Więcej

    Kiedy Polski Teatr Miejski na Pohulance zostanie zwrócony Polakom?

    Czytaj również...

    Inauguracja teatru odbyła się 12 października 1913 r. W 1927 r. teatr po wsze czasy został przekazany miastu Fot. Marian Paluszkiewicz

    Czas najwyższy teatrowi nadać imię Hipolita Korwin-Milewskiego, człowieka wielce zasłużonego dla rozwoju polskiej oświaty i kultury Wilna.

    Tu – krótka notka. Hipolit Korwin-Milewski, prawnik z zawodu, był posłem do Dumy rosyjskiej. W roku 1905 założył polskojęzyczny „Kurier Wileński”, którego został wydawcą i redaktorem naczelnym i w którym to zabłysnął jako świetny publicysta. Na łamach tegoż „Kuriera” wyłuszczył konieczność zbudowania wspólnymi siłami (ze środków zamożnych wilnian) teatru, jak pisał, „specjalnie polskiego”. Proponował założenie spółki, do której gotów był wejść do wysokości 20 tys. rubli. Jako pierwsza zadeklarowała swój udział hr. Klementyna Tyszkiewiczowa (wniosła 12 tys. rubli).

    Opracowano statut Towarzystwa Firmowo-Komandytowego, założono spółkę, do której weszli Hipolit Korwin-Milewski (jako prezes) oraz dwaj towarzysze firmowi – Mieczysław Bogdanowicz i Feliks Zawadzki. Spółka została notarialnie założona w lipcu 1911 r. Na początek wnieśli rubli własnych: Hipolit Korwin-Milewski – 20 tys., Mieczysław Bogdanowicz – 10 tys., Feliks Zawadzki – 10 tys. Przewidywano kapitał towarzyski: 200 tys. rubli.
    Wybrano miejsce na budowę: plac na Pohulance, który dawał widok na trzy ulice. Teatr budowała ta sama firma, której w tym samym czasie w Warszawie zlecono budowę Teatru Polskiego (dziś im. Adolfa Szyfmana).

    Położenie kamienia węgielnego odbyło się 17 kwietnia 1912 r.
    Z biegiem czasu budowa od strony finansowej zaczęła się źle zapowiadać. W swoich wspomnieniach Korwin-Milewski pisał: „Sam wyeksploatowałem prawie wszystkich zamożnych znajomych, moi towarzysze firmowi także wyskrobali wszystko, co mogli, zebraliśmy 165 tys. rubli, ten kapitał już się wyczerpał, a do końca było daleko, brakowało – dla pokrycia długów u różnych dostawców – około 100 tys. rubli…”.
    Mimo to inauguracja teatru odbyła się 12 października 1913 r. Ogółem budowa teatru kosztowała 22 tys. dolarów (ówczesnych).

    Przed opuszczeniem Wilna Hipolit Korwin-Milewski postanowił spółkę rozwiązać i sam gmach oddać na własność miasta Wilna. Mieszkał wówczas w Poznaniu. Uczynił to za pośrednictwem Henryka Lipkowskiego oraz Stanisława Wańkowicza 22 sierpnia 1927 r. aktem sporządzonym u wileńskiego notariusza Aleksandra Rożanowskiego. Hipolit Korwin-Milewski postawił w nim warunek, który został przez Radę Miasta Wilna przyjęty, że: „Gmach teatru tego ma służyć dla przedstawień scenicznych, odczytów, zebrań i zgromadzeń wyłącznie w języku polskim”.
    Teatr po wsze czasy został przekazany miastu. Odtąd był to Polski Teatr Miejski na Pohulance.
    Tymczasem obecnie mieści się tu „Rusdrama” – i trwa to od dziesiątków lat.
    Obudźmy się, Polacy! Dbajmy o swoje, o nasze. Bierzmy przykład z narodu wybranego. (W tym kontekście polecam genialną książkę Krzysztofa Kłopotowskiego pt. „Geniusz Żydów na polski rozum”, to wielce pouczająca lektura).


    Alwida Bajor


    Artykuł opublikowany w wydaniu magazynowym “Kuriera Wileńskiego” nr 28(79) 11-17/07/2020

    Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    Afisze

    Więcej od autora

    Polonez polskich maturzystów na placu Katedralnym 2024 [GALERIA]

    Polski taniec narodowy wspólnie wykonali abiturienci Liceum im. Adama Mickiewicza, Gimnazjum im. św. Jana Pawła II, Gimnazjum im. Władysława Syrokomli, Gimnazjum im. Szymona Konarskiego, Gimnazjum im. Józefa Ignacego Kraszewskiego, Gimnazjum Inżynieryjnego im. Joachima Lelewela i Gimnazjum w Grzegorzewie. Więcej w...

    Małgorzata Mazurek: „Kongres Rodzin Polonijnych to inwestycja w siebie i rodzinę”

    Na najbliższym Kongresie w dniach 23-25 sierpnia, którego temat brzmi „Rodzina Polonijna miejscem spotkania i rozwoju” — Małgorzata Mazurek wraz z mężem jako prelegenci poruszą często pomijane zagadnienie reemigracji. Sami po wielu latach spędzonych w Niemczech i Luksemburgu zdecydowali...

    Przegląd BM TV z profesorami z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Tomaszem Nowickim i Jackiem Gołąbiowskim

    Jacek Gołąbiowski: Uczestniczyliśmy w spotkaniu zorganizowanym w Domu Kultury Polskiej w Wilnie, konferencji poświęconej właśnie organizacjom polskim z granicą. Już od 3 lat realizujemy projekt Ministerstwa Nauki, obecnie Szkolnictwa Wyższego polegający na badaniu aktywności organizacji polskich za granicą. To...

    Gitanas Nausėda zaprzysiężony na prezydenta Litwy. Kadencja potrwa do 2029 roku

    Podczas uroczystego posiedzenia parlamentu głowa państwa położyła rękę na konstytucji i przysięgła wierność Republice Litewskiej i Konstytucji, uczciwe wypełnianie obowiązków i sprawiedliwość wobec wszystkich. Nausėda wypowiedział również słowa „niech mi Bóg dopomoże”, choć ze względu na prawa osób niewierzących, składający...