Decyzja otworzy drogę do inwestycji
Pozytywna decyzja Rady umożliwiłaby władzom Okmian przekazanie przedsiębiorstwu Detonas niezbędnej działki bez przeprowadzania aukcji. Zakład miałby powstać we wsi Šapnagiai, w starostwie Kruopiai, około 11 km od Nowych Okmian.
Pod inwestycję przewidziano teren nieczynnej i opuszczonej oczyszczalni ścieków o powierzchni prawie 11 ha. Kompleks starej oczyszczalni, która nie działa od 2007 r., znajduje się w lesie, około 4 km od wsi Šapnagiai. Na działce znajdują się zrujnowane budynki i zbiorniki wodne. Od czasu do czasu odbywają się tam również ćwiczenia Związku Strzelców Litewskich.
Mer Okmian Vitalijus Mitrofanovas zaznacza, że ewentualna zgoda Rady Rozwoju Regionu Szawel będzie dopiero początkiem całego procesu.
Przed rozpoczęciem budowy konieczne będzie między innymi podpisanie umowy inwestycyjnej, przygotowanie i upublicznienie projektu oraz przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Według mera załatwianie wszystkich wymaganych formalności może potrwać ponad rok.
Inwestycja za 150-200 mln euro
Mitrofanovas informował wcześniej, że Detonas zamierza zainwestować 150-200 mln euro i stworzyć około 100 nowych miejsc pracy.
Fabryka ma być finansowana ze środków przedsiębiorstwa oraz prywatnych inwestorów. Szef firmy Detonas, Andrius Griškevičius informował, że produkowane w niej materiały wybuchowe będą spełniały standardy NATO. Zapewniał również, że zakład będzie bezpieczny i znajdzie się w odpowiedniej odległości od terenów zamieszkanych.
Griškevičius nie ujawnił, jakie dokładnie materiały wybuchowe będą wytwarzane w planowanej fabryce. Przedsiębiorstwo już w październiku 2024 r. zapowiedziało jednak budowę na Litwie fabryki trotylu (TNT) za 28 mln euro. W zeszłym roku akcjonariusz firmy, Ministerstwo Łączności, odroczyło realizację tego przedsięwzięcia, wskazując, że wartość inwestycji przekroczyłaby 100 mln euro.
Materiały dla wojska i Ukrainy
Detonas przygotowuje się do rozpoczęcia produkcji wojskowych materiałów wybuchowych po przetestowaniu opracowanych pod koniec ubiegłego roku produktów na bazie heksogenu (RDX) i tetranitratu pentaerytrytolu (PETN). Heksogen (RDX, cyklonit) oraz pentryt (PETN) to dwie niezwykle silne, kruszące materiały wybuchowe. Charakteryzują się ogromną prędkością detonacji oraz dużą siłą niszczącą.
Firma planuje budowę dwóch nowych wyspecjalizowanych fabryk. Zakłady mają służyć nie tylko do produkcji materiałów wybuchowych. Planowane jest w nich również utworzenie centrów kompetencji oraz prowadzenie badań naukowych.
Produkowane materiały mają trafiać między innymi do litewskiego wojska. Przedsiębiorstwo planuje także ich eksport, a część produkcji ma zostać przekazana Ukrainie w ramach pomocy.
Detonas nie jest nowym inwestorem w rejonie okmiańskim. Przedsiębiorstwo działa tam od wielu lat, prowadząc prace wybuchowe w kopalniach. Produkuje również materiały wybuchowe wykorzystywane w karierach i kopalniach.
Decyzja Rady Rozwoju Regionu Szawel nie przesądzi więc jeszcze o rozpoczęciu budowy fabryki, ale może otworzyć drogę do kolejnych procedur związanych z realizacją jednej z większych, planowanych inwestycji przemysłowych w rejonie okmiańskim.
