiąca przed moim urodzeniem. W maju 1945 roku opuściłam Wilno razem z mamą, siostrą i nianią. Zamieszkałyśmy u teściów mamy w Sosnowcu na Śląsku. Po studiach, w roku 1968 zamieszkałam w Gdańsku — opowiada Maria Wieloch.

W ramach obchodów ponarskich wczoraj do Wilna z 4-dniową wizytą przybyła 30 osobowa grupa.
„Większość stanowią członkowie naszego Stowarzyszenia. Są też przedstawiciele Związku Sybiraków oraz Rodziny Katyńskiej z całej Polski” — mówi Maria Wieloch.

Goście będą zwiedzać Wilno. Pójdą do Muzeum Ludobójstwa, złożą kwiaty pod murem więzienia na Łukiszkach. Oddadzą hołd ofiarom zbrodni. Zaplanowane jest zwiedzenie Kompleksu Memorialnego w Parku Skupienia w Tuskulanach – miejscu śmierci ponad 30 żołnierzy AK. W Zułowie na Alei Pamięci Narodowej goście złożą kwiaty i zapalą znicze pod Stelą i Dębem Ponarskim oraz tablicą pamiątkową Marszałka Józefa Piłsudskiego.
W piątek zaplanowane jest Spotkanie Stowarzyszenia Rodzina Ponarska ze społecznością Wileńszczyzny w Centrum Kultury w Niemenczynie.
W sobotę zaś Dożynki w Pikieliszkach.
Na zakończenie obchodów, w sobotę o godz. 18 w wileńskim kościele Ducha Świętego celebrowana będzie Msza św. w intencji Ofiar Zbrodni w Ponarach.

„Jedną z najważniejszych chwil będzie dla nas złożenie kwiatów pod tablicą upamiętniającą prof. Kazimierza Pelczara, światowej sławy onkologa, który był zamordowany w Ponarach jako jeden z dziesięciu zakładników. Uczcimy też pamięć  Henryka Pilścia, harcerza i żołnierza AK, przy jego grobie na Cmentarzu Bernardyńskim. Serdecznie zapraszam wszystkich jutro na Konferencję pt. Zbrodnia Ponarska w Domu Kultury Polskiej w Wilnie” — dodała Maria Wieloch.
W ub. roku uroczyście obchodzono 20-lecie istnienia Stowarzyszenia Rodzina Ponarska.

W czasie 20 lat istnienia Stowarzyszenia i dzięki jego staraniom powstało kilkadziesiąt tablic upamiętniających ofiary w Ponarach, wzniesiono wiele pomników, uruchomiona została strona internetowa, nadal zbierane są informacje oraz materiały pozwalające na dokonywanie kolejnych wpisów o zamordowanych na tablicy upamiętniającej rozstrzelanych Polaków.

— Pragniemy, by każdy Polak odwiedzający Wilno pamiętał nie tylko o Ostrej Bramie, ale także o Ponarach. Warto zobaczyć doły, w których spoczęło tak wielu przedstawicieli polskiej elity, oddać należną im cześć.
Maria Wieloch opowiada, że na początku wojny oddziały armii sowieckiej wykopały sześć 10-metrowych dołów. Planowano stworzenie tam bazy paliw płynnych dla pobliskiego lotniska. Nawet je wybetonowano.
– Gdy wkroczyli Niemcy, to uznali, że jest to idealne miejsce, żeby dokonać eksterminacji Żydów, Polaków i przedstawicieli innych narodowości.
„Ważne jest pamiętać o tych tragicznych wydarzeniach i pamięć tę przekazywać następnym pokoleniom, by umiały uszanować czasy wolności i pokoju” — dodała prezes Stowarzyszenia Rodzina Ponarska.

NAJWIĘKSZE LUDOBÓJSTWO NA KRESACH
WSCHODNICH II RZECZPOSPOLITEJ

Ponary to miejsce największej masakry ludności cywilnej na Kresach Wschodnich II Rzeczpospolitej, czyli ludobójstwa, do którego doszło między lipcem 1941 a lipcem 1944 roku.
Zgładzono tam 20 tys. przedstawicieli polskich elit, profesorów uniwersytetu, naukowców, żołnierzy AK, księży. Wśród ofiar było także wielu studentów i działaczy młodzieżowej organizacji konspiracyjnej Związek Wolnych Polaków. Eksterminacja objęła też Cyganów, Tatarów, rosyjskich staroobrzędowców, Białorusinów oraz Ukraińców.
Miejsce to przez lata było zapomniane i nie funkcjonowało w świadomości Polaków. Dopiero Helena Pasierbska i Stowarzyszenie Rodzina Ponarska ukazały światu nazwę tej podwileńskiej miejscowości.
Założycielka oraz pierwszy prezes Stowarzyszenia, wilnianka Helena Pasierbska wydała m. in. książkę „Ponary i inne miejsca męczeństwa Polaków z Wileńszczyzny w latach 1941-1944” (2005). Problematyce ponarskiej poświęciła również wiele artykułów na łamach prasy.

program-logo-24PROGRAM UROCZYSTOŚCI PONARSKICH

24 września, czwartek

10.00-11.00 – Złożenie kwiatów pod tablicą prof. Kazmierza Pelczara na Zarzeczu oraz na grobie Henryka Pilścia na Cmentarzu Bernardyńskim w Wilnie.
14.00 – Msza święta, apel pamięci, złożenie kwiatów w Kwaterze Polskiej w Ponarach.
17.30-19.30 – Konferencja Zbrodnia Ponarska w Domu Kultury Polskiej. Wykład Piotra Szubarczyka, wystąpienia gości, złożenie kwiatów pod Tablicą Ponarską.

