W demokracji przedstawicielskiej, a taka panuje w większości państw (w Szwajcarii jest demokracja częściowo bezpośrednia – kiedy decyzje podejmują obywatele w referendach), założenie systemu polega na tym, że obywatele do sprawowania władzy w swoim imieniu delegują przedstawicieli, których uznają za najbardziej odpowiednich. Żeby to sprawowanie władzy mogło się odbywać skuteczniej i w sposób bardziej skoordynowany (a jest to konieczne, jeśli chce się zarządzać bardziej złożonymi tematami), powstały partie polityczne, mające swoje programy i struktury. I ludzie do władzy delegowali partie – jako odpowiadające ich przekonaniom czy interesom.
I dopóki partie polityczne reprezentowały obywateli i ich grupy interesów (np. robotników, fabrykantów, mieszkańców wsi i miast, klasę średnią, chłopów itd.), to wyniki wyborów odzwierciedlały nastroje społeczne. Problem pojawił się w momencie, w którym partie polityczne same stały się grupami interesów, a ich interesem jest bycie przy władzy i zaspokajanie potrzeb członków i przyjaciół partii. W takiej sytuacji partia polityczna już nie reprezentuje obywateli, a jedynie bardzo wąski wycinek społeczeństwa (przykładowo największa na Litwie partia polityczna liczy 14 tys. członków, czyli zaledwie pół procent ogółu populacji) – a wybory wówczas sprowadzają się do tego, kto skuteczniej „przekona” (czyt. oszuka) wyborców do oddania głosu na to, a nie inne ugrupowanie.
Nic zatem dziwnego, że po jakimś czasie oszukani wyborcy chcą w jakiś sposób odegrać się na oszustach. I tu działa mechanizm, który obserwujemy ostatnio: głosowanie przeciw dotąd rządzącym, czasem również wbrew własnym interesom. W myśl logiki: „Ci radykałowie mi zaszkodzą, ale zaszkodzą także tym oszustom, którzy mieli mi pomóc, a nic dobrego nie zrobili”.
Powiecie, że to głupie? Nie. Głupi są politycy, którzy myślą, że wystarczy być po prostu mniejszym złem od innych, żeby rządzić. I w ten sposób czynią cały świat po prostu gorszym – bo proponują mniejsze zło zamiast dobra.
Komentarz opublikowany w wydaniu magazynowym dziennika „Kurier Wileński” Nr 44 (128) 07-13/11/2026