Smaki Wileńszczyzny w łyżce i na talerzu

W grudniu ubiegłego roku ukazała się wyjątkowa publikacja zawierająca przepisy na wykwintnie zaserwowane dania kuchni wileńskiej. Autorką wydanej w języku litewskim książki „Vilnija tavo šaukšte” (pol. „Wileńszczyzna w twojej łyżce”) jest Halina Wiszniewska, znana szefowa kuchni restauracji „Pan Tadeusz” w Wilnie, laureatka wielu międzynarodowych konkursów gastronomicznych, miłośniczka i znawczyni tradycyjnej polskiej kuchni regionu wileńskiego. Dnia 11 grudnia 2025 r. w Domu Kultury Polskiej w Wilnie odbyło się spotkanie poświęcone tej książce.

Czytaj również...

Przepisy na doskonale wszystkim znane lub rzadsze dania, będące swoistym odbiciem dziedzictwa kulinarnego Polaków z Wileńszczyzny, zilustrowane zostały profesjonalnymi zdjęciami, z kolei teksty do tej publikacji przygotowała litewska dziennikarka, publicystka Edita Mildažytė.

Wynik przeplatania się trzech kultur

Wileńszczyzna wciąż pozostaje regionem mocno związanym z naturą, ziemią, a święta kościelne mają tu duże znaczenie i oddziałują na kuchnię tradycyjną. Te fakty, jak również sezonowość znajdują odbicie w nowej książce Haliny Wiszniewskiej. Autorka przy tworzeniu przepisów wykorzystywała produkty rolne oraz to, co jest dostępne na łąkach i w lasach w danej porze roku oraz co tradycyjnie podawano na stół w Wilnie i okolicach w tym okresie.

Pani Halina w rozmowie przyznaje, że potrawy kuchni wileńskiej, które pamięta z dzieciństwa, a które noszą ślady tradycji wielu pokoleń, były o wiele prostsze niż te, które przyrządza obecnie. Wołowina pojawiała się rzadko, preferowano drób, wieprzowinę. W swojej nowo wydanej książce zamieszcza jednak przepisy na przygotowanie różnych mięs (niektóre w więcej niż jednej wersji: np. wileńskiej, polskiej, litewskiej), jak też na flaki i żurek.

— Przepisy na potrawy z mojej książki są często wynikiem przeplatania się kultury polskiej, litewskiej i białoruskiej na tych terenach. Było tu przecież wiele rodzin mieszanych. Niektóre smaki są jednak charakterystyczne tylko dla naszego regionu, inne niż w Polsce. Weźmy chociażby barszcz z uszkami, który nie gościł na wileńskim stole wigilijnym aż do teraz, gdy czasem się pojawia dzięki wpływom z Polski — mówi Halina Wiszniewska.

Osobiste preferencje

Wilno jako miasto i stolica jest bardzo wymagające, wybredne i ma bogatą ofertę gastronomiczną, od haute cuisine po kuchnię tradycyjną. Jak twierdzi autorka książki „Vilnija tavo šaukšte”, w swojej kuchni lubi ona sam proces gotowania. Sprawia jej szczególną radość, gdy może smacznie nakarmić mniejszą grupę osób, gdyż wtedy może każdej potrawie i jej podaniu poświęcić szczególną uwagę.

Zapytana o to, co najbardziej lubi gotować, szefowa kuchni wyznała, że nie przepada za deserami, bardzo lubi eksperymentować z przyrządzaniem zup, przygotowywać mięsa, przystawki na zimno.

Planowane tłumaczenie książki na język polski

Pani Halina cieszy się, że udało jej się wydać książkę poświęconą kuchni regionu, z którego pochodzi.

— Powstawanie tej książki to nie był prosty proces — przyznaje. — Zaangażowanych w to było sporo osób, jak również zajęło to niemało czasu i kosztowało dużo pracy.

W niedługim czasie planowane jest tłumaczenie książki na język polski, aby była dostępna dla szerszej rzeszy czytelników i osób zainteresowanych Wileńszczyzną i jej tradycjami.

Książkę można nabyć na recepcji Domu Kultury Polskiej w Wilnie.

Partnerem projektu publikacji książki jest Departament ds. Mniejszości Narodowych przy Rządzie Republiki Litewskiej.


Diana Kardis

Afisze

Więcej od autora

„Szczęśliwi, bo twórczy”: Otwarcie wystawy prac VI pleneru nauczycieli plastyki rej. wileńskiego

5 października 2026 r. w Szkole Sztuk Pięknych w Rudominie odbyło się otwarcie wystawy prac VI pleneru plastycznego nauczycieli plastyki rejonu wileńskiego „Szczęśliwi, bo twórczy”.

„Nad brzegiem Żejmiany” — święto polskiej kultury, tradycji i wspólnoty

4 października w Centrum Kultury w Podbrodziu odbył się XXVIII Festyn Kultury Polskiej „Nad brzegiem Żejmiany”. Organizatorem tego wyjątkowego wydarzenia był Święciański Oddział Rejonowy Związku Polaków na Litwie. Festyn, organizowany co roku, jest okazją do pielęgnowania polskiego dziedzictwa kulturowego oraz przypominania o wartościach przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Poprzez muzykę, śpiew i taniec Polacy mieszkający na Ziemi Święciańskiej kultywują tradycje swoich przodków i przekazują je młodszym pokoleniom.