46. rocznica Szczecińskiego Sierpnia 1980. Pierwszy wyłom w murze systemu

Główne uroczystości rocznicowe odbyły się w niedzielę, 30 sierpnia, przy bramie Stoczni Szczecińskiej (ul. Antosiewicza). Wydarzenie zostało zorganizowane przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie. O godzinie 12:00 w rejonie bramy stoczniowej rozbrzmiała ciągła, jednominutowa syrena upamiętniająca historyczne wydarzenia.

Czytaj również...

Podczas obchodów odczytano list skierowany do uczestników przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego. Prezydent podkreślił w nim, że szczeciński zryw był potężnym ciosem w ówczesną propagandę sukcesu i stał się orężem w rękach pokojowej rewolucji „Solidarności”. List odczytał szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki.

Działacze dawnej opozycji antykomunistycznej zostali uhonorowani Zachodniopomorskim Krzyżem Solidarności. Młodym, zdolnym osobom wręczono z kolei stypendia im. Longina Komołowskiego. Delegacje złożyły następnie kwiaty pod pomnikiem „Pamięci Poległych w grudniu 1970 r.”. Uczestnicy mogli zapoznać się z plenerową ekspozycją IPN pt. „Tu narodziła się opozycja. Między Czerwcem’76 a Sierpniem’80”.

Wielki strajk na Pomorzu Zachodnim w sierpniu 1980 r. został zainicjowany 18 sierpnia przez pracowników Stoczni Remontowej „Parnica”, a głównym ośrodkiem protestu stała się Stocznia Szczecińska im. Adolfa Warskiego.

W Stoczni Szczecińskiej zawiązał się Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS), który w szczytowym momencie skupiał około 350 przedsiębiorstw i instytucji — głównie z Pomorza Zachodniego, ale również z innych rejonów Polski.

Strajkujący wywiesili na ogrodzeniu stoczni listę 36 postulatów. 21 sierpnia 1980 r. do Szczecina przybyła komisja rządowa. Po dziewięciu dniach trudnych negocjacji — toczonych pod ogromną presją, w atmosferze stresu, ale i wielkiej nadziei — 30 sierpnia 1980 r. w stołówce Stoczni Szczecińskiej podpisano pierwsze z Porozumień Sierpniowych. Dokument ten, otwierający drogę do powołania niezależnych związków zawodowych i powstania NSZZ „Solidarność”, wyprzedził porozumienia w Gdańsku, Jastrzębiu-Zdroju i Dąbrowie Górniczej.

wyd-Sierpien-2026-09-08-2-PORTAL
Wojsko reprezentowali Wojsko — gen. Sławomir Dudczak — Szef Sztabu 12 Szczecińskiej Dywizji Zmechanizowanej oraz żołnierze 12 Brygady Zmechanizowanej i orkiestra wojskowa ze Świnoujścia | Fot: FB szczeciński IPN

W obchodach 46. rocznicy uczestniczyło szerokie grono przedstawicieli władz państwowych, samorządowych, duchowieństwa, służb mundurowych oraz środowisk kombatanckich. Kancelarię Prezydenta RP reprezentował Zbigniew Bogucki — Szef Kancelarii Prezydenta RP Karola Nawrockiego. Duchowieństwo: abp Wiesław Śmigiel — Arcybiskup Metropolita Szczecińsko-Kamieński. Instytut Pamięci Narodowej — Oddział w Szczecinie: Krzysztof Męciński — Dyrektor Oddziału IPN w Szczecinie. Wojsko — gen. Sławomir Dudczak — Szef Sztabu 12 Szczecińskiej Dywizji Zmechanizowanej oraz żołnierze 12 Brygady Zmechanizowanej i orkiestra wojskowa ze Świnoujścia.

Afisze

Więcej od autora

Miasto pamięci. Tegoroczne święta zmarłych na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie

Cmentarz Centralny w Szczecinie jest rozległy jak miasto, pełen alei, drzew, wody i

Gazeta, która nie chciała opuścić Kijowa…

Jego najdłużej urzędującym redaktorem naczelnym był Stanisław Panteluk. Nawet wojna nie zdołała przerwać jego historii. Były jednak chwile, kiedy kolejne wydanie zależało nie tylko od pieniędzy, lecz także od prądu, bezpieczeństwa...

35 lat Straży Granicznej. Historia, tradycja i morska służba na straży bezpieczeństwa Polski

Konferencja w Szczecinie przypomniała okoliczności powołania Straży Granicznej, przemiany polskich formacji granicznych po 1989 r. oraz trzy i pół dekady rozwoju Morskiego Oddziału Straży Granicznej. 35 lat służby, zmian organizacyjnych i budowania nowoczesnej formacji odpowiedzialnej za ochronę granic państwowych stało się okazją do spotkania historyków, funkcjonariuszy, pracowników instytucji naukowych oraz młodzieży.