25 września, piątek

11.00-12.00 – Zwiedzenie Kompleksu Memorialnego w Tuskulanach.
15.00-16.00 – Złożenie kwiatów i zapalenie zniczy w Zułowie pod Stelą i Dębem Ponarskim oraz tablicą pamiątkową Marszałka Józefa Piłsudskiego.
17.00-18.30 – Spotkanie ze społecznością Wileńszczyzny w Domu Kultury w Niemenczynie.

26 września, sobota
Dożynki rejonu wileńskiego w Pikieliszkach.
18.00 – Msza święta w intencji Ofiar Zbrodni Ponarskiej w kościele św. Ducha w Wilnie.

2 odpowiedzi to Ponary powinny istnieć w świadomości narodowej

  1. Wereszko mówi:

    Pani prezes Stow. Rodzina Ponarska mówi:
    „Ważne jest pamiętać o tych tragicznych wydarzeniach i pamięć tę przekazywać następnym pokoleniom, by umiały uszanować czasy wolności i pokoju”
    a potem pozuje do zdjęcia przy tablicy o tresci:
    “W hołdzie tysiącom Polaków, którzy służąc Ojczyźnie, ponieśli męczeńską śmierć w latach 1941-1944”
    A ja, słuchając Pani prezes i czytając te tablicę, pytam KTO ich zamordował?

  2. Jur mówi:

    SKAZANI ZA ZBRODNIĘ w PONARACH w 1944/45 NA ŚMIERĆ PRZEZ ROZSTRZELANIE:……………………………………………………………………………………………………………..
    Bronisław Żelwis, Jonas Ożelis Kozłowskis, Augustas Juozas, Juozas Maczys, Stasys Ukrinas, Mikas Bogotkiewiczius, Powiłas Waltulonis, Jonas Dwilaitis, Antanas Granickas, Stasys Liwczinas, Jonas Germanavczius, Wladyslaw Sausaitis.
    LISTA BEZPOŚREDNICH SPRAWCÓW ZBRODNI PONARSKIEJ:………………………………………………..
    Arlauskas Juozas, Augustas Juozas, Baltutis Borisas, Barauskas Aleksas, Barkauskas Aleksas, Barkauskas Jonas, Bazyliuk Wladimir, Bilkis Wladas, Bobrawiczius Antanas, Bogotkiewiczius Mikas, Barysiawiczius Stasys, Butkiiewiczius Zigmas, Butkunas Władas ,Butkus Mieczys,Cibulskis ,Stiepas,Czarniauskas ,Pietras, Cziaponis ,Stasys, Czesnulis, Cziczielis Konstantinas, Diarwoidaitis Wladas, Dienisis Hubertas, Dołgowas Jnas, Diwilajtis Jonas, Faworow Iwan, Galwanauskas Wiktor ,Germanawiczius Jonas, Gigaszka Juozas, Gritinaitie Ona, Golczas Dionizas, Grancikasa Antanas, Griksztas Stasys, Iwinski Julius, Jaksztas Jonas, Jakubka, Jankiewiczius Adomas, Januszkiawiczius Juozas, Januszkis, Jasinaitie Janie, Jurienas Albertas, Kalendra Kostas, Kelbszas Juozas, Kodeiskis Josifas, KorsakasWladas, Kriwas Juozas, Kromeris Henrikas, Kundoras Wincas, Kursziz Adomas,Kuzawinis , Alfonsas, Labunskis ,Lankauskas Władas, Leikunas Wincas, Lemeszis Juozas ,Lukoszius Balys, Maciene Adela, Mackiewiczius Waldas, Maczys Juozas, Mandeika Wladas, Martisziunis Antanas, Martisziuni Justas, Mawskolunas, Miakiszius Juozas, Nikitin Michail, Newerewiczius,Norijauskas (Nerijauskas), Norkiewiczius Jonas,Norwaisza Balys, Ożelis-Kazłauskas Jonas, Pauksztis Justas (lub Julius), Paulauskas Justas (lub Julius), Paulauskas Cirillijus, Paulonienie Domicela, Pażusis Leonas, Roszta Stasys, Razutis Klemens,Sausaitis Wincas, Sergutin Iwan, Sinkiawiczius Zigmas, Skalandis Juozas, Susznis Wladas, Subaczius Juozas, Swiaitikas Wytautas, Szidlauskas, Szilinskas Alfonsas,Tumas Jonas, Untulis Jonas, Untulius Powiłas, Urbonas Romualdas, Urinkas Stasys, Waltiaris Jonas, Valtulonis Powiłas, WarnasPetras, Waszkis Juozas, Wielwis Juozas, Wolgas Jonas, Zaicow Isak, ,Zalapugas , Stasys Zaganiewiczius.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.