Zmiana nastąpi w nocy z 24 na 25 października. Na Litwie wskazówki zegarów zostaną cofnięte o godz. 4:00 nad ranem, w Polsce o 3:00. Czas zimowy potrwa do ostatniej niedzieli marca, czyli do 28 marca 2027 r.
Wszyscy pośpimy godzinę dłużej. Niby dobrze, ale nie do końca, bo jak wskazują eksperci, to rozregulowuje organizm. To jedna z przyczyn, dlaczego Litwa i wiele innych krajów chcą zrezygnować z tego zwyczaju. W sąsiedniej Polsce „na wszelki wypadek” na godzinę staną nawet pociągi, aby nie narobić kłopotów.
Kłopot dla kolei i logistyki
Zmiana czasu to nie tylko przestawienie zegarka w kuchni. Polski przewoźnik PKP Intercity poinformował, że w noc przejściową 14 pociągów zatrzyma się na ok. godzinę na wyznaczonych stacjach, by poczekać na zmianę czasu i dalej jechać zgodnie z rozkładem zimowym. Przykładowo IC Karkonosze z Warszawy do Szklarskiej Poręby przyjedzie do Kalisza o 2:25 czasu letniego, a odjedzie o 2:27 czasu zimowego.
Dr Piotr Sosnowski z Katedry Logistyki Uniwersytetu Łódzkiego wymienia koszty. Wskazuje na problemy z rozliczaniem pracy zmianowej, ewidencją czasu pracy kierowców, zwłaszcza przy ręcznych wpisach do tachografów, a także na ryzyko, że przy transporcie intermodalnym nie uda się zgrać przeładunku między pociągiem, statkiem i ciężarówką.
Z sezonowego czasu chcą zrezygnować nawet daleko położone Stany Zjednoczone. W lipcu tego roku Izba Reprezentantów stosunkiem głosów 308 do 117 opowiedziała się za wprowadzeniem stałego czasu letniego. Inicjatywę poparł wtedy prezydent Donald Trump.
Litwa chce przewodzić zmianom
Na Litwie sprawa wracała już w tym roku. Wiosną, po przejściu na czas letni, ówczesna premier Inga Ruginienė zapowiedziała, że Litwa obejmie przywództwo w tej kwestii podczas swojej prezydencji w Radzie UE w pierwszym półroczu 2027 r. Przyznała, że gdyby chodziło jedynie o krajowe przepisy, sprawę łatwo byłoby załatwić, ale decyzje zapadają na poziomie unijnym.
Rozmowy w Radzie UE miał prowadzić minister łączności Juras Taminskas. Celem, jak mówiła premier, jest porozumienie, dzięki któremu żaden kraj Unii nie będzie musiał przestawiać zegarków. W międzyczasie jednak Inga Ruginienė podała się do dymisji, a nowy premier Mindaugas Sinkevičius jeszcze nie wyjawił swojego stanowiska na temat zmiany czasu.
Unijny pat
Przestawianie zegarków w całej Wspólnocie wprowadzono w 1980 r., by lepiej wykorzystywać światło dzienne, a obecne zasady reguluje dyrektywa obowiązująca od 2001 r. Dziś argument oszczędności energii w zasadzie stracił znaczenie. Tradycja jednak sięga jeszcze dalej, roku 1916, gdy Niemcy przestawili wskazówki, aby oszczędzać węgiel na potrzeby prowadzenia wojny. Logika była prosta: w czasie letnim dłużej korzystamy ze słońca, więc produkcja prądu jest mniej potrzebna, zostaje więcej węgla na inne cele.
W 2018 r. Komisja Europejska przeprowadziła konsultacje, w których zebrano rekordowe 4,6 mln odpowiedzi; 84 proc. respondentów opowiedziało się za zniesieniem zmian czasu. Rok później Parlament Europejski zagłosował za odejściem od tej praktyki, a nowe zasady miały obowiązywać od kwietnia 2021 r. Sprawa utknęła jednak w Radzie UE, bo państwa nie potrafią się porozumieć, przy którym czasie zostać — letnim czy zimowym.
KE rozpoczęła analizy korzyści i strat, ma być udostępniona latem 2027 r. Tymczasem — życzymy większej cierpliwości po krótszej o godzinę nocy i pocieszenia się myślą, że w końcówce marca pośpimy „dłużej”.
