Na ukąszenia narażone są osoby spędzające czas na świeżym powietrzu. Kleszcze atakują nie tylko w lasach i na łąkach, ale także na terenach miejskich — parkach, skwerach, podwórkach domów czy nawet na plażach. Można je spotkać wszędzie tam, gdzie rośnie trawa.
— Po ukąszeniu przez zakażonego kleszcza człowiek może zarazić się chorobami przenoszonymi przez te pajęczaki — boreliozą, kleszczowym zapaleniem mózgu, tularemią itp. Należy pamiętać, że kleszczowym zapaleniem mózgu można zarazić się również poprzez spożywanie niepasteryzowanego mleka oraz jego przetworów pochodzących od zakażonych wirusem kleszczowego zapalenia mózgu kóz i krów — komentuje dla „Kuriera Wileńskiego” Vilda Bajoriūnienė, specjalistka z Narodowego Centrum Zdrowia Publicznego (NVSC).
Podstępna choroba układu nerwowego
Zaznacza, że kleszczowe zapalenie mózgu (łac.encephalitis ixodica) to szczególnie podstępna choroba.
— Kleszczowe zapalenie mózgu to szczególnie podstępna choroba ośrodkowego układu nerwowego, która może pozostawiać trwałe skutki m.in. zaburzenia snu, bóle głowy, jak też doprowadzić do niepełnosprawności a nawet śmierci. Choroba zaczyna się gorączką, bólem głowy, osłabieniem, dreszczami, nudnościami, czasami także biegunką. Objawy te pojawiają się najczęściej po 7—14 dniach od zakażenia, po czym stan chorego się poprawia, jednak po pewnym czasie zwykle następuje druga fala choroby, charakteryzująca się wysoką temperaturą — wirus dociera wtedy do mózgu i powoduje jego zapalenie — wyjaśnia rozmówczyni.
Borelioza może przebiegać bez rumienia
— W przypadku boreliozy (lit. Laimo liga) po 1—4 tygodniach od ukąszenia przez kleszcza w miejscu ukąszenia pojawia się czerwona plama (rumień wędrujący), która może zmieniać swój kształt i rozmiar. Oprócz rumienia, który może nie wystąpić, charakterystycznym symptomem tej choroby u większości osób są dolegliwości przypominające grypę, takie jak podwyższona temperatura, bóle głowy i stawów, uczucie zmęczenia, osłabienie oraz problemy z koncentracją.
Nieleczona choroba w późniejszych stadiach może powodować bóle stawów i mięśni, a czasem także uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia snu, pamięci, zawroty głowy itp. Warto pamiętać, że boreliozą można zarazić się wielokrotnie — wyjaśnia specjalistka NVSC.
Szczepienie zaleca się przez cały rok
Przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu można szczepić się przez cały rok.
— Przypominamy, że od 9 grudnia 2025 r. osoby w wieku 50—60 lat mogą szczepić się przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu bezpłatnie w ramach finansowania państwowego. Osoby nienależące do tej grupy wiekowej, zachęcamy zaszczepić się na własny koszt — zarówno w placówkach medycznych jak i w aptekach. Szczepienia chronią przed kleszczowym zapaleniem mózgu. Na boreliozę obecnie nie ma szczepionki — przed nią chronią jedynie ogólne środki profilaktyczne — informuje Vilda Bajoriūnienė.
Aby szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu było skuteczne, należy przyjąć trzy dawki szczepionki.
I dawka — dzień rozpoczęcia szczepień, II — w odstępie 1—3 miesięcy od pierwszej dawki, III dawka — w odstępie od 5 do 12 miesięcy od drugiej dawki.
Następnie konieczne są szczepienia przypominające co 3 lub 5 lat, w zależności od wieku.
