Kolekcja powiększyła się dzięki mieszkańcom
Placówka bardzo szybko zyskała popularność — już w pierwszym roku odwiedziło ją ok. 4 tys. osób, a w kolejnym liczba ta wzrosła do 12 tys. Równolegle szybko powiększały się zbiory, m.in. dzięki darom mieszkańców. Tylko w 1857 r. przekazano ponad trzy tysiące eksponatów.
Rozwój Muzeum Starożytności został przerwany po powstaniu styczniowym. W 1865 r. generał gubernator Murawjow doprowadził do znacznego uszczuplenia zbiorów — najcenniejsze eksponaty wywieziono do Moskwy. W Wilnie pozostawiono jedynie przedmioty uznane za politycznie neutralne lub zgodne z rosyjską wizją historyczną. Wydarzenia te były dużym ciosem dla hrabiego, który później większość czasu spędzał w Birżach.
Hr. Eustachy Tyszkiewicz zmarł w 1873 r. w Wilnie i został pochowany na Cmentarzu na Rossie. Jego grób, oznaczony granitowym obeliskiem, znajduje się w pobliżu miejsca spoczynku Władysława Syrokomli, z którym łączyła go przyjaźń.
Zachowały się pozostałości kolekcji hrabiego
Dzisiejszym kontynuatorem tradycji Muzeum Starożytności jest Litewskie Muzeum Narodowe (LNM), powołane w 1952 r. W zbiorach placówki znajdują się m.in. pozostałości kolekcji hr. Tyszkiewicza. Wśród zachowanych eksponatów są m.in. miecz wileńskiego kata, derka należąca do konia Stanisława Augusta Poniatowskiego, sanie należące do rodu Tyszkiewiczów oraz portret hrabiego z 1858 r. autorstwa Aleksandra Władysława Straussa.
Do niedawna część eksponatów pochodzących ze zbiorów Muzeum Starożytności można było obejrzeć w Nowym Arsenale, oddziale Litewskiego Muzeum Narodowego Obecnie oddział mieszczący się przy ul. Arsenalo 1 jest nieczynny z powodu remontu.
Nie tylko przestrzeń ekspozycyjna
Dzisiejsze muzeum to nie tylko przestrzeń ekspozycyjna, lecz także centrum kultury i edukacji.
— Misją muzeum jest m.in. wzmacnianie samoświadomości społeczeństwa, a zwłaszcza młodzieży, poprzez pamięć historyczną — podkreśla Milda Gembickienė, zastępczyni dyrektora generalnego ds. działalności muzealnej LNM.
Placówka właśnie rozpoczyna projekt edukacji obywatelskiej „Į(si)kvėpk Lietuvos. Pilietiškumo istorijos”. Inicjatywa skierowana jest do uczniów klas 6-7 rejonów wisagińskiego i wileńskiego.
— Biorąc pod uwagę różnorodność kulturową i językową tych rejonów muzeum kładzie szczególny nacisk na wzmacnianie dialogu międzykulturowego. Inicjatywa ma na celu pokazanie w sposób zrozumiały, co obywatelskość oznacza dzisiaj. Poprzez przykłady oraz wybitne postacie litewskiej historii XX wieku uczniowie zapoznają się z procesem kształtowania się społeczeństwa obywatelskiego oraz swoją rolą w nim. Projekt ma również na celu wzmocnienie krytycznego myślenia uczniów, odporności na dezinformację oraz budowanie świadomej relacji z państwem — komentuje dla „Kuriera Wileńskiego” Milda Gembickienė.
Projekt będzie realizowany w dwóch etapach. Najpierw w szkołach odbędą się dyskusje z wykładowcami — socjologiem i historykiem Uniwersytetu Wileńskiego Tomaszem Bożerockim oraz historykiem i działaczem publicznym Benasem Lastauskasem. W drugim etapie uczniowie odwiedzą odziały LNM oraz Ministerstwo Ochrony Kraju. Planuje się, że w projekcie weźmie udział ponad 350 uczniów z siedmiu szkół.
