Program Dnia Niepodległości 2026 w Wilnie
W poniedziałek rano na Cmentarzu na Rossie w Wilnie zostaną uhonorowani pochowani tam sygnatariusze Aktu Niepodległości z 16 lutego 1918 roku.
Do Cmentarza na Rossie od pomnika Giedymina odbędzie się tradycyjna parada młodzieży „Lietuvos valstybės keliu” (Drogą państwa litewskiego), w której zazwyczaj biorą udział tysiące uczniów i studentów z całej Litwy.
Z okazji 16 lutego odbędzie się również marsz i bieg upamiętniający wolność Litwy, a przed południem na Placu Katedralnym zostanie zaprezentowany interaktywny projekt teatru ulicznego „Signatarai eina fotografuotis” (Sygnatariusze idą się sfotografować).
Tymczasem w Pałacu Prezydenckim tradycyjnie odbędzie się ceremonia wręczenia odznaczeń państwowych, a w południe na placu Simono Daukanto zostaną podniesione flagi trzech państw bałtyckich, gdzie przemówienie wygłosi prezydent Gitanas Nausėda.
Jak co roku, w katedrze w Wilnie zostanie odprawiona msza święta, a także odbędzie się uroczystość w Domu Sygnatariuszy.
Po południu w teatrze tańca Szkoły Sztuk Pięknych im. M. K. Čiurlionisa odbędzie się uroczysty koncert z okazji 16 lutego. Wieczorem na prospekcie Gedimina w Wilnie zostanie zapalonych szesnaście ognisk, upamiętniających Dzień Odrodzenia Państwa Litewskiego. Uroczysty koncert odbędzie się również w Filharmonii Narodowej Litwy.
Organizacja społeczna „Pro Patria” tradycyjnie organizuje pochód z pochodniami. W poniedziałek transport publiczny w Wilnie będzie bezpłatny.
Obchody w reszcie Litwy
Dzień Odrodzenia Państwa będzie obchodzony również w innych miastach i miasteczkach kraju.
W Kownie ceremonia podniesienia flagi Orderu Krzyża Pogoni odbędzie się w ogrodzie Muzeum Wojny Witolda Wielkiego, gdzie nieco wcześniej odbędzie się koncert duetu kowieńskiego karylionu i trąbki „Kovų varpai” (Dzwony bitewne), a po uroczystej ceremonii — koncert z występem tancerzy figurowych z szkoły sportowej „Startas” z Kowna. W historycznej siedzibie prezydenta Litwy odbędzie się uroczystość „Z godnością i z korzyścią dla Litwy”.
W Kłajpedzie z okazji 16 lutego odbędzie się uroczysta procesja od kościoła Matki Bożej Pokoju w Kłajpedzie do zamku w Kłajpedzie, a następnie uroczystość, podczas której zostanie odśpiewany hymn Litwy i podniesiona flaga Litwy.
Co roku 16 lutego podczas tej uroczystości mer Kłajpedy wręcza nagrodę „Za całoroczną pracę dla Kłajpedy” — flagę miasta. W tym roku nagroda ta została przyznana przedsiębiorcy i mecenasowi Dariuszowi Laiviui.
Tak zwana parada sygnatariuszy aktu z 16 lutego „Sygnatariusze idą na sesję zdjęciową” odbędzie się w tym roku również w Wiłkomierzu, a rozpocznie się przy Pomniku Niepodległości na placu Kiejstuta.
„Od dziewięciu lat tworzymy projekt »Signatarai eina fotografuotis«, a w tym roku poświęcamy go kulturze, dziedzinie, która często pozostaje poza kadrem, ale jest fundamentem każdego państwa” — powiedziała w komunikacie prasowym inicjatorka projektu Jūratė Širvytė.
Jak Litwa wybiła się na niepodległość i co to jej dało?
16 lutego 1918 r. Rada Litwy (Taryba) ogłosiła w Wilnie przywrócenie niepodległego, opartego na zasadach demokratycznych państwa litewskiego ze stolicą w Wilnie. Przywrócone niepodległe państwo istniało do czerwca 1940 r., kiedy to zostało zajęte przez sowiecką Rosję.
„Jakie dzisiaj znaczenie ma Akt 16 lutego? Ten dokument dał życie niepodległemu państwu litewskiemu, które nie stało się ani częścią Rosji, ani Niemiec. Dwadzieścia lat niepodległości w okresie międzywojennym podłożyło fundamenty dla II Republiki, która powstała po rozpadzie Związku Sowieckiego. Na przełomie lat 80. i 90. XX stulecia, gdy Litwa ponownie wybijała się na niepodległość, I Republika była swoistym symbolem. Symbolem odrodzenia, do którego dążono. Podobnej tradycji, z wyjątkiem Łotwy i Estonii, praktycznie nie zachowały inne narody wchodzące w skład Związku Sowieckiego” — wyjaśniał na łamach „Kuriera Wileńskiego” red. Robert Mickiewicz.