VII zjazd AWPL – „Łączyć ludzi dobrej woli”

364
Waldemar Tomaszewski wyraził nadzieję, że już w najbliższym czasie — „używanie dwóch, a nawet trzech języków w życiu publicznym w poszczególnych miejscowościach będzie normą” Fot. Marian Paluszkiewicz

W sobotę, 28 kwietnia, w wileńskim Centrum Konferencyjnym „Karolina” odbył się VII zjazd Akcji Wyborczej Polaków na Litwie.

Prezesem partii na kolejną czteroletnią kadencję został wybrany europoseł Waldemar Tomaszewski. Najbliższym zadaniem dla AWPL jest zdobycie kilkunastu mandatów w jesiennych wyborach parlamentarnych oraz wejście w skład koalicji rządzącej. Zjazd rozpoczął się hymnem Republiki Litewskiej oraz Modlitwą o Błogosławieństwo, którą poprowadził ksiądz dziekan Józef Aszkiełowicz.

To, że Akcja Wyborcza Polaków na Litwie przekształca się z partii regionalnej w partię ogólnokrajową świadczył skład gości przybyłych na jej VII zjazd. Do Centrum Konferencyjnego „Karolina” przybyli liderzy 9 litewskich partii oraz ruchów politycznych. Z kolei na zjazd partii Porządek i Sprawiedliwość byłego prezydenta Rolandasa Paksasa, który odbył się przed tygodniem w Kownie przybyli przedstawiciele zaledwie dwóch partii.

Chęć współpracy z AWPL zadeklarowali: lider socjaldemokratów Algirdas Butkevičius, lider Ruchu „Tak”, mer Wilna Artūras Zuokas, wiceprzewodniczący Partii Pracy, wicemer Wilna Jonas Pinskus, przedstawiciel partii Porządek i Sprawiedliwość, poseł na Sejm RL Almantas Petkus, przewodniczący Partii Chłopskiej Ramūnas Karbauskis, wiceprzewodniczący Partii Ludowej Stanisław Łapiński, a także liderzy partii reprezentujących rosyjską mniejszość narodową Aliansu Rosjan Litwy i Związku Rosjan Litwy. Delegatów zjazdu przywitała prezes Białoruskiego Towarzystwa im. Franciszka Skoryny Marija Matusewicz. Swój list do zjazdu Akcji Wyborczej Polaków wystosowała również Partia Żmudzinów. Na współpracę z innymi partiami otwarta jest również AWPL. „Powinniśmy łączyć ludzi dobrej woli niezależnie od ich narodowości” – oświadczył Waldemar Tomaszewski.

Prezesem partii na kolejną czteroletnią kadencję został wybrany europoseł Waldemar Tomaszewski Fot. Marian Paluszkiewicz

Również w wystąpieniu programowym przewodniczącego AWPL oprócz kwestii nurtujących Polaków na Litwie sporo uwagi poświęcono sprawom ogólnokrajowym. Akcja Wyborcza nadal będzie walczyła o prawa litewskich Polaków oraz wszystkich innych mniejszości narodowych na Litwie. Wśród priorytetów, zachowanie tradycyjnego dla Litwy modelu szkoły mniejszości narodowych, który jak powiedział prezes AWPL – „sprawnie działał w ciągu wszystkich 22 lat niepodległości Republiki Litewskiej”. Ważną rzeczą dla partii pozostaje zrealizowanie w praktyce standardów ochrony praw mniejszości narodowych zawartych w Ramowej Konwencji Ochrony Praw Mniejszości Narodowych, którą Litwa ratyfikowała jeszcze w 2000 roku. Waldemar Tomaszewski wyraził nadzieję, że już w najbliższym czasie – „używanie dwóch, a nawet trzech języków w życiu publicznym w poszczególnych miejscowościach będzie normą. Standardy te są obowiązujące dla wszystkich członków Wspólnoty Europejskiej.” Również sam VII zjazd AWPL wykazał się wyjątkowym pluralizmem językowym delegaci i goście występowali w czterech językach: po polsku, litewsku, rosyjsku i białorusku. Dwa języki, polski i litewski były oficjalnymi językami w których prowadzono zjazd AWPL.

Sporo uwagi w programowym wystąpieniu prezesa poświęcono kwestii zwrotu ziemi znacjonalizowanej przez władze sowieckie. „Żeby jakoś ratować sytuację należy dzisiaj wprowadzić do ustawy rozwiązanie łotewskie i po prostu zwrócić ziemię jej byłym właścicielom” – powiedział Waldemar Tomaszewski. „Rozwiązanie łotewskie” polega na tym iż na Łotwie przyjęto ustawę na mocy której dawnym właścicielom zwrócono całą ziemię nawet jeśli była zabudowana. Na skutek tego na Łotwie z procesu zwrotu ziemi w odróżnieniu od Litwy praktycznie całkowicie wyeliminowano urzędników.

Lider socjaldemokratów Algirdas Butkevičius na zdjeździe AWPL Fot. Marian Paluszkiewicz

Znaczące miejsce w referacie przewodniczącego AWPL poświęcono problemom ogólnokrajowym. Przewodniczący Akcji Wyborczej zaproponował między innymi zmniejszenie liczby posłów do Sejmu ze 141 obecnie do 101. Kandydaci na posłów powinni byliby przynajmniej raz być wybieranymi w przeszłości do rad samorządowych, ewentualnie co najmniej dwa razy kandydować w wyborach samorządowych. Zaproponowano także zmniejszenie liczby ministerstw drogą łączenia ich funkcji. AWPL proponuje także wprowadzenie na Litwie drugiego szczeblu samorządności, co dałoby możliwość przybliżyć władze do lokalnej społeczności. Zdaniem prezesa partii – „praktycznie to nie wiązałoby się z dodatkowymi kosztami zarządzania samorządami gminnymi. Działałyby one w tych samych, obecnie działających lokalach starostw. Pracowali by tam ci sami obecni pracownicy, z tym, że byłaby to jednostka samorządowa mająca własne lokalne funkcje, posiadająca własny, chociażby i nieduży budżet, demokratycznie wybierająca starostę oraz pełniąca inne funkcje zarządzania.

Waldemar Tomaszewski zaprezentował także gospodarcze priorytety AWPL: rozwój turystyki, produkcji biopaliw, systemu transportowego oraz rolnictwa. Jego zdaniem właśnie turystyka powinna stać się jedną z podstawowych gałęzi litewskiej gospodarki. Kolejnym impulsem dla rozwoju litewskiej gospodarki byłby rozwój produkcji biopaliw, który zapewniłby Litwie nie tylko niezależność energetyczną, ale przyczyniłby się do rozwoju rolnictwa. „Przejście w gospodarce cieplnej na biopaliwa kosztowałoby państwo, według obliczeń specjalistów, około 4 mlrd litów, a nie kilkanaście miliardów, jak w przypadku energii atomowej. Obrabianie leżących odłogiem 800 tys. hektarów ziemi, która będzie dawała produkt pozwoli na utworzenie co najmniej 30 tys. nowych miejsc pracy na wsi” – powiedział Tomaszewski.

W dziedzinie polityki socjalnej Waldemar Tomaszewski zaproponował zwiększenie roli państwa. „Minimalne wynagrodzenie powinno wynosić nie mniej niż 1200 litów i nie mniej niż 50 proc. średniego wynagrodzenia. Emerytury także nie mogą być niższe niż 50 proc. średniego wynagrodzenia. Aby osiągnąć taki poziom wynagrodzenia minimalnego oraz emerytur potrzebne są dodatkowe wpływy do budżetu. Jeden ze sposobów na zdobycie tych wpływów, to opodatkowanie najwięcej zarabiających struktur w naszym państwie – banków. W tym celu należy wprowadzić podatek bankowy” – powiedział przewodniczący. Podatek bankowy już z sukcesem wprowadziły takie państwa jak Wielka Brytania, Słowacja, Cypr.

Chęć współpracy z AWPL zadeklarowali liderzy 9 litewskich partii oraz ruchów politycznych Fot. Marian Paluszkiewicz

Najbliższym celem partii jest przekroczenie 5-procentowego progu wyborczego i zdobycie kilkunastu proc. w październikowych wyborach parlamentarnych. Dałoby to AWPL możliwość udziału w przyszłym rządzie. Partia dysponująca w litewskim Sejmie kilkunastoma mandatami otrzymuje zazwyczaj około 3-4 tek ministerialnych. AWPL dąży do objęcia resortów: oświaty, rolnictwa, gospodarki i transportu.

Jak mówili delegaci zjazdu aby osiągnąć ten cel trzeba aktywnie pracować w terenie. „Musimy nie tylko słuchać ludzi, ale i starać się maksymalnie wykonywać ich postulaty” – mówił przewodniczący solecznickiego odziału AWPL poseł na Sejm RL Leonard Talmont. Z kolei jak powiedziała prezes oddziału AWPL rejonu wileńskiego mer tego rejonu Maria Rekść – „nasza partia stała się zauważalną świadczą o tym chociażby wystąpienia gości z innych litewskich partii. Jednak żeby stać się jeszcze bardziej skuteczną partią musimy zdobyć tyle mandatów, aby następnego rządu nie dałoby się utworzyć bez naszego udziału.”

Prezes Polskiej Macierzy Szkolnej na Litwie Józef Kwiatkowski podkreślił ogromną rolę AWPL, jej posłów i radnych w zachowaniu polskiego szkolnictwa na Litwie. Jako argument wysokiego poziomu polskiej szkoły na Litwie przytoczył najnowszy ranking tygodnika „Veidas” (szerzej w kolejnym numerze „Kuriera”).

O tym, że partia zmierza w dobrym kierunku mówił również przewodniczący Związku Polaków na Litwie, poseł na Sejm RL Michał Mackiewicz. „Nikt nie myślał w 1994 roku, gdy zakładaliśmy partię, że będziemy stawiać sobie takie zadania, jak objąć cztery ministerstwa” – mówił prezes ZPL.

Delegaci zjazdu nie mieli dylematu z wyborem prezesa partii. Jak ujęła to delegatka z Rudominy – „Tomaszewski jest liderem na całe 100 procent”. Ze 143 delegatów, którzy wzięli udział w tajnym głosowaniu wszyscy głosowali na europosła Waldemara Tomaszewskiego. „Jest to dla mnie zaszczyt, ale też odpowiedzialność. Postaram się nie zawieść zaufania” – powiedział przewodniczący AWPL.

AWPL liczy obecnie około 1300 członków. Ma trzech posłów w litewskim Sejmie, eurodeputowanego i 63 mandaty w siedmiu radach samorządowych. W samorządzie Wilna, rejonów: trockiego, święciańskiego, szyrwinckiego i mieście Visaginas AWPL jest w koalicji rządzącej, a w samorządach rejonu wileńskiego i solecznickiego jest partią rządzącą mając absolutną większość głosów